The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
137 proverbs · Family
ClearLa madre mokoza alava a su ija la tinyoza
The snotty mother praises her scabby daughter.
Sümüklü anne uyuz kızını över.
La madre mocosa alaba a su hija la tiñosa.
האם הנזלתית משבחת את בתה הגרדנית.
La mère morveuse vante sa fille teigneuse.
La madre moccicosa loda la figlia tignosa.
A mãe ranhosa elogia a sua filha tinhosa.
Η μουτσούνα μάνα επαινεί την ψωριάρα κόρη της.
الأم المخاطية تمدح ابنتها الجرباء.
Kuando fui ermuera no topi esfuegra i kuando fui esfuegra no topi ermuera
When I was a daughter-in-law I found no mother-in-law, and when I was a mother-in-law I found no daughter-in-law.
Gelin olduğumda kayınvalide bulamadım, kayınvalide olduğumda gelin bulamadım.
Cuando fui nuera no encontré suegra y cuando fui suegra no encontré nuera.
כשהייתי כלה לא מצאתי חמות, וכשהייתי חמות לא מצאתי כלה.
Quand j'étais belle-fille je n'ai pas trouvé de belle-mère, et quand j'étais belle-mère je n'ai pas trouvé de belle-fille.
Quando fui nuora non trovai suocera, e quando fui suocera non trovai nuora.
Quando fui nora não encontrei sogra, e quando fui sogra não encontrei nora.
Όταν ήμουν νύφη δεν βρήκα πεθερά και όταν έγινα πεθερά δεν βρήκα νύφη.
عندما كنت كنّة لم أجد حماة، وعندما صرت حماة لم أجد كنّة.
No ay mijor madre de la ke te paryo
There is no better mother than the one who gave birth to you.
Seni doğuran anneden daha iyi anne yoktur.
No hay mejor madre que la que te parió.
אין אם טובה יותר מזו שילדה אותך.
Il n'y a pas de meilleure mère que celle qui t'a mis au monde.
Non c'è madre migliore di quella che ti ha messo al mondo.
Não há melhor mãe do que a que te deu à luz.
Δεν υπάρχει καλύτερη μάνα από αυτήν που σε γέννησε.
لا توجد أم أفضل من التي ولدتك.
El ganar i el peryer son ermanos
Winning and losing are brothers.
Kazanmak ile kaybetmek kardeştir.
El ganar y el perder son hermanos.
הרווח וההפסד אחים הם.
Gagner et perdre sont frères.
Il guadagnare e il perdere sono fratelli.
Ganhar e perder são irmãos.
Το κέρδος και η απώλεια είναι αδέλφια.
الربح والخسارة أخوان.
Madrasta el nombre ya abasta
For a stepmother, the name alone is enough.
Üvey anne, adı bile yeter.
Madrastra, el nombre ya basta.
חורגת, השם לבדו מספיק.
Marâtre, le nom suffit déjà.
Matrigna, il nome basta già.
Madrasta, o nome já basta.
Μητριά, το όνομα και μόνο αρκεί.
زوجة الأب، الاسم وحده يكفي.
Padre guadrador el ijo es gastador
A saving father, a spendthrift son.
Baba biriktirici, oğul harcayıcı.
Padre ahorrador, hijo gastador.
אב חוסך, בן מבזבז.
Père économe, fils dépensier.
Padre risparmiatore, figlio spendaccione.
Pai poupador, filho gastador.
Πατέρας φειδωλός, γιος σπάταλος.
أب مدّخر، وابن مبذّر.
Esfuegra i ermuera son amigas solo en pintura
Mother-in-law and daughter-in-law are friends only in a painting.
Kayınvalide ile gelin yalnızca resimde dosttur.
Suegra y nuera son amigas solo en pintura.
חמות וכלה הן ידידות רק בציור.
Belle-mère et belle-fille ne sont amies qu'en peinture.
Suocera e nuora sono amiche solo in pittura.
Sogra e nora são amigas só em pintura.
Πεθερά και νύφη είναι φίλες μόνο στη ζωγραφιά.
الحماة والكنة صديقتان في الرسم فقط.
No kontes los sekretos de tu alma ni a tu ermana
Do not tell the secrets of your soul, not even to your sister.
Ruhunun sırlarını kız kardeşine bile anlatma.
No cuentes los secretos de tu alma ni a tu hermana.
אל תספר את סודות נפשך אפילו לאחותך.
Ne confie pas les secrets de ton âme, pas même à ta sœur.
Non raccontare i segreti della tua anima nemmeno a tua sorella.
Não contes os segredos da tua alma nem à tua irmã.
Μη λες τα μυστικά της ψυχής σου ούτε στην αδελφή σου.
لا تُفشِ أسرار روحك ولا حتى لأختك.
Ken no tiene ermana no tiene nada
Whoever has no sister has nothing.
Kız kardeşi olmayanın hiçbir şeyi yoktur.
Quien no tiene hermana no tiene nada.
מי שאין לו אחות אין לו כלום.
Qui n'a pas de sœur n'a rien.
Chi non ha una sorella non ha niente.
Quem não tem irmã não tem nada.
Όποιος δεν έχει αδελφή δεν έχει τίποτα.
من لا أخت له لا شيء له.
Kuando aharvan al ijo, a la madre le erguele
When the son is beaten, the mother is hurt.
Oğula vurulunca anasının canı yanar.
Cuando golpean al hijo, a la madre le duele.
כשמכים את הבן, האם כואבת.
Quand on bat le fils, c'est la mère qui souffre.
Quando picchiano il figlio, alla madre fa male.
Quando batem no filho, à mãe dói.
Όταν χτυπούν το παιδί, πονάει η μάνα.
حين يُضرب الابن تتألم الأم.
Bien ke no se vendio en su tiempo, te vende a ti
Even though he didn't sell out in his own time, he will sell you out. (uncertain)
Kendi zamanında satılmamış olsa da seni satar.
Aunque no se vendió en su tiempo, te vende a ti.
אף שלא מכר את עצמו בימיו, הוא ימכור אותך.
Bien qu'il ne se soit pas vendu en son temps, il te vend, toi.
Anche se non si è venduto ai suoi tempi, vende te.
Embora não se tenha vendido no seu tempo, vende-te a ti.
Αν και δεν πουλήθηκε στην εποχή του, σε πουλά εσένα.
وإن لم يبع نفسه في زمانه، فإنه يبيعك أنت.
Ni la esfuegra puede ser madre ni la ermuera ija
A mother-in-law can't be a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
Ne kayınvalide anne olabilir ne gelin kız.
Ni la suegra puede ser madre ni la nuera hija.
לא החמות יכולה להיות אם ולא הכלה בת.
Ni la belle-mère ne peut être mère, ni la belle-fille fille.
Né la suocera può essere madre né la nuora figlia.
Nem a sogra pode ser mãe nem a nora filha.
Ούτε η πεθερά μπορεί να γίνει μητέρα ούτε η νύφη κόρη.
لا الحماة تصبح أمًا ولا الكنة ابنة.
