The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Asukar en la boka no ayuda si tu korason es amargo
Sugar in the mouth does not help if your heart is bitter.
33 proverbs · Food
ClearLa agua pasa, el lodo keda
The water goes but the mud stays
Su gidiyor ama çamur kalıyor
El agua se va pero el lodo se queda
המים זורמים אבל הבוץ נשאר
L'eau coule mais la boue reste
L'acqua va ma il fango rimane
A água vai mas a lama fica
Το νερό φεύγει αλλά η λάσπη μένει
يذهب الماء ولكن يبقى الطين
Lentejas... Si keres las komes i si no las deshas
Lentils... if you want, you eat them, and if not, you leave them (take it or leave it).
Mercimek... istersen yersin, yemezsen bırakırsın (al ya da bırak).
Lentejas… si quieres, te las comes, y si no, las dejas (lo tomas o lo dejas).
עדשים... אם אתה רוצה, אתה אוכל אותם, ואם לא, אתה משאיר אותם (קח את זה או עזוב את זה).
Lentilles… si tu veux, tu les manges, et sinon, tu les laisses (à prendre ou à laisser).
Le lenticchie... se vuoi, le mangi e se no le lasci (le prendi o le lasci).
Lentilhas... se quiser, você come, e se não, deixa (pega ou deixa).
Φακές... αν θέλετε, τις τρώτε, και αν όχι, τις αφήνετε (πάρτε το ή αφήστε το).
العدس... إذا كنت تريد، يمكنك أكلها، وإذا لم يكن كذلك، يمكنك تركها (خذها أو اتركها).
Pan i kezo i la kara riente
Bread and cheese and a smiling face.
Ekmek, peynir ve gülen bir yüz.
Pan y queso y una cara sonriente.
לחם וגבינה ופרצוף מחייך.
Du pain, du fromage et un visage souriant.
Pane e formaggio e un viso sorridente.
Pão e queijo e um rosto sorridente.
Ψωμί και τυρί και χαμογελαστό πρόσωπο.
الخبز والجبن ووجه مبتسم.
Moz Dieron agua de pozo
They gave us well water. (uncertain, possibly idiomatic)
Bize kuyu suyu verdiler.
Nos dieron agua de pozo.
נתנו לנו מי באר.
Ils nous ont donné de l'eau de puits.
Ci hanno dato acqua di pozzo.
Deram-nos água de poço.
Μας έδωσαν νερό από πηγάδι.
أعطونا ماء بئر.
Como el vino son los amores, cuanto mas viejos son mas mijores
Love is like wine: the older, the better.
Aşk şarap gibidir, yaşlandıkça iyileşir.
Como el vino son los amores: cuanto más viejos, mejores.
האהבות כיין, ככל שהן ישנות יותר כך הן טובות יותר.
Les amours sont comme le vin : plus ils sont vieux, meilleurs ils sont.
Gli amori sono come il vino: più sono vecchi, più sono buoni.
Os amores são como o vinho: quanto mais velhos, melhores.
Οι έρωτες είναι σαν το κρασί: όσο πιο παλιοί, τόσο καλύτεροι.
الحب كالنبيذ، كلما قدم ازداد جودة.
Este mundo es golondrino ken lo beve de agua i ken lo beve de vino
This world is a fleeting swallow: some drink it with water, some with wine.
Bu dünya kısacık bir kırlangıçtır: bazıları suyla, bazıları şarapla içer.
Este mundo es una golondrina fugaz: algunos lo beben con agua, otros con vino.
העולם הזה הוא סנונית חולפת: חלקם שותים אותו עם מים, חלקם עם יין.
Ce monde est une hirondelle fugace : certains le boivent avec de l'eau, d'autres avec du vin.
Questo mondo è una rondine fugace: alcuni lo bevono con l'acqua, altri con il vino.
Este mundo é uma andorinha fugaz: alguns bebem com água, outros com vinho.
Αυτός ο κόσμος είναι ένα φευγαλέο χελιδόνι: κάποιοι το πίνουν με νερό, κάποιοι με κρασί.
هذا العالم هو ابتلاع عابر: البعض يشربه بالماء، والبعض الآخر بالنبيذ.
Pasensya es pan i sensia
Patience is bread and knowledge.
