Ladino proverbs

A person who has a quilt but won't use it deserves no pity.

Yorganı olup da örtünmeyene acınmaz.

Una persona que tiene una colcha pero no la usa no merece ninguna compasión.

אדם שיש לו שמיכה אך אינו משתמש בה, אינו ראוי לרחמים.

Une personne qui possède une couette mais ne l’utilise pas ne mérite aucune pitié.

Una persona che possiede una trapunta ma non la usa non merita alcuna pietà.

Uma pessoa que tem uma colcha, mas não a usa, não merece pena.

Ένας άνθρωπος που έχει πάπλωμα αλλά δεν το χρησιμοποιεί, δεν αξίζει οίκτο.

من يملك لحافاً ولا يستخدمه لا يستحق الشفقة.

Whoever has a husband to serve cannot sleep much.

Hizmet edilecek kocası olan çok uyuyamaz.

Quien tiene marido que servir no puede dormir mucho.

מי שיש לה בעל לשרת לא יכולה לישון הרבה.

Celle qui a un mari à servir ne peut pas beaucoup dormir.

Chi ha un marito da servire non può dormire molto.

Quem tem marido para servir não pode dormir muito.

Όποια έχει άντρα να υπηρετήσει δεν μπορεί να κοιμάται πολύ.

من لديها زوج تخدمه لا تستطيع النوم كثيرًا.

He who sells the sun buys the candle.

Güneşi satan mum satın alır.

Quien vende el sol compra la vela.

מי שמוכר את השמש קונה נר.

Qui vend le soleil achète la chandelle.

Chi vende il sole compra la candela.

Quem vende o sol compra a vela.

Όποιος πουλά τον ήλιο αγοράζει το κερί.

من يبيع الشمس يشتري الشمعة.

As I inherited from my parents, you will inherit from me.

Ailemden miras aldığım gibi, sen de benden miras alacaksın.

Como heredé de mis padres, tú heredarás de mí.

כפי שירשתי מהוריי, אתה תירש ממני.

Comme j'ai hérité de mes parents, tu hériteras de moi.

Come io ho ereditato dai miei genitori, voi erediterete da me.

Como herdei dos meus pais, você herdará de mim.

Όπως κληρονόμησα από τους γονείς μου, θα κληρονομήσετε από μένα.

كما ورثت من والدي، سوف ترث مني.

Saying "fire" does not burn the mouth.

Ateş demekle ağız yanmaz.

Con decir fuego no se quema la boca.

מלומר "אש" לא נשרף הפה.

À dire « feu », on ne se brûle pas la bouche.

A dire «fuoco» non si brucia la bocca.

Dizer fogo não queima a boca.

Λέγοντας «φωτιά» δεν καίγεται το στόμα.

قول «نار» لا يحرق الفم.

With the hat I have, I say "bonjour".

Elimdeki şapkayla "bonjour" derim.

Con el sombrero que tengo digo «bonjour».

עם הכובע שיש לי אני אומר "בונז'ור".

Avec le chapeau que j'ai, je dis « bonjour ».

Con il cappello che ho, dico «bonjour».

Com o chapéu que tenho, digo «bonjour».

Με το καπέλο που έχω λέω «μπονζούρ».

بالقبعة التي أملكها أقول «بونجور».

Nothing is achieved by brute strength.

Kol gücüyle hiçbir şeye ulaşılmaz.

Con fuerza de brazo no se alcanza nada.

בכוח הזרוע לא משיגים דבר.

Par la force du bras on n'atteint rien.

Con la forza del braccio non si ottiene nulla.

Com força de braço não se alcança nada.

Με τη δύναμη του μπράτσου δεν επιτυγχάνεται τίποτα.

بقوة الذراع لا يُنال شيء.

With hope, everything is attained.

Umutla her şeye ulaşılır.

Con esperanza, todo se logra.

עם תקווה, הכל מושג.

Avec de l'espoir, tout est atteint.

Con la speranza si ottiene tutto.

Com esperança, tudo é alcançado.

Με την ελπίδα, όλα επιτυγχάνονται.

مع الأمل، يتم تحقيق كل شيء.

With hope, everything is achieved.

Umutla her şeye ulaşılır.

Con la esperanza todo se alcanza.

עם תקווה משיגים הכול.

Avec l'espoir, tout s'obtient.

Con la speranza tutto si ottiene.

Com a esperança tudo se alcança.

Με την ελπίδα όλα κατακτιούνται.

بالأمل يُنال كل شيء.

Money makes mutes sing too.

Para dilsizlere de şarkı söyletir.

El dinero también hace cantar a los mudos.

כסף גורם גם לאילמים לשיר.

L'argent fait chanter les muets aussi.

Anche i soldi fanno cantare i muti.

O dinheiro também faz com que os mudos cantem.

Τα χρήματα κάνουν και τους βουβούς να τραγουδούν.

المال يجعل البكم يغنون أيضًا.

Blowing does not put out the fire.

Üfleyerek ateş sönmez.

Con soplar no se apaga el fuego.

בנשיפה לא מכבים את האש.

Souffler n'éteint pas le feu.

Soffiando non si spegne il fuoco.

Soprando não se apaga o fogo.

Φυσώντας δεν σβήνει η φωτιά.

بالنفخ لا تنطفئ النار.

A log is not split with one blow.

Tek vuruşla kütük yarılmaz.

Con un golpe no se parte un leño.

במכה אחת לא מפצלים גזע.

D'un seul coup on ne fend pas une bûche.

Con un solo colpo non si spacca un tronco.

Com um só golpe não se racha um lenho.

Με μια τσεκουριά δεν σπάει ξύλο.

بضربة واحدة لا يُشقّ جذع.

As the children grow, the worries grow.

Çocuklar büyüdükçe endişeler büyür.

A medida que los niños crecen, las preocupaciones crecen.

כשהילדים גדלים, הדאגות גדלות.

Au fur et à mesure que les enfants grandissent, les inquiétudes grandissent.

Man mano che i bambini crescono, le preoccupazioni crescono.

À medida que as crianças crescem, as preocupações aumentam.

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ανησυχίες μεγαλώνουν.

مع نمو الأطفال، تزداد المخاوف.

What's money worth when a person isn't well.

Bir insan iyi olmadığında paranın değeri nedir?

¿Cuánto vale el dinero cuando una persona no está bien?

כמה שווה כסף כשאדם לא מרגיש טוב.

Que vaut l'argent quand une personne ne va pas bien ?

Quanto valgono i soldi quando una persona non sta bene.

Quanto vale o dinheiro quando uma pessoa não está bem.

Τι αξία έχουν τα χρήματα όταν ένα άτομο δεν είναι καλά.

ما قيمة المال عندما لا يكون الشخص على ما يرام.

When the son is beaten, the mother is hurt.

Oğula vurulunca anasının canı yanar.

Cuando golpean al hijo, a la madre le duele.

כשמכים את הבן, האם כואבת.

Quand on bat le fils, c'est la mère qui souffre.

Quando picchiano il figlio, alla madre fa male.

Quando batem no filho, à mãe dói.

Όταν χτυπούν το παιδί, πονάει η μάνα.

حين يُضرب الابن تتألم الأم.

When it rains, the skies weep and the earth laughs.

Yağmur yağdığında gökyüzü ağlar, yeryüzü güler.

Cuando llueve, el cielo llora y la tierra ríe.

כשיורד גשם, השמיים בוכים והאדמה צוחקת.

Quand il pleut, le ciel pleure et la terre rit.

Quando piove, il cielo piange e la terra ride.

Quando chove, o céu chora e a terra ri.

Όταν βρέχει, ο ουρανός κλαίει και η γη γελάει.

عندما تمطر، تبكي السماء وتضحك الأرض.

When the father gives to the son, the father laughs and the son laughs; when the son gives to the father, the father cries and the son cries.

Baba oğula verince baba güler, oğul güler; oğul babaya verince baba ağlar, oğul ağlar.

Cuando el padre da al hijo ríe el padre, ríe el hijo; cuando el hijo da al padre llora el padre y llora el hijo.

כשהאב נותן לבן, צוחק האב וצוחק הבן; כשהבן נותן לאב, בוכה האב ובוכה הבן.

Quand le père donne au fils, le père rit et le fils rit ; quand le fils donne au père, le père pleure et le fils pleure.

Quando il padre dà al figlio ride il padre e ride il figlio; quando il figlio dà al padre piange il padre e piange il figlio.

Quando o pai dá ao filho, ri o pai e ri o filho; quando o filho dá ao pai, chora o pai e chora o filho.

Όταν ο πατέρας δίνει στον γιο, γελά ο πατέρας και γελά ο γιος· όταν ο γιος δίνει στον πατέρα, κλαίει ο πατέρας και κλαίει ο γιος.

عندما يعطي الأب ابنه يضحك الأب ويضحك الابن، وعندما يعطي الابن أباه يبكي الأب ويبكي الابن.

When the father gives to the son, the father laughs and the son laughs; and when the son gives to the father, the son cries and the father cries.

Baba oğula verince baba güler, oğul güler; oğul babaya verince oğul ağlar, baba ağlar.

Cuando da el padre al hijo, ríe el padre y ríe el hijo, y cuando da el hijo al padre, llora el hijo y llora el padre.

כשהאב נותן לבן, האב צוחק והבן צוחק; וכשהבן נותן לאב, הבן בוכה והאב בוכה.

Quand le père donne au fils, le père rit et le fils rit ; et quand le fils donne au père, le fils pleure et le père pleure.

Quando il padre dà al figlio, il padre ride e il figlio ride; e quando il figlio dà al padre, il figlio piange e il padre piange.

Quando o pai dá ao filho, o pai ri e o filho ri; e quando o filho dá ao pai, o filho chora e o pai chora.

Όταν ο πατέρας δίνει στον γιο, γελά ο πατέρας και γελά ο γιος· κι όταν ο γιος δίνει στον πατέρα, κλαίει ο γιος και κλαίει ο πατέρας.

حين يعطي الأب ابنه يضحك الأب ويضحك الابن، وحين يعطي الابن أباه يبكي الابن ويبكي الأب.