Ladino proverbs

From mouth to mouth, one gets all the way to Rome (by asking, you can find your way anywhere).

Ağızdan ağıza Roma'ya kadar gidilir (sora sora Bağdat bulunur).

De boca en boca se llega hasta Roma (preguntando se llega a cualquier parte).

מפה לפה מגיעים עד רומא (מי ששואל מגיע לכל מקום).

De bouche en bouche, on va jusqu'à Rome (en demandant son chemin, on arrive partout).

Di bocca in bocca si arriva fino a Roma (chiedendo si arriva ovunque).

De boca em boca se chega até Roma (perguntando, chega-se a qualquer lugar).

Από στόμα σε στόμα φτάνει κανείς μέχρι τη Ρώμη (ρωτώντας βρίσκεις τον δρόμο παντού).

من فمٍ إلى فم يصل المرء إلى روما (بالسؤال يصل المرء إلى أي مكان).

A woman keeps the secret she doesn't know.

Kadın bilmediği sırrı saklar.

La mujer guarda el secreto que no sabe.

האישה שומרת את הסוד שהיא אינה יודעת.

La femme garde le secret qu'elle ne connaît pas.

La donna custodisce il segreto che non conosce.

A mulher guarda o segredo que não sabe.

Η γυναίκα κρατά το μυστικό που δεν ξέρει.

المرأة تحفظ السرّ الذي لا تعرفه.

People's mouths are not jars you can cover.

İnsanların ağzı kapatabileceğin kavanoz değildir.

Las bocas de la gente no son redomas que puedas tapar.

פיות האנשים אינם צלוחיות שאפשר לסתום.

Les bouches des gens ne sont pas des flacons que l'on peut boucher.

Le bocche della gente non sono boccette che si possano tappare.

As bocas das pessoas não são frascos que se possam tapar.

Τα στόματα του κόσμου δεν είναι φιάλες που μπορείς να βουλώσεις.

أفواه الناس ليست قوارير يمكنك سدّها.

The father sins, and it sticks to the son.

Baba günah işler, oğluna bulaşır.

El padre peca y al hijo se le pega.

האב חוטא, והחטא נדבק בבן.

Le père pèche, et cela s'attache au fils.

Il padre pecca e al figlio si attacca.

O pai peca e ao filho se lhe pega.

Ο πατέρας αμαρτάνει και η αμαρτία κολλάει στον γιο.

الأب يخطئ فتلتصق الخطيئة بالابن.

Father and Mother is only once.

Anne ve baba bir kez olur.

Padre y Madre es solo una vez.

אבא ואמא יש רק פעם אחת.

Le père et la mère ne sont qu'une seule fois.

Il padre e la madre lo sono solo una volta.

Pai e Mãe são apenas uma vez.

Ο Πατέρας και η Μητέρα είναι μόνο μία φορά.

الأب والأم مرة واحدة فقط.

A man's place is the square (marketplace) and a woman's place is the home.

Bir erkeğin yeri meydandır (pazar yeri) ve bir kadının yeri evdir.

El lugar de un hombre es la plaza (mercado) y el lugar de una mujer es el hogar.

מקומו של הגבר הוא הכיכר (השוק) ומקומה של האישה הוא הבית.

La place d'un homme est la place (marché) et la place d'une femme est la maison.

Il posto di un uomo è la piazza (mercato) e il posto di una donna è la casa.

O lugar de um homem é a praça (mercado) e o lugar de uma mulher é a casa.

Η θέση του άνδρα είναι η πλατεία (αγορά) και η θέση της γυναίκας είναι το σπίτι.

مكان الرجل هو الساحة (السوق) ومكان المرأة هو المنزل.

Behind every nagging woman is a lazy, idle man who drives her crazy.

Her dırdırcı kadının arkasında onu çıldırtan tembel, tembel bir adam vardır.

Detrás de cada mujer regañona hay un hombre perezoso y ocioso que la vuelve loca.

מאחורי כל אישה מציקה עומד גבר עצלן ובטלן שמשגע אותה.

Derrière chaque femme lancinante se cache un homme paresseux et oisif qui la rend folle.