Sabır ekmektir ve bilgidir.
La paciencia es pan y ciencia.
סבלנות היא לחם וידע.
La patience est pain et science.
La pazienza è pane e scienza.
A paciência é pão e ciência.
Η υπομονή είναι ψωμί και γνώση.
الصبر خبز وعلم.
Tengo tres deseos, Komer sin engodrar, Amar sin sufrir i Ganar sin lavorar
I have three wishes: to eat without getting fat, to love without suffering, and to earn without working.
Üç dileğim var: şişmanlamadan yemek yemek, acı çekmeden sevmek ve çalışmadan kazanmak.
Tengo tres deseos: comer sin engordar, amar sin sufrir y ganar sin trabajar.
יש לי שלוש משאלות: לאכול בלי להשמין, לאהוב בלי לסבול ולהרוויח בלי לעבוד.
J'ai trois souhaits : manger sans grossir, aimer sans souffrir et gagner sans travailler.
Ho tre desideri: mangiare senza ingrassare, amare senza soffrire e guadagnare senza lavorare.
Tenho três desejos: comer sem engordar, amar sem sofrer e ganhar sem trabalhar.
Έχω τρεις επιθυμίες: να τρώω χωρίς να παχαίνω, να αγαπώ χωρίς να υποφέρω και να κερδίζω χωρίς να δουλεύω.
لدي ثلاث أمنيات: أن آكل دون أن أصبح سمينًا، وأن أحب دون أن أتألم، وأن أكسب دون أن أعمل.
Fruta de oy, pan de ayer, karne de antiyer, vino de un anyo antes, azen el ombre sano
Today's fruit, yesterday's bread, the day-before-yesterday's meat and last year's wine make a man healthy.
Bugünün meyvesi, dünün ekmeği, dünden önceki günün eti ve geçen yılın şarabı insanı sağlıklı kılar.
La fruta de hoy, el pan de ayer, la carne del día anterior y el vino del año pasado hacen que un hombre sea saludable.
הפירות של היום, הלחם של אתמול, הבשר של היום הקודם והיין של השנה שעברה עושים את האדם בריא.
Les fruits d'aujourd' hui, le pain d'hier, la viande d'avant-hier et le vin de l'année dernière rendent un homme en bonne santé.
Il frutto di oggi, il pane di ieri, la carne del giorno prima di ieri e il vino dell'anno scorso rendono l'uomo sano.
A fruta de hoje, o pão de ontem, a carne de anteontem e o vinho do ano passado tornam um homem saudável.
Τα σημερινά φρούτα, το χθεσινό ψωμί, το προχθεσινό κρέας και το περσινό κρασί κάνουν έναν άνθρωπο υγιή.
فاكهة اليوم وخبز الأمس ولحم الأمس السابق ونبيذ العام الماضي تجعل الرجل بصحة جيدة.
Si mi padre no me kaza le komo la kaza
If my father doesn't marry me off, I'll eat up the house.
Babam beni evlendirmezse, evi yiyip bitireceğim.
Si mi padre no me casa, me comeré la casa.
אם אבי לא יתחתן איתי, אני אכל את הבית.
Si mon père ne me marie pas, je vais dévorer toute la maison.
Se mio padre non mi dà in sposa, mi mangerò la casa.
Se o meu pai não me casar, vou devorar a casa toda.
Αν ο πατέρας μου δεν με παντρέψει, θα φάω όλο το σπίτι.
إذا لم يزوجني والدي، فسآكل المنزل بأكمله.
La vida es un biskocho, ken la kome krudo ken kocho
Life is a biscuit: some eat it raw, some baked.
Hayat bir bisküvidir; kimi çiğ yer, kimi pişmiş.
La vida es un bizcocho: quien lo come crudo, quien cocido.
החיים הם עוגייה: יש שאוכלים אותה נא ויש אפויה.
La vie est un biscuit : certains le mangent cru, d'autres cuit.
La vita è un biscotto: chi lo mangia crudo, chi cotto.
A vida é um biscoito: uns comem-no cru, outros cozido.
Η ζωή είναι ένα παξιμάδι: άλλοι το τρώνε ωμό, άλλοι ψημένο.
الحياة بسكويت، منهم من يأكله نيئًا ومنهم من يأكله مطبوخًا.
El selo no kome el korason, kome los guesos
Jealousy does not eat the heart; it eats the bones.
Kıskançlık yüreği yemez, kemikleri yer.
Los celos no comen el corazón, comen los huesos.
הקנאה לא אוכלת את הלב, היא אוכלת את העצמות.
La jalousie ne ronge pas le cœur, elle ronge les os.
La gelosia non mangia il cuore, mangia le ossa.
O ciúme não come o coração, come os ossos.
Η ζήλια δεν τρώει την καρδιά, τρώει τα κόκαλα.
الغيرة لا تأكل القلب، بل تأكل العظام.
Tu marido ke te kera komo la sal
A husband who loves you like salt (dearly, as something essential). (uncertain)
Seni tuz gibi seven bir koca (candan, gerekli bir şey olarak). (belirsiz)
Un marido que te quiere como a la sal (caro, como algo esencial). (incierto)
בעל שאוהב אותך כמו מלח (ביוקר, כמשהו חיוני). (לא בטוח)
Un mari qui vous aime comme du sel (Chère, comme quelque chose d'essentiel). (Incertain)
Un marito che ti ama come il sale (caro, come qualcosa di essenziale). (incerto)
Um marido que te ama como sal (carinhosamente, como algo essencial). (incerto)
Ένας σύζυγος που σε αγαπάει σαν το αλάτι (στοργικά, σαν κάτι απαραίτητο). (αβέβαιο)
الزوج الذي يحبك مثل الملح (الغالي، كشيء أساسي). (غير مؤكد)
La mujer i el vino kitan al ombre del tino
Woman and wine make a man lose his senses.
Kadın ve şarap bir erkeğin aklını kaçırmasına neden olur.
La mujer y el vino hacen que un hombre pierda el juicio.
אישה ויין גורמים לגבר לאבד את שפיותו.
La femme et le vin font perdre la raison à l'homme.
La donna e il vino fanno perdere i sensi all'uomo.
Mulher e vinho fazem o homem perder os sentidos.
Η γυναίκα και το κρασί κάνουν τον άντρα να χάνει τα λογικά του.
المرأة والنبيذ يجعلان الرجل يفقد صوابه.
En frente de mi vino no vendas vinagre
In front of my wine, don't sell vinegar.
kılmaya çalışıyorum. Elhamdülillah.
en frente de mi.
ממש מולי.
devant mon visage.
Davanti al mio banco
Diante dos meus olhos ….
Μπροστά από κάτι
أمام باب بيتنا.
El pan tugerto la lumbre lo enderecha
The fire straightens crooked bread.
Ateş eğri büğrü ekmeği düzeltir.
El fuego endereza el pan torcido.
האש מיישרת לחם עקום.
Le feu redresse le pain tordu.
Il fuoco raddrizza il pane storto.
O fogo endireita o pão torto.
Η φωτιά ισιώνει το στραβό ψωμί.
تقوّم النار الخبز الملتوي.
Tu pan no me arto, tu palavra me kontento
Your bread does not fill me; your word contents me.
Ekmeğin beni doyurmaz, sözün beni memnun eder.
Tu pan no me sacia, tu palabra me contenta.
הלחם שלך לא משביע אותי, דברך משמח אותי.
Ton pain ne me rassasie pas, ta parole me contente.
Il tuo pane non mi sazia, la tua parola mi accontenta.
O teu pão não me farta, a tua palavra contenta-me.
Το ψωμί σου δεν με χορταίνει, ο λόγος σου με ευχαριστεί.
خبزك لا يشبعني، وكلمتك ترضيني.
Ay unos ke molinan kafe i ay otroz ke molinan agua
There are those who grind coffee and those who grind water.
Kahve öğütenler var, su öğütenler var.
Hay unos que muelen café y hay otros que muelen agua.
יש כאלה שטוחנים קפה ויש שטוחנים מים.
Il y en a qui moulent du café et d'autres qui moulent de l'eau.
Ci sono quelli che macinano caffè e quelli che macinano acqua.
Há uns que moem café e há outros que moem água.
Υπάρχουν αυτοί που αλέθουν καφέ και αυτοί που αλέθουν νερό.
هناك من يطحن القهوة وهناك من يطحن الماء.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy