Refranes en ladino

This world is a fleeting swallow: some drink it with water, some with wine.

Bu dünya kısacık bir kırlangıçtır: bazıları suyla, bazıları şarapla içer.

Este mundo es una golondrina fugaz: algunos lo beben con agua, otros con vino.

העולם הזה הוא סנונית חולפת: חלקם שותים אותו עם מים, חלקם עם יין.

Ce monde est une hirondelle fugace : certains le boivent avec de l'eau, d'autres avec du vin.

Questo mondo è una rondine fugace: alcuni lo bevono con l'acqua, altri con il vino.

Este mundo é uma andorinha fugaz: alguns bebem com água, outros com vinho.

Αυτός ο κόσμος είναι ένα φευγαλέο χελιδόνι: κάποιοι το πίνουν με νερό, κάποιοι με κρασί.

هذا العالم هو ابتلاع عابر: البعض يشربه بالماء، والبعض الآخر بالنبيذ.

Do not spit into the well from whose water you have drunk.

Suyundan içtiğin kuyuya tükürme.

No escupas al pozo del que bebiste agua.

אל תירק לבאר ששתית ממימיה.

Ne crache pas dans le puits dont tu as bu l'eau.

Non sputare nel pozzo dalla cui acqua hai bevuto.

Não cuspas no poço de cuja água bebeste.

Μη φτύνεις στο πηγάδι που ήπιες το νερό του.

لا تبصق في البئر التي شربت من مائها.

The water goes but the mud stays

Su gidiyor ama çamur kalıyor

El agua se va pero el lodo se queda

המים זורמים אבל הבוץ נשאר

L'eau coule mais la boue reste

L'acqua va ma il fango rimane

A água vai mas a lama fica

Το νερό φεύγει αλλά η λάσπη μένει

يذهب الماء ولكن يبقى الطين

Lentils... if you want, you eat them, and if not, you leave them (take it or leave it).

Mercimek... istersen yersin, yemezsen bırakırsın (al ya da bırak).

Lentejas… si quieres, te las comes, y si no, las dejas (lo tomas o lo dejas).

עדשים... אם אתה רוצה, אתה אוכל אותם, ואם לא, אתה משאיר אותם (קח את זה או עזוב את זה).

Lentilles… si tu veux, tu les manges, et sinon, tu les laisses (à prendre ou à laisser).

Le lenticchie... se vuoi, le mangi e se no le lasci (le prendi o le lasci).

Lentilhas... se quiser, você come, e se não, deixa (pega ou deixa).

Φακές... αν θέλετε, τις τρώτε, και αν όχι, τις αφήνετε (πάρτε το ή αφήστε το).

العدس... إذا كنت تريد، يمكنك أكلها، وإذا لم يكن كذلك، يمكنك تركها (خذها أو اتركها).

Bread and cheese and a smiling face.

Ekmek, peynir ve gülen bir yüz.

Pan y queso y una cara sonriente.

לחם וגבינה ופרצוף מחייך.

Du pain, du fromage et un visage souriant.

Pane e formaggio e un viso sorridente.

Pão e queijo e um rosto sorridente.

Ψωμί και τυρί και χαμογελαστό πρόσωπο.

الخبز والجبن ووجه مبتسم.

Love is like wine: the older, the better.

Aşk şarap gibidir, yaşlandıkça iyileşir.

Como el vino son los amores: cuanto más viejos, mejores.

האהבות כיין, ככל שהן ישנות יותר כך הן טובות יותר.

Les amours sont comme le vin : plus ils sont vieux, meilleurs ils sont.

Gli amori sono come il vino: più sono vecchi, più sono buoni.

Os amores são como o vinho: quanto mais velhos, melhores.

Οι έρωτες είναι σαν το κρασί: όσο πιο παλιοί, τόσο καλύτεροι.

الحب كالنبيذ، كلما قدم ازداد جودة.

They gave us well water. (uncertain, possibly idiomatic)

Bize kuyu suyu verdiler.

Nos dieron agua de pozo.

נתנו לנו מי באר.

Ils nous ont donné de l'eau de puits.

Ci hanno dato acqua di pozzo.

Deram-nos água de poço.

Μας έδωσαν νερό από πηγάδι.

أعطونا ماء بئر.

Patience is bread and knowledge.

Sabır ekmektir ve bilgidir.

La paciencia es pan y ciencia.

סבלנות היא לחם וידע.

La patience est pain et science.

La pazienza è pane e scienza.

A paciência é pão e ciência.

Η υπομονή είναι ψωμί και γνώση.

الصبر خبز وعلم.

I have three wishes: to eat without getting fat, to love without suffering, and to earn without working.

Üç dileğim var: şişmanlamadan yemek yemek, acı çekmeden sevmek ve çalışmadan kazanmak.

Tengo tres deseos: comer sin engordar, amar sin sufrir y ganar sin trabajar.

יש לי שלוש משאלות: לאכול בלי להשמין, לאהוב בלי לסבול ולהרוויח בלי לעבוד.

J'ai trois souhaits : manger sans grossir, aimer sans souffrir et gagner sans travailler.

Ho tre desideri: mangiare senza ingrassare, amare senza soffrire e guadagnare senza lavorare.

Tenho três desejos: comer sem engordar, amar sem sofrer e ganhar sem trabalhar.

Έχω τρεις επιθυμίες: να τρώω χωρίς να παχαίνω, να αγαπώ χωρίς να υποφέρω και να κερδίζω χωρίς να δουλεύω.

لدي ثلاث أمنيات: أن آكل دون أن أصبح سمينًا، وأن أحب دون أن أتألم، وأن أكسب دون أن أعمل.

Today's fruit, yesterday's bread, the day-before-yesterday's meat and last year's wine make a man healthy.

Bugünün meyvesi, dünün ekmeği, dünden önceki günün eti ve geçen yılın şarabı insanı sağlıklı kılar.

La fruta de hoy, el pan de ayer, la carne del día anterior y el vino del año pasado hacen que un hombre sea saludable.

הפירות של היום, הלחם של אתמול, הבשר של היום הקודם והיין של השנה שעברה עושים את האדם בריא.

Les fruits d'aujourd' hui, le pain d'hier, la viande d'avant-hier et le vin de l'année dernière rendent un homme en bonne santé.

Il frutto di oggi, il pane di ieri, la carne del giorno prima di ieri e il vino dell'anno scorso rendono l'uomo sano.

A fruta de hoje, o pão de ontem, a carne de anteontem e o vinho do ano passado tornam um homem saudável.

Τα σημερινά φρούτα, το χθεσινό ψωμί, το προχθεσινό κρέας και το περσινό κρασί κάνουν έναν άνθρωπο υγιή.

فاكهة اليوم وخبز الأمس ولحم الأمس السابق ونبيذ العام الماضي تجعل الرجل بصحة جيدة.

Life is a biscuit: some eat it raw, some baked.

Hayat bir bisküvidir; kimi çiğ yer, kimi pişmiş.

La vida es un bizcocho: quien lo come crudo, quien cocido.

החיים הם עוגייה: יש שאוכלים אותה נא ויש אפויה.

La vie est un biscuit : certains le mangent cru, d'autres cuit.

La vita è un biscotto: chi lo mangia crudo, chi cotto.

A vida é um biscoito: uns comem-no cru, outros cozido.

Η ζωή είναι ένα παξιμάδι: άλλοι το τρώνε ωμό, άλλοι ψημένο.

الحياة بسكويت، منهم من يأكله نيئًا ومنهم من يأكله مطبوخًا.

If my father doesn't marry me off, I'll eat up the house.

Babam beni evlendirmezse, evi yiyip bitireceğim.

Si mi padre no me casa, me comeré la casa.

אם אבי לא יתחתן איתי, אני אכל את הבית.

Si mon père ne me marie pas, je vais dévorer toute la maison.

Se mio padre non mi dà in sposa, mi mangerò la casa.

Se o meu pai não me casar, vou devorar a casa toda.

Αν ο πατέρας μου δεν με παντρέψει, θα φάω όλο το σπίτι.

إذا لم يزوجني والدي، فسآكل المنزل بأكمله.

A husband who loves you like salt (dearly, as something essential). (uncertain)

Seni tuz gibi seven bir koca (candan, gerekli bir şey olarak). (belirsiz)

Un marido que te quiere como a la sal (caro, como algo esencial). (incierto)

בעל שאוהב אותך כמו מלח (ביוקר, כמשהו חיוני). (לא בטוח)

Un mari qui vous aime comme du sel (Chère, comme quelque chose d'essentiel). (Incertain)

Un marito che ti ama come il sale (caro, come qualcosa di essenziale). (incerto)

Um marido que te ama como sal (carinhosamente, como algo essencial). (incerto)

Ένας σύζυγος που σε αγαπάει σαν το αλάτι (στοργικά, σαν κάτι απαραίτητο). (αβέβαιο)

الزوج الذي يحبك مثل الملح (الغالي، كشيء أساسي). (غير مؤكد)

Woman and wine make a man lose his senses.

Kadın ve şarap bir erkeğin aklını kaçırmasına neden olur.

La mujer y el vino hacen que un hombre pierda el juicio.

אישה ויין גורמים לגבר לאבד את שפיותו.

La femme et le vin font perdre la raison à l'homme.

La donna e il vino fanno perdere i sensi all'uomo.

Mulher e vinho fazem o homem perder os sentidos.

Η γυναίκα και το κρασί κάνουν τον άντρα να χάνει τα λογικά του.

المرأة والنبيذ يجعلان الرجل يفقد صوابه.

In front of my wine, don't sell vinegar.

kılmaya çalışıyorum. Elhamdülillah.

en frente de mi.

ממש מולי.

devant mon visage.

Davanti al mio banco

Diante dos meus olhos ….

Μπροστά από κάτι

أمام باب بيتنا.

Jealousy does not eat the heart; it eats the bones.

Kıskançlık yüreği yemez, kemikleri yer.

Los celos no comen el corazón, comen los huesos.

הקנאה לא אוכלת את הלב, היא אוכלת את העצמות.

La jalousie ne ronge pas le cœur, elle ronge les os.

La gelosia non mangia il cuore, mangia le ossa.

O ciúme não come o coração, come os ossos.

Η ζήλια δεν τρώει την καρδιά, τρώει τα κόκαλα.

الغيرة لا تأكل القلب، بل تأكل العظام.

The fire straightens crooked bread.

Ateş eğri büğrü ekmeği düzeltir.

El fuego endereza el pan torcido.

האש מיישרת לחם עקום.

Le feu redresse le pain tordu.

Il fuoco raddrizza il pane storto.

O fogo endireita o pão torto.

Η φωτιά ισιώνει το στραβό ψωμί.

تقوّم النار الخبز الملتوي.

Your bread does not fill me; your word contents me.

Ekmeğin beni doyurmaz, sözün beni memnun eder.

Tu pan no me sacia, tu palabra me contenta.

הלחם שלך לא משביע אותי, דברך משמח אותי.

Ton pain ne me rassasie pas, ta parole me contente.

Il tuo pane non mi sazia, la tua parola mi accontenta.

O teu pão não me farta, a tua palavra contenta-me.

Το ψωμί σου δεν με χορταίνει, ο λόγος σου με ευχαριστεί.

خبزك لا يشبعني، وكلمتك ترضيني.