Lavoro empesado no se mostra ni a esfuegra, ni a kunyada, ni a vizina ayreada
Unfinished work should not be shown to the mother-in-law, the sister-in-law, or the nosy neighbor. (uncertain: "ayreada")
Yarım kalan işler kayınvalideye, yengeye, meraklı komşuya gösterilmemelidir. (belirsiz: “ayreada ”)
El trabajo inacabado no debe mostrarse a la suegra, la cuñada o el vecino entrometido. (incierto: "ayreada")
אין להציג עבודה לא גמורה לחמות, לגיסה או לשכנה החטטנית. (לא ברור: "אירידה ")
Le travail inachevé ne doit pas être montré à la belle-mère, à la belle-sœur ou au voisin curieux. (incertain : "ayreada")
Il lavoro incompiuto non dovrebbe essere mostrato alla suocera, alla cognata o al vicino ficcanaso. (incerto: "ayreada")
O trabalho inacabado não deve ser mostrado à sogra, à cunhada ou à vizinha intrometida. (incerto: "ayreada")
Η ημιτελής εργασία δεν πρέπει να επιδεικνύεται στην πεθερά, την κουνιάδα ή τον αδιάκριτο γείτονα. (αβέβαιο: "ayreada")
يجب عدم عرض العمل غير المكتمل على الحماة أو شقيقة الزوج أو الجار الفضولي. (غير مؤكد: "ayreada ")
La ija en la fasha, el ashugar en la kasha
The daughter in swaddling clothes, the trousseau in the chest.
Kız kundakta, çeyiz sandıkta.
La hija en la faja, el ajuar en el arca.
הבת בחיתולים, הנדוניה בארגז.
La fille au maillot, le trousseau dans le coffre.
La figlia in fasce, il corredo nel baule.
A filha nas fraldas, o enxoval na arca.
Η κόρη στα σπάργανα, η προίκα στο μπαούλο.
البنت في القماط والجهاز في الصندوق.
Yerno komo el sol de invierno
A son-in-law is like the winter sun.
Damat kış güneşi gibidir.
Yerno como el sol de invierno.
חתן כמו שמש החורף.
Un gendre est comme le soleil d'hiver.
Genero come il sole d'inverno.
Genro como o sol de inverno.
Γαμπρός σαν τον χειμωνιάτικο ήλιο.
الصهر مثل شمس الشتاء.
La mujer es komo la uva, si la miraz bueno se aze vino i si no la miraz bueno se aze vinagre
A woman is like a grape: if you treat her well she becomes wine, and if you do not treat her well she becomes vinegar.
Kadın üzüm gibidir; iyi bakarsan şarap olur, iyi bakmazsan sirke olur.
La mujer es como la uva: si la cuidas bien se hace vino, y si no la cuidas bien se hace vinagre.
אישה היא כמו ענבים: אם תשמור עליה היטב היא הופכת ליין, ואם לא תשמור עליה היטב היא הופכת לחומץ.
La femme est comme le raisin : si tu la traites bien, elle devient du vin, et si tu ne la traites pas bien, elle devient du vinaigre.
La donna è come l'uva: se la tratti bene diventa vino, e se non la tratti bene diventa aceto.
A mulher é como a uva: se a tratares bem, torna-se vinho, e se não a tratares bem, torna-se vinagre.
Η γυναίκα είναι σαν το σταφύλι: αν τη φροντίσεις καλά γίνεται κρασί, κι αν δεν τη φροντίσεις καλά γίνεται ξίδι.
المرأة كالعنب: إن أحسنت معاملتها صارت نبيذًا، وإن لم تحسن معاملتها صارت خلًا.
El ke no tiene ke azer se toma kon su mujer
He who has nothing to do quarrels with his wife.
İşi olmayan karısıyla kavga eder.
El que no tiene qué hacer se pelea con su mujer.
מי שאין לו מה לעשות מתקוטט עם אשתו.
Celui qui n'a rien à faire se dispute avec sa femme.
Chi non ha niente da fare litiga con la moglie.
Quem não tem o que fazer briga com a mulher.
Όποιος δεν έχει τι να κάνει τσακώνεται με τη γυναίκα του.
من ليس لديه ما يفعله يتشاجر مع زوجته.
Lo izo el echo komo su kara
He did the deed just like his face.
Yaptığı iş yüzü gibiydi.
Hizo el hecho igual que su cara.
עשה את המעשה כמו פניו.
Il a fait l'acte tout comme son visage.
Ha compiuto il fatto proprio come il suo viso.
Fez o feito como o seu rosto.
Έκανε την πράξη όπως το πρόσωπό του.
فعل الفعلة مثل وجهه.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy