Ladino proverbs

May your ears hear what your mouth says.

Kulakların ağzının söylediğini duysun.

Oigan tus oídos lo que dice tu boca.

שיישמעו אוזניך את מה שפיך אומר.

Que tes oreilles entendent ce que dit ta bouche.

Che le tue orecchie sentano ciò che dice la tua bocca.

Ouçam os teus ouvidos o que diz a tua boca.

Ας ακούνε τα αυτιά σου αυτό που λέει το στόμα σου.

لتسمع أذناك ما يقوله فمك.

Winning and losing are brothers.

Kazanmak ile kaybetmek kardeştir.

El ganar y el perder son hermanos.

הרווח וההפסד אחים הם.

Gagner et perdre sont frères.

Il guadagnare e il perdere sono fratelli.

Ganhar e perder são irmãos.

Το κέρδος και η απώλεια είναι αδέλφια.

الربح والخسارة أخوان.

When the father gives to the son, the father laughs and the son laughs; when the son gives to the father, the father cries and the son cries.

Baba oğula verince baba güler, oğul güler; oğul babaya verince baba ağlar, oğul ağlar.

Cuando el padre da al hijo ríe el padre, ríe el hijo; cuando el hijo da al padre llora el padre y llora el hijo.

כשהאב נותן לבן, צוחק האב וצוחק הבן; כשהבן נותן לאב, בוכה האב ובוכה הבן.

Quand le père donne au fils, le père rit et le fils rit ; quand le fils donne au père, le père pleure et le fils pleure.

Quando il padre dà al figlio ride il padre e ride il figlio; quando il figlio dà al padre piange il padre e piange il figlio.

Quando o pai dá ao filho, ri o pai e ri o filho; quando o filho dá ao pai, chora o pai e chora o filho.

Όταν ο πατέρας δίνει στον γιο, γελά ο πατέρας και γελά ο γιος· όταν ο γιος δίνει στον πατέρα, κλαίει ο πατέρας και κλαίει ο γιος.

عندما يعطي الأب ابنه يضحك الأب ويضحك الابن، وعندما يعطي الابن أباه يبكي الأب ويبكي الابن.

Whoever loves you well,tells it to your face.

Kim seni iyi seviyorsa yüzüne söylesin.

Quien te quiera bien, se lo dice a la cara.

מי שאוהב אותך היטב,אומר לך את זה בפנים.

Celui qui vous aime bien vous le dit en face.

Chi ti ama bene, te lo dice in faccia.

Quem te ama bem,diz isso na sua cara.

Όποιος σε αγαπάει καλά, σου το λέει κατάμουτρα.

من يحبك جيدًا،يقول ذلك في وجهك.

Neither a bride without eyebrows nor a wedding without complaints.

Kaşsız gelin de şikâyetsiz düğün de olmaz.

Ni novia sin cejas ni boda sin quejas.

אין כלה בלי גבות ואין חתונה בלי תלונות.

Ni mariée sans sourcils ni noce sans plaintes.

Né sposa senza sopracciglia né nozze senza lamentele.

Nem noiva sem sobrancelhas nem boda sem queixas.

Ούτε νύφη χωρίς φρύδια ούτε γάμος χωρίς παράπονα.

لا عروس بلا حواجب ولا عرس بلا شكاوى.

Little sister-in-law, little snake.

Küçük görümce, küçük yılan.

Cuñadita culebrita.

גיסה קטנה, נחש קטן.

Petite belle-sœur, petite couleuvre.

Cognatina serpentina.

Cunhadinha cobrinha.

Μικρή κουνιάδα, μικρό φιδάκι.

سلفة صغيرة، أفعى صغيرة.

A log is not split with one blow.

Tek vuruşla kütük yarılmaz.

Con un golpe no se parte un leño.

במכה אחת לא מפצלים גזע.

D'un seul coup on ne fend pas une bûche.

Con un solo colpo non si spacca un tronco.

Com um só golpe não se racha um lenho.

Με μια τσεκουριά δεν σπάει ξύλο.

بضربة واحدة لا يُشقّ جذع.

With the hat I have, I say "bonjour".

Elimdeki şapkayla "bonjour" derim.

Con el sombrero que tengo digo «bonjour».

עם הכובע שיש לי אני אומר "בונז'ור".

Avec le chapeau que j'ai, je dis « bonjour ».

Con il cappello che ho, dico «bonjour».

Com o chapéu que tenho, digo «bonjour».

Με το καπέλο που έχω λέω «μπονζούρ».

بالقبعة التي أملكها أقول «بونجور».

Everyone is king in his own home.

Herkes kendi evinde kraldır.

Cada uno es rey en su propia casa.

כל אחד הוא מלך בביתו שלו.

Tout le monde est roi dans sa propre maison.

Ognuno è re nella propria casa.

Cada um é rei na sua própria casa.

Ο καθένας είναι βασιλιάς στο σπίτι του.

كل شخص هو ملك في منزله.

The diamond shines, but in the end it is a stone.

Elmas parlar ama sonunda taştır.

El diamante brilla, pero al fin y al cabo es piedra.

היהלום מבריק, אך בסוף הוא אבן.

Le diamant brille, mais au bout du compte c'est une pierre.

Il diamante brilla, ma in fondo è una pietra.

O diamante brilha, mas no fim é pedra.

Το διαμάντι λάμπει, αλλά στο τέλος είναι πέτρα.

الألماس يلمع لكنه في النهاية حجر.

He did the deed just like his face.

Yaptığı iş yüzü gibiydi.

Hizo el hecho igual que su cara.

עשה את המעשה כמו פניו.

Il a fait l'acte tout comme son visage.

Ha compiuto il fatto proprio come il suo viso.

Fez o feito como o seu rosto.

Έκανε την πράξη όπως το πρόσωπό του.

فعل الفعلة مثل وجهه.

For doing good you need knowledge, and for enduring bad you need patience.

İyilik için bilgi, kötülüğe katlanmak için sabır gerekir.

Para el bien se necesita sabiduría y para el mal, paciencia.

לעשות טוב צריך ידע, ולשאת רע צריך סבלנות.

Pour le bien il faut du savoir, et pour le mal de la patience.

Per il bene serve sapienza, e per il male pazienza.

Para o bem é preciso saber, e para o mal, paciência.

Για το καλό χρειάζεται γνώση και για το κακό υπομονή.

للخير يلزم العلم، وللشرّ يلزم الصبر.

Jealousy does not eat the heart; it eats the bones.

Kıskançlık yüreği yemez, kemikleri yer.

Los celos no comen el corazón, comen los huesos.

הקנאה לא אוכלת את הלב, היא אוכלת את העצמות.

La jalousie ne ronge pas le cœur, elle ronge les os.

La gelosia non mangia il cuore, mangia le ossa.

O ciúme não come o coração, come os ossos.

Η ζήλια δεν τρώει την καρδιά, τρώει τα κόκαλα.

الغيرة لا تأكل القلب، بل تأكل العظام.

The worm eats the good apple.

İyi elmayı kurt yer.

A la buena manzana se la come el gusano.

את התפוח הטוב אוכל התולעת.

La bonne pomme, c'est le ver qui la mange.

La mela buona se la mangia il verme.

A boa maçã, come-a o bicho.

Το καλό μήλο το τρώει το σκουλήκι.

التفاحة الجيدة تأكلها الدودة.

Whoever makes peace between husband and wife deserves Paradise.

Karı koca arasında barış sağlayan Cenneti hak eder.

Quien hace paz entre marido y mujer merece el Paraíso.

מי שעושה שלום בין איש לאשתו ראוי לגן עדן.

Qui fait la paix entre mari et femme mérite le Paradis.

Chi fa pace tra marito e moglie merita il Paradiso.

Quem faz paz entre marido e mulher merece o Paraíso.

Όποιος φέρνει ειρήνη ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα αξίζει τον Παράδεισο.

من يصلح بين الزوج وزوجته يستحق الجنة.

There is no friend in the world like a mother.

Dünyada anne gibi bir dost yoktur.

No hay en el mundo amiga como la madre.

אין בעולם חברה כמו האם.

Il n'y a au monde d'amie comme la mère.

Non c'è al mondo amica come la madre.

Não há no mundo amiga como a mãe.

Δεν υπάρχει στον κόσμο φίλη σαν τη μητέρα.

لا توجد في العالم صديقة مثل الأم.

Whoever sends snot receives drool (you get back what you give).

Sümük gönderen salya akıtır (verdiklerini geri alırsın).

Quien envía mocos recibe baba (devuelves lo que das).

מי ששולח נזלת מקבל ריר (אתה מקבל בחזרה את מה שאתה נותן).

Celui qui envoie de la morve reçoit de la bave (vous récupérez ce que vous donnez).

Chi manda moccio riceve bava (ottieni indietro quello che dai).

Quem envia ranho recebe baba (você recebe de volta o que dá).

Όποιος στέλνει μύξες, του τρέχουν τα σάλια (παίρνεις πίσω ό, τι δίνεις).

كل من يرسل مخاطًا يتلقى لعابًا (تسترد ما تعطيه).

If my father doesn't marry me off, I'll eat up the house.

Babam beni evlendirmezse, evi yiyip bitireceğim.

Si mi padre no me casa, me comeré la casa.

אם אבי לא יתחתן איתי, אני אכל את הבית.

Si mon père ne me marie pas, je vais dévorer toute la maison.

Se mio padre non mi dà in sposa, mi mangerò la casa.

Se o meu pai não me casar, vou devorar a casa toda.

Αν ο πατέρας μου δεν με παντρέψει, θα φάω όλο το σπίτι.

إذا لم يزوجني والدي، فسآكل المنزل بأكمله.