Ladino proverbs

Woman and wine make a man lose his senses.

Kadın ve şarap bir erkeğin aklını kaçırmasına neden olur.

La mujer y el vino hacen que un hombre pierda el juicio.

אישה ויין גורמים לגבר לאבד את שפיותו.

La femme et le vin font perdre la raison à l'homme.

La donna e il vino fanno perdere i sensi all'uomo.

Mulher e vinho fazem o homem perder os sentidos.

Η γυναίκα και το κρασί κάνουν τον άντρα να χάνει τα λογικά του.

المرأة والنبيذ يجعلان الرجل يفقد صوابه.

Where there is a daughter to marry off, God must help.

Evlendirilecek kızın olduğu yerde Tanrı yardım etmelidir.

Donde hay una hija que casar, Dios debe ayudar.

היכן שיש בת להשיא, האל חייב לעזור.

Là où il y a une fille à marier, Dieu doit aider.

Dove c'è una figlia da sposare, Dio deve aiutare.

Onde há uma filha para casar, Deus deve ajudar.

Όπου υπάρχει κόρη να παντρευτεί, ο Θεός πρέπει να βοηθήσει.

حيث توجد ابنة للتزويج، على الله أن يساعد.

Whoever makes peace between husband and wife deserves Paradise.

Karı koca arasında barış sağlayan Cenneti hak eder.

Quien hace paz entre marido y mujer merece el Paraíso.

מי שעושה שלום בין איש לאשתו ראוי לגן עדן.

Qui fait la paix entre mari et femme mérite le Paradis.

Chi fa pace tra marito e moglie merita il Paradiso.

Quem faz paz entre marido e mulher merece o Paraíso.

Όποιος φέρνει ειρήνη ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα αξίζει τον Παράδεισο.

من يصلح بين الزوج وزوجته يستحق الجنة.

Whoever has a husband to serve cannot sleep much.

Hizmet edilecek kocası olan çok uyuyamaz.

Quien tiene marido que servir no puede dormir mucho.

מי שיש לה בעל לשרת לא יכולה לישון הרבה.

Celle qui a un mari à servir ne peut pas beaucoup dormir.

Chi ha un marito da servire non può dormire molto.

Quem tem marido para servir não pode dormir muito.

Όποια έχει άντρα να υπηρετήσει δεν μπορεί να κοιμάται πολύ.

من لديها زوج تخدمه لا تستطيع النوم كثيرًا.

If my father doesn't marry me off, I'll eat up the house.

Babam beni evlendirmezse, evi yiyip bitireceğim.

Si mi padre no me casa, me comeré la casa.

אם אבי לא יתחתן איתי, אני אכל את הבית.

Si mon père ne me marie pas, je vais dévorer toute la maison.

Se mio padre non mi dà in sposa, mi mangerò la casa.

Se o meu pai não me casar, vou devorar a casa toda.

Αν ο πατέρας μου δεν με παντρέψει, θα φάω όλο το σπίτι.

إذا لم يزوجني والدي، فسآكل المنزل بأكمله.

A woman's advice is little; whoever doesn't take it is a fool.

Bir kadının nasihati azdır; onu dinlemeyen aptaldır.

El consejo de una mujer es poco; quien no lo sigue es un tonto.

עצה של אישה היא קטנה; מי שלא לוקח אותה הוא טיפש.

Les conseils d'une femme sont peu de chose ; celui qui ne les suit pas est un imbécile.

Il consiglio di una donna è poco; chi non lo ascolta è uno sciocco.

O conselho de uma mulher é pouco; quem não o segue é um tolo.

Η συμβουλή μιας γυναίκας είναι μικρή· όποιος δεν την ακολουθεί είναι ανόητος.

نصيحة المرأة قليلة، ومن لا يأخذ بها فهو أحمق.

Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.

Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.

Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.

מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.

Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.

Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.

Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.

Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.

من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.

My son Manuel, your father wanted you a hakham and I a merchant; now you are in the legion.

Oğlum Manuel, baban seni haham, ben tüccar istedim; şimdi lejyondasın.

Hijo mío Manuel, tu padre te quería sabio y yo mercader, ahora estás en la legión.

בני מנואל, אביך רצה אותך חכם ואני סוחר, עכשיו אתה בלגיון.

Mon fils Manuel, ton père te voulait sage et moi marchand ; maintenant tu es à la légion.

Figlio mio Manuel, tuo padre ti voleva saggio e io mercante; ora sei nella legione.

Meu filho Manuel, o teu pai queria-te sábio e eu mercador; agora estás na legião.

Γιε μου Μανουέλ, ο πατέρας σου σε ήθελε σοφό κι εγώ έμπορο· τώρα είσαι στη λεγεώνα.

يا ابني مانويل، أبوك أرادك حاخامًا وأنا تاجرًا، والآن أنت في الفيلق.

He who rises early has breakfast.

Erken kalkan kahvaltı eder.

Quien madruga desayuna.

מי שמשכים קום אוכל ארוחת בוקר.

Qui se lève tôt prend son petit-déjeuner.

Chi si alza presto fa colazione.

Quem madruga toma o pequeno-almoço.

Όποιος ξυπνά νωρίς προλαβαίνει να πάρει πρωινό.

من يبكّر يتناول فطوره.

Father and son are like a stone in a ring.

Baba ile oğul, yüzükteki taş gibidir.

El padre con el hijo, como piedra en anillo.

אב ובן כאבן בטבעת.

Le père et le fils, comme une pierre dans une bague.

Padre e figlio come una pietra nell'anello.

Pai e filho como pedra em anel.

Πατέρας και γιος σαν πέτρα σε δαχτυλίδι.

الأب والابن كحجر في خاتم.

Melon and woman are very easy to choose, but watermelon and man are not.

Kavun ile kadını seçmek çok kolaydır, ama karpuz ile erkeği seçmek öyle değildir.

El melón y la mujer son muy fáciles de escoger, pero la sandía y el hombre no.

קל מאוד לבחור מלון ואישה, אבל אבטיח וגבר – לא.

Le melon et la femme sont très faciles à choisir, mais la pastèque et l'homme ne le sont pas.

Il melone e la donna sono molto facili da scegliere, ma l'anguria e l'uomo no.

O melão e a mulher são muito fáceis de escolher, mas a melancia e o homem não.

Το πεπόνι και η γυναίκα είναι πολύ εύκολο να επιλεγούν, αλλά το καρπούζι και ο άντρας όχι.

الشمام والمرأة سهلان في الاختيار، أما البطيخ والرجل فلا.

May his star shine (a blessing / wish for good luck).

Yıldızı parlasın (hayır, şans dileği).

Que le brille su estrella (un buen deseo de suerte).

שכוכבו יזהיר (ברכה, איחול למזל טוב).

Que son étoile brille (un vœu de bonne chance).

Che la sua stella brilli (un augurio di buona fortuna).

Que a sua estrela brilhe (um desejo de boa sorte).

Το αστέρι του να λάμπει (ευχή για καλή τύχη).

ليسطع نجمه (دعاء بالحظ السعيد).

A husband who loves you like salt (dearly, as something essential). (uncertain)

Seni tuz gibi seven bir koca (candan, gerekli bir şey olarak). (belirsiz)

Un marido que te quiere como a la sal (caro, como algo esencial). (incierto)

בעל שאוהב אותך כמו מלח (ביוקר, כמשהו חיוני). (לא בטוח)

Un mari qui vous aime comme du sel (Chère, comme quelque chose d'essentiel). (Incertain)

Un marito che ti ama come il sale (caro, come qualcosa di essenziale). (incerto)

Um marido que te ama como sal (carinhosamente, como algo essencial). (incerto)

Ένας σύζυγος που σε αγαπάει σαν το αλάτι (στοργικά, σαν κάτι απαραίτητο). (αβέβαιο)

الزوج الذي يحبك مثل الملح (الغالي، كشيء أساسي). (غير مؤكد)

The snotty mother praises her scabby daughter.

Sümüklü anne uyuz kızını över.

La madre mocosa alaba a su hija la tiñosa.

האם הנזלתית משבחת את בתה הגרדנית.

La mère morveuse vante sa fille teigneuse.

La madre moccicosa loda la figlia tignosa.

A mãe ranhosa elogia a sua filha tinhosa.

Η μουτσούνα μάνα επαινεί την ψωριάρα κόρη της.

الأم المخاطية تمدح ابنتها الجرباء.

When I was a daughter-in-law I found no mother-in-law, and when I was a mother-in-law I found no daughter-in-law.

Gelin olduğumda kayınvalide bulamadım, kayınvalide olduğumda gelin bulamadım.

Cuando fui nuera no encontré suegra y cuando fui suegra no encontré nuera.

כשהייתי כלה לא מצאתי חמות, וכשהייתי חמות לא מצאתי כלה.

Quand j'étais belle-fille je n'ai pas trouvé de belle-mère, et quand j'étais belle-mère je n'ai pas trouvé de belle-fille.

Quando fui nuora non trovai suocera, e quando fui suocera non trovai nuora.

Quando fui nora não encontrei sogra, e quando fui sogra não encontrei nora.

Όταν ήμουν νύφη δεν βρήκα πεθερά και όταν έγινα πεθερά δεν βρήκα νύφη.

عندما كنت كنّة لم أجد حماة، وعندما صرت حماة لم أجد كنّة.

A husband is an earache.

Koca kulak ağrısıdır.

El marido es dolor de oído.

בעל הוא כאב אוזניים.

Le mari est un mal d'oreille.

Il marito è un mal d'orecchio.

Marido é dor de ouvido.

Ο σύζυγος είναι πόνος στο αυτί.

الزوج وجع أذن.

Better to be the son of a poor man than the slave of a rich man.

Zenginin kölesi olmaktansa fakirin oğlu olmak yeğdir.

Más vale ser hijo de un pobre que esclavo de un rico.

עדיף להיות בן של עני מאשר עבד של עשיר.

Mieux vaut être le fils d'un pauvre que l'esclave d'un riche.

Meglio essere figlio di un povero che schiavo di un ricco.

Mais vale ser filho de um pobre do que escravo de um rico.

Καλύτερα γιος φτωχού παρά σκλάβος πλούσιου.

أن تكون ابن فقير خير من أن تكون عبدًا لغني.

A saving father, a spendthrift son.

Baba biriktirici, oğul harcayıcı.

Padre ahorrador, hijo gastador.

אב חוסך, בן מבזבז.

Père économe, fils dépensier.

Padre risparmiatore, figlio spendaccione.

Pai poupador, filho gastador.

Πατέρας φειδωλός, γιος σπάταλος.

أب مدّخر، وابن مبذّر.