Ladino proverbs

Those who walk the straight path walk the narrow path.

Doğru yolda yürüyenler dar yolda yürür.

Los que caminan por el camino derecho caminan por el camino estrecho.

מי שהולכים בדרך הישרה הולכים בדרך הצרה.

Ceux qui marchent sur le droit chemin marchent sur le chemin étroit.

Chi cammina sulla retta via cammina sulla via stretta.

Os que caminham pelo caminho direito caminham pelo caminho estreito.

Όσοι περπατούν στον ίσιο δρόμο περπατούν στον στενό δρόμο.

الذين يسيرون في الطريق المستقيم يسيرون في الطريق الضيق.

No one who is not missing from his own home.

Evinden eksik olmayan kimse yoktur.

Ninguno que no falte de su casa.

אין מי שלא חסר מביתו.

Personne qui ne manque de chez soi.

Nessuno che non manchi dalla propria casa.

Ninguém que não falte da sua casa.

Κανείς που να μη λείπει από το σπίτι του.

لا أحد إلا ويفتقد في بيته.

What is an open eye worth if the heart is blind?

Kalp kördüyse açık göz neye yarar?

¿Qué vale el ojo abierto si el corazón es ciego?

מה ערכה של עין פקוחה אם הלב עיוור?

À quoi sert l'œil ouvert si le cœur est aveugle ?

A che serve l'occhio aperto se il cuore è cieco?

Que vale o olho aberto se o coração é cego?

Τι αξίζει το ανοιχτό μάτι αν η καρδιά είναι τυφλή;

ما قيمة العين المفتوحة إن كان القلب أعمى؟

Today's fruit, yesterday's bread, the day-before-yesterday's meat and last year's wine make a man healthy.

Bugünün meyvesi, dünün ekmeği, dünden önceki günün eti ve geçen yılın şarabı insanı sağlıklı kılar.

La fruta de hoy, el pan de ayer, la carne del día anterior y el vino del año pasado hacen que un hombre sea saludable.

הפירות של היום, הלחם של אתמול, הבשר של היום הקודם והיין של השנה שעברה עושים את האדם בריא.

Les fruits d'aujourd' hui, le pain d'hier, la viande d'avant-hier et le vin de l'année dernière rendent un homme en bonne santé.

Il frutto di oggi, il pane di ieri, la carne del giorno prima di ieri e il vino dell'anno scorso rendono l'uomo sano.

A fruta de hoje, o pão de ontem, a carne de anteontem e o vinho do ano passado tornam um homem saudável.

Τα σημερινά φρούτα, το χθεσινό ψωμί, το προχθεσινό κρέας και το περσινό κρασί κάνουν έναν άνθρωπο υγιή.

فاكهة اليوم وخبز الأمس ولحم الأمس السابق ونبيذ العام الماضي تجعل الرجل بصحة جيدة.

It has the taste of "ashor" (