Ladino proverbs

A mother-in-law can't be a mother, nor a daughter-in-law a daughter.

Ne kayınvalide anne olabilir ne gelin kız.

Ni la suegra puede ser madre ni la nuera hija.

לא החמות יכולה להיות אם ולא הכלה בת.

Ni la belle-mère ne peut être mère, ni la belle-fille fille.

Né la suocera può essere madre né la nuora figlia.

Nem a sogra pode ser mãe nem a nora filha.

Ούτε η πεθερά μπορεί να γίνει μητέρα ούτε η νύφη κόρη.

لا الحماة تصبح أمًا ولا الكنة ابنة.

A woman's tongue is her sword, which does not let her rust.

Kadının dili kılıcıdır, paslanmasına izin vermez.

La lengua de la mujer es su espada, que no deja enmohecer.

לשון האישה היא חרבה שאינה מניחה לה להחליד.

La langue de la femme est son épée, qui ne la laisse pas rouiller.

La lingua della donna è la sua spada, che non la lascia arrugginire.

A língua da mulher é a sua espada, que não a deixa enferrujar.

Η γλώσσα της γυναίκας είναι το σπαθί της, που δεν την αφήνει να σκουριάσει.

لسان المرأة سيفها الذي لا يدعه يصدأ.

A woman's advice is little; whoever doesn't take it is a fool.

Bir kadının nasihati azdır; onu dinlemeyen aptaldır.

El consejo de una mujer es poco; quien no lo sigue es un tonto.

עצה של אישה היא קטנה; מי שלא לוקח אותה הוא טיפש.

Les conseils d'une femme sont peu de chose ; celui qui ne les suit pas est un imbécile.

Il consiglio di una donna è poco; chi non lo ascolta è uno sciocco.

O conselho de uma mulher é pouco; quem não o segue é um tolo.

Η συμβουλή μιας γυναίκας είναι μικρή· όποιος δεν την ακολουθεί είναι ανόητος.

نصيحة المرأة قليلة، ومن لا يأخذ بها فهو أحمق.

When I was a daughter-in-law I found no mother-in-law, and when I was a mother-in-law I found no daughter-in-law.

Gelin olduğumda kayınvalide bulamadım, kayınvalide olduğumda gelin bulamadım.

Cuando fui nuera no encontré suegra y cuando fui suegra no encontré nuera.

כשהייתי כלה לא מצאתי חמות, וכשהייתי חמות לא מצאתי כלה.

Quand j'étais belle-fille je n'ai pas trouvé de belle-mère, et quand j'étais belle-mère je n'ai pas trouvé de belle-fille.

Quando fui nuora non trovai suocera, e quando fui suocera non trovai nuora.

Quando fui nora não encontrei sogra, e quando fui sogra não encontrei nora.

Όταν ήμουν νύφη δεν βρήκα πεθερά και όταν έγινα πεθερά δεν βρήκα νύφη.

عندما كنت كنّة لم أجد حماة، وعندما صرت حماة لم أجد كنّة.

Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.

Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.

Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.

מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.

Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.

Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.

Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.

Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.

من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.

Winning and losing are brothers.

Kazanmak ile kaybetmek kardeştir.

El ganar y el perder son hermanos.

הרווח וההפסד אחים הם.

Gagner et perdre sont frères.

Il guadagnare e il perdere sono fratelli.

Ganhar e perder são irmãos.

Το κέρδος και η απώλεια είναι αδέλφια.

الربح والخسارة أخوان.

For a stepmother, the name alone is enough.

Üvey anne, adı bile yeter.

Madrastra, el nombre ya basta.

חורגת, השם לבדו מספיק.

Marâtre, le nom suffit déjà.

Matrigna, il nome basta già.

Madrasta, o nome já basta.

Μητριά, το όνομα και μόνο αρκεί.

زوجة الأب، الاسم وحده يكفي.

When the son is beaten, the mother is hurt.

Oğula vurulunca anasının canı yanar.

Cuando golpean al hijo, a la madre le duele.

כשמכים את הבן, האם כואבת.

Quand on bat le fils, c'est la mère qui souffre.

Quando picchiano il figlio, alla madre fa male.

Quando batem no filho, à mãe dói.

Όταν χτυπούν το παιδί, πονάει η μάνα.

حين يُضرب الابن تتألم الأم.

Melon and woman are very easy to choose, but watermelon and man are not.

Kavun ile kadını seçmek çok kolaydır, ama karpuz ile erkeği seçmek öyle değildir.

El melón y la mujer son muy fáciles de escoger, pero la sandía y el hombre no.

קל מאוד לבחור מלון ואישה, אבל אבטיח וגבר – לא.

Le melon et la femme sont très faciles à choisir, mais la pastèque et l'homme ne le sont pas.

Il melone e la donna sono molto facili da scegliere, ma l'anguria e l'uomo no.

O melão e a mulher são muito fáceis de escolher, mas a melancia e o homem não.

Το πεπόνι και η γυναίκα είναι πολύ εύκολο να επιλεγούν, αλλά το καρπούζι και ο άντρας όχι.

الشمام والمرأة سهلان في الاختيار، أما البطيخ والرجل فلا.

The daughter-in-law sweeps as the mother-in-law sees fit.

Gelin, kayınvalidenin gördüğü gibi süpürür.

Barre la nuera como ve la suegra.

הכלה מטאטאת כפי שהחמות רואה.

La belle-fille balaie comme la belle-mère le voit.

La nuora spazza come la vede la suocera.

A nora varre como a sogra vê.

Η νύφη σκουπίζει όπως τη βλέπει η πεθερά.

الكنة تكنس كما تراها الحماة.

The snotty mother praises her scabby daughter.

Sümüklü anne uyuz kızını över.

La madre mocosa alaba a su hija la tiñosa.

האם הנזלתית משבחת את בתה הגרדנית.

La mère morveuse vante sa fille teigneuse.

La madre moccicosa loda la figlia tignosa.

A mãe ranhosa elogia a sua filha tinhosa.

Η μουτσούνα μάνα επαινεί την ψωριάρα κόρη της.

الأم المخاطية تمدح ابنتها الجرباء.

Do not tell the secrets of your soul, not even to your sister.

Ruhunun sırlarını kız kardeşine bile anlatma.

No cuentes los secretos de tu alma ni a tu hermana.

אל תספר את סודות נפשך אפילו לאחותך.

Ne confie pas les secrets de ton âme, pas même à ta sœur.

Non raccontare i segreti della tua anima nemmeno a tua sorella.

Não contes os segredos da tua alma nem à tua irmã.

Μη λες τα μυστικά της ψυχής σου ούτε στην αδελφή σου.

لا تُفشِ أسرار روحك ولا حتى لأختك.

Whoever has no sister has nothing.

Kız kardeşi olmayanın hiçbir şeyi yoktur.

Quien no tiene hermana no tiene nada.

מי שאין לו אחות אין לו כלום.

Qui n'a pas de sœur n'a rien.

Chi non ha una sorella non ha niente.

Quem não tem irmã não tem nada.

Όποιος δεν έχει αδελφή δεν έχει τίποτα.

من لا أخت له لا شيء له.

Even though he didn't sell out in his own time, he will sell you out. (uncertain)

Kendi zamanında satılmamış olsa da seni satar.

Aunque no se vendió en su tiempo, te vende a ti.

אף שלא מכר את עצמו בימיו, הוא ימכור אותך.

Bien qu'il ne se soit pas vendu en son temps, il te vend, toi.

Anche se non si è venduto ai suoi tempi, vende te.

Embora não se tenha vendido no seu tempo, vende-te a ti.

Αν και δεν πουλήθηκε στην εποχή του, σε πουλά εσένα.

وإن لم يبع نفسه في زمانه، فإنه يبيعك أنت.

The daughter in swaddling clothes, the trousseau in the chest.

Kız kundakta, çeyiz sandıkta.

La hija en la faja, el ajuar en el arca.

הבת בחיתולים, הנדוניה בארגז.

La fille au maillot, le trousseau dans le coffre.

La figlia in fasce, il corredo nel baule.

A filha nas fraldas, o enxoval na arca.

Η κόρη στα σπάργανα, η προίκα στο μπαούλο.

البنت في القماط والجهاز في الصندوق.

A woman who knows Latin has neither a husband nor a good end.

Latince bilen bir kadının ne kocası olur ne de iyi bir sonu.

Una mujer que sabe latín no tiene ni marido ni un buen final.

לאישה שיודעת לטינית אין לא בעל ולא סוף טוב.

Une femme qui connaît le latin n'a ni mari ni fin heureuse.

Una donna che conosce il latino non ha né marito né una buona fine.

Uma mulher que sabe latim não tem marido nem um bom fim.

Μια γυναίκα που ξέρει λατινικά δεν έχει ούτε σύζυγο ούτε καλό τέλος.

المرأة التي تعرف اللاتينية ليس لها زوج ولا نهاية سعيدة.

My children married, my troubles doubled.

Çocuklarım evlendi, dertlerim ikiye katlandı.

Mis hijos casados, mis males doblados.

ילדיי נישאו, צרותיי הוכפלו.

Mes enfants mariés, mes maux doublés.

I miei figli sposati, i miei guai raddoppiati.

Meus filhos casados, meus males dobrados.

Τα παιδιά μου παντρεύτηκαν, τα βάσανά μου διπλασιάστηκαν.

تزوج أبنائي فتضاعفت همومي.

Mother-in-law and daughter-in-law are friends only in a painting.

Kayınvalide ile gelin yalnızca resimde dosttur.

Suegra y nuera son amigas solo en pintura.

חמות וכלה הן ידידות רק בציור.

Belle-mère et belle-fille ne sont amies qu'en peinture.

Suocera e nuora sono amiche solo in pittura.

Sogra e nora são amigas só em pintura.

Πεθερά και νύφη είναι φίλες μόνο στη ζωγραφιά.

الحماة والكنة صديقتان في الرسم فقط.