Ladino proverbs

Stay with those who bite, not with those who have been bitten.

Isıranlarla ol, ısırılanlarla değil.

Quédate con los que muerden y no con los que han sido mordidos.

היה עם אלה שנושכים ולא עם אלה שננשכו.

Reste avec ceux qui mordent, pas avec ceux qui ont été mordus.

Stai con quelli che mordono e non con quelli che sono stati morsi.

Fica com os que mordem e não com os que foram mordidos.

Μείνε με αυτούς που δαγκώνουν και όχι με αυτούς που δαγκώθηκαν.

كن مع الذين يعضّون لا مع الذين عُضّوا.

This cheese for this bread.

Bu peynir bu ekmek için.

Este queso para este pan.

הגבינה הזאת ללחם הזה.

Ce fromage pour ce pain.

Questo formaggio per questo pane.

Este queijo para este pão.

Αυτό το τυρί για αυτό το ψωμί.

هذا الجبن لهذا الخبز.

This world is a fleeting swallow: some drink it with water, some with wine.

Bu dünya kısacık bir kırlangıçtır: bazıları suyla, bazıları şarapla içer.

Este mundo es una golondrina fugaz: algunos lo beben con agua, otros con vino.

העולם הזה הוא סנונית חולפת: חלקם שותים אותו עם מים, חלקם עם יין.

Ce monde est une hirondelle fugace : certains le boivent avec de l'eau, d'autres avec du vin.

Questo mondo è una rondine fugace: alcuni lo bevono con l'acqua, altri con il vino.

Este mundo é uma andorinha fugaz: alguns bebem com água, outros com vinho.

Αυτός ο κόσμος είναι ένα φευγαλέο χελιδόνι: κάποιοι το πίνουν με νερό, κάποιοι με κρασί.

هذا العالم هو ابتلاع عابر: البعض يشربه بالماء، والبعض الآخر بالنبيذ.

A hungry stomach has no ears.

Aç karnın kulağı yoktur.

Estómago hambriento no tiene orejas.

לבטן רעבה אין אוזניים.

Ventre affamé n'a pas d'oreilles.

Stomaco affamato non ha orecchie.

Estômago faminto não tem orelhas.

Άδειο στομάχι δεν έχει αυτιά.

البطن الجائع ليس له أذنان.

Throw a piece of bread into the sea; someday you will find it.

Bir parça ekmeği denize at, bir gün bulursun.

Echa un pedazo de pan al mar, algún día lo encontrarás.

זרוק פיסת לחם לים, יום אחד תמצא אותה.

Jette un morceau de pain à la mer, un jour tu le retrouveras.

Getta un pezzo di pane in mare, un giorno lo ritroverai.

Lança um pedaço de pão ao mar, um dia vais encontrá-lo.

Ρίξε ένα κομμάτι ψωμί στη θάλασσα, κάποια μέρα θα το βρεις.

ارمِ قطعة خبز في البحر، وفي يوم ما ستجدها.

Throw a lucky man into the sea and he'll come back with a pearl in his mouth.

Şanslı bir adamı denize atın ve ağzında bir inci ile geri dönecektir.

Arroja a un hombre afortunado al mar y volverá con una perla en la boca.

זרוק אדם בר מזל לים והוא יחזור עם פנינה בפיו.

Jetez un homme chanceux à la mer et il reviendra avec une perle dans la bouche.

Butta in mare un uomo fortunato e tornerà con una perla in bocca.

Jogue um homem de sorte no mar e ele voltará com uma pérola na boca.

Πέτα έναν τυχερό άνθρωπο στη θάλασσα και θα γυρίσει με ένα μαργαριτάρι στο στόμα του.

ألق برجل محظوظ في البحر وسيعود مع لؤلؤة في فمه.

A faithful husband is highly sought after.

Sadık bir koca çok aranır.

Un marido fiel es muy buscado.

בעל נאמן מבוקש מאוד.

Un mari fidèle est très recherché.

Un marito fedele è molto ambito.

Um marido fiel é muito procurado.

Ένας πιστός σύζυγος είναι περιζήτητος.

يتم البحث عن زوج مخلص للغاية.

By the time the rich man's wish comes, the poor man's soul has left him.

Zenginin canı istediğinde yoksulun canı çıkar.

Hasta que le viene el antojo al rico, al pobre le sale el alma.

עד שהעשיר מתחשק לו, נשמת העני יוצאת.

Le temps que l'envie vienne au riche, l'âme du pauvre s'en va.

Prima che al ricco venga la voglia, al povero esce l'anima.

Até que ao rico lhe venha a vontade, ao pobre sai-lhe a alma.

Ώσπου να έρθει η όρεξη στον πλούσιο, βγαίνει η ψυχή του φτωχού.

قبل أن تأتي رغبة الغني تخرج روح الفقير.

Today's fruit, yesterday's bread, the day-before-yesterday's meat and last year's wine make a man healthy.

Bugünün meyvesi, dünün ekmeği, dünden önceki günün eti ve geçen yılın şarabı insanı sağlıklı kılar.

La fruta de hoy, el pan de ayer, la carne del día anterior y el vino del año pasado hacen que un hombre sea saludable.

הפירות של היום, הלחם של אתמול, הבשר של היום הקודם והיין של השנה שעברה עושים את האדם בריא.

Les fruits d'aujourd' hui, le pain d'hier, la viande d'avant-hier et le vin de l'année dernière rendent un homme en bonne santé.

Il frutto di oggi, il pane di ieri, la carne del giorno prima di ieri e il vino dell'anno scorso rendono l'uomo sano.

A fruta de hoje, o pão de ontem, a carne de anteontem e o vinho do ano passado tornam um homem saudável.

Τα σημερινά φρούτα, το χθεσινό ψωμί, το προχθεσινό κρέας και το περσινό κρασί κάνουν έναν άνθρωπο υγιή.

فاكهة اليوم وخبز الأمس ولحم الأمس السابق ونبيذ العام الماضي تجعل الرجل بصحة جيدة.

It was a meeting of in-laws.

Bir dünürler buluşmasıydı.

Fue un encuentro de consuegros.

זו הייתה פגישת מחותנים.

Ce fut une rencontre entre les deux familles alliées.

Fu un incontro di consuoceri.

Foi um encontro de consogros.

Ήταν μια συνάντηση συμπεθέρων.

كان لقاءً بين أنسباء.

Wedding expenses are not made every day.

Düğün masrafı her gün yapılmaz.

Gasto de boda no se hace cada día.

הוצאות חתונה לא עושים כל יום.

On ne fait pas des frais de noce tous les jours.

Le spese di nozze non si fanno ogni giorno.

Gasto de boda não se faz todos os dias.

Το κόστος του γάμου δεν γίνεται κάθε μέρα.

نفقات العرس لا تُنفق كل يوم.

A rooster that doesn't crow is missing something.

Ötmeyen bir horozda bir şey eksik.

A un gallo que no canta le falta algo.

תרנגול שלא מקרקר מפספס משהו.

Il manque quelque chose à un coq qui ne chante pas.

A un gallo che non canta manca qualcosa.

Falta alguma coisa a um galo que não canta.

Κάτι λείπει από έναν κόκορα που δεν λαλεί.

الديك الذي لا يصيح ينقصه شيء ما.

Grandma, do you have Zoom? No dear, I have meatballs, little potatoes, little macaroni! (joke)

Büyükanne, Zoom sende mi? Hayır canım, köftem, küçük patateslerim, küçük makarnam var!

Abuela, ¿tienes Zoom? ¡No querida, tengo albóndigas, papitas, macarrones! (broma)

סבתא, יש לך זום? לא יקירי, יש לי כדורי בשר, תפוחי אדמה קטנים, מקרוני קטן!

Grand-mère, as-tu Zoom ? Non chérie, j'ai des boulettes de viande, des petites pommes de terre, des petits macaronis ! (blague)

Nonna, hai Zoom? No cara, ho le polpette, le patatine, i maccheroni! (scherzo)

Vovó, tem o Zoom? Não querida, eu tenho almôndegas, batatinhas, macarrãozinho! (brincadeira)

Γιαγιά, έχεις τον Ζουμ; Όχι αγαπητή μου, έχω κεφτεδάκια, μικρές πατάτες, μικρά μακαρόνια! (αστείο)

جدتي، هل لديك زووم ؟ لا يا عزيزي، لدي كرات لحم وبطاطس صغيرة ومعكرونة صغيرة! (نكتة)

May it be blessed/do you good, like your mother's milk.

Anne sütü gibi sana bereketli olsun/iyi gelsin.

Que sea bendecido/que te haga bien, como la leche materna.

Que cela te soit bénéfique, comme le lait de ta mère.

Possa esserti benedetto/portarti del bene, come il latte materno.

Que seja abençoado/te faça bem, como o leite materno.

Ας είναι ευλογημένο/να σου κάνει καλό, σαν το γάλα της μάνας σου.

عسى أن يكون ذلك مباركاً/يفيدك، مثل حليب أمك.

He has no children, yet grandchildren cry for him.

Çocuğu yok, ama torunları ona ağlıyor.

No tiene hijos, pero los nietos lloran por él.

אין לו ילדים, אך נכדים בוכים עליו.

Il n'a pas d'enfants, et pourtant ses petits-enfants le pleurent.

Non ha figli, eppure i nipoti piangono per lui.

Não tem filhos, mas os netos choram por ele.

Παιδιά δεν έχει, μα τα εγγόνια τον κλαίνε.

ليس له أبناء، ومع ذلك يبكي عليه الأحفاد.

A daughter to marry off is iron to chew.

Evlendirilecek kız, çiğnenecek demirdir.

Hija por casar, hierro por masticar.

בת להשיא היא ברזל ללעוס.

Une fille à marier, c'est du fer à mâcher.

Figlia da maritare, ferro da masticare.

Filha por casar, ferro por mastigar.

Κόρη για παντρειά, σίδερο για μάσημα.

بنت للتزويج حديد للمضغ.

Daughters and jewels are not left in other hands.

Kızlar ve mücevherler başkalarının eline bırakılmaz.

Hijas y joyas no se dejan en manos ajenas.

בנות ותכשיטים לא משאירים בידיים זרות.

On ne laisse ni filles ni bijoux entre des mains étrangères.

Figlie e gioielli non si lasciano in mani altrui.

Filhas e joias não se deixam em mãos alheias.

Κόρες και κοσμήματα δεν αφήνονται σε ξένα χέρια.

البنات والجواهر لا تُترك في أيدٍ غريبة.

You were a son, you will be a father; what you did, will be done to you.

Sen bir oğuldun, bir baba olacaksın; ne yaptıysan sana da yapılacak.

Eras un hijo, serás un padre; lo que hiciste, te será hecho.

היית בן, תהיה אבא; מה שעשית, ייעשה לך.

Tu étais un fils, tu seras un père ; ce que tu as fait, il te sera fait.

Eri un figlio, sarai un padre; quello che hai fatto, sarà fatto a te.

Tu eras um filho, tu serás um pai; o que fizeste, será feito a ti.

Ήσουν γιος, θα γίνεις πατέρας · ό, τι έκανες, θα γίνει σε σένα.

لقد كنت ابنًا، وستكون أبًا ؛ ما فعلته، سيتم فعله بك.