Dietro ogni donna assillante c'è un uomo pigro e ozioso che la fa impazzire.

Atrás de cada mulher irritante há um homem preguiçoso e ocioso que a deixa louca.

Πίσω από κάθε γκρινιάρα γυναίκα βρίσκεται ένας τεμπέλης, τεμπέλης άντρας που την τρελαίνει.

وراء كل امرأة مزعجة رجل كسول عاطل يقودها إلى الجنون.

Ideas are like fleas: they jump from one person to another, but they don't bite everyone.

Fikirler pireler gibidir: bir kişiden diğerine atlarlar, ancak herkesi ısırmazlar.

Las ideas son como las pulgas: saltan de una persona a otra, pero no muerden a todos.

רעיונות הם כמו פרעושים: הם קופצים מאדם אחד לשני, אבל הם לא נושכים את כולם.

Les idées sont comme les puces : elles sautent d'une personne à l'autre, mais elles ne mordent pas tout le monde.

Le idee sono come le pulci: saltano da una persona all'altra, ma non mordono tutti.

As ideias são como pulgas: saltam de uma pessoa para outra, mas não mordem a todos.

Οι ιδέες είναι σαν τους ψύλλους: πηδούν από το ένα άτομο στο άλλο, αλλά δεν δαγκώνουν τους πάντες.

الأفكار مثل البراغيث: تقفز من شخص إلى آخر، لكنها لا تعض الجميع.

Where there is no mother, there is no father either.

Annenin olmadığı yerde baba da olmaz.

Donde no hay madre, tampoco hay padre.

איפה שאין אמא, אין גם אבא.

Là où il n'y a pas de mère, il n'y a pas non plus de père.

Dove non c'è la madre, non c'è nemmeno il padre.

Onde não há mãe, também não há pai.

Όπου δεν υπάρχει μητέρα, δεν υπάρχει ούτε πατέρας.

حيث لا توجد أم، لا يوجد أب أيضًا.

A woman is like a grape: when she wrinkles, she becomes sweeter and tastier.

Bir kadın üzüm gibidir: kırıştığında daha tatlı ve lezzetli olur.

Una mujer es como una uva: cuando se arruga, se vuelve más dulce y sabrosa.

אישה היא כמו ענב: כשהיא מתקמטת, היא נעשית מתוקה וטעימה יותר.

Une femme est comme un raisin : quand elle se froisse, elle devient plus douce et plus savoureuse.

Una donna è come un acino d'uva: quando si raggrinzisce, diventa più dolce e gustosa.

Uma mulher é como uma uva: quando ela enruga, ela se torna mais doce e saborosa.

Η γυναίκα είναι σαν το σταφύλι: όταν ζαρώνει, γίνεται πιο γλυκιά και πιο νόστιμη.

المرأة مثل العنب: عندما تتجعد، تصبح أحلى وألذ.

Gaining and losing are companions.

Kazanmak ve kaybetmek arkadaştır.

Ganar y perder son compañeros.

רווח והפסד הם בני לוויה.

Gagner et perdre sont des compagnons.

Guadagnare e perdere sono compagni.

Ganhar e perder são companheiros.

Το κέρδος και η ήττα είναι σύντροφοι.

الكسب والخسارة رفيقان.

A good woman fills the house.

Evi iyi bir kadın doldurur.

Una buena mujer llena la casa.

אישה טובה ממלאת את הבית.

Une bonne femme remplit la maison.

Una brava donna riempie la casa.

Uma boa mulher enche a casa.

Μια καλή γυναίκα γεμίζει το σπίτι.

امرأة جيدة تملأ المنزل.

Whoever dares gets a husband and a home; whoever doesn't, stays at home (fortune favors the bold).

Cesaret eden koca ve ev sahibi olur, etmeyen evde kalır (talih cesurdan yanadır).

Quien se atreve consigue marido y casa; quien no, se queda en casa (la fortuna ayuda a los audaces).

מי שמעזה מקבלת בעל ובית, ומי שלא – נשארת בבית (המזל לצד האמיצים).

Qui ose obtient un mari et un foyer, qui n'ose pas reste à la maison (la fortune sourit aux audacieux).

Chi osa prende marito e casa, chi non osa resta in casa (la fortuna aiuta gli audaci).

Quem se atreve arranja marido e casa; quem não, fica em casa (a sorte protege os audazes).

Όποια τολμά παίρνει άντρα και σπίτι, όποια όχι μένει στο σπίτι (η τύχη βοηθά τους τολμηρούς).

من تجرؤ تنال زوجًا وبيتًا، ومن لا تجرؤ تبقى في البيت (الحظ يحالف الجريء).

No Wednesday without sun, no daughter without love.

Güneşsiz çarşamba olmaz, sevgisiz kız olmaz.

Ningún miércoles sin sol, ninguna hija sin amor.

אין יום רביעי בלי שמש, אין בת בלי אהבה.

Pas de mercredi sans soleil, pas de fille sans amour.

Non c'è mercoledì senza sole, non c'è figlia senza amore.

Nenhuma quarta-feira sem sol, nenhuma filha sem amor.

Δεν υπάρχει Τετάρτη χωρίς ήλιο, δεν υπάρχει κόρη χωρίς αγάπη.

لا أربعاء بدون شمس، ولا ابنة بدون حب.

God tests the good: to a settled father he gives a crazy son.

Tanrı iyileri sınar: oturaklı bir babaya çılgın bir evlat verir.

Dios pone a prueba a los buenos: a un padre sensato le da un hijo loco.

אלוהים בוחן את הטובים: לאב מיושב בדעתו הוא נותן בן מטורף.

Dieu éprouve les bons : à un père rangé, il donne un fils fou.

Dio mette alla prova i buoni: a un padre posato dà un figlio matto.

Deus põe à prova os bons: a um pai ajuizado dá um filho louco.

Ο Θεός δοκιμάζει τους καλούς: σε έναν ήρεμο πατέρα δίνει έναν τρελό γιο.

الله يمتحن الصالحين: يعطي الأب الرزين ابنًا مجنونًا.

From such a tree, such a splinter; like father, like son.

Böyle bir ağaçtan, böyle bir kıymık; baba gibi, oğul gibi.

De tal árbol, tal astilla; como padre, como hijo.

מעץ כזה, כזה קיסם; כמו אבא, כמו בן.

D'un tel arbre, d'une telle écharde ; comme père, comme fils.

Da un tale albero, una tale scheggia; come padre, come figlio.

De tal árvore, tal lasca; como pai, como filho.

Από ένα τέτοιο δέντρο, μια τέτοια θραύση, σαν πατέρας, σαν γιος.

من مثل هذه الشجرة، مثل هذه الشظية ؛ مثل الأب، مثل الابن.

He who doesn't listen to his dear wife gets his little ear pulled.

Sevgili karısını dinlemeyen küçük kulağını çektirir.

El que no escucha a su querida esposa se jala la orejita.

מי שלא מקשיב לאשתו היקרה, מושך את אוזנו הקטנה.

Celui qui n'écoute pas sa chère épouse se fait tirer l'oreille.

Chi non ascolta la sua cara moglie si fa tirare il piccolo orecchio.

Aquele que não dá ouvidos à sua querida esposa fica com a orelhinha puxada.

Όποιος δεν ακούει την αγαπημένη του γυναίκα, του τραβάνε το αυτί.

من لا يستمع لزوجته العزيزة يسحب أذنه الصغيرة.

Bad the mother, bad the daughter, bad the quilt that covers them.

Annesi kötü, kızı kötü, üzerini örten yorgan kötü.

Mal la madre, mal la hija, mal el edredón que los cubre.

רע לאמא, רע לבת, רע לשמיכה שמכסה אותם.

Mauvaise la mère, mauvaise la fille, mauvaise la courtepointe qui les recouvre.

Cattiva la madre, cattiva la figlia, cattiva la trapunta che li ricopre.

Mal a mãe, mal a filha, mal a colcha que os cobre.

Κακή η μητέρα, κακή η κόρη, κακή το πάπλωμα που τα καλύπτει.

سيئة الأم، سيئة الابنة، سيئة اللحاف الذي يغطيهم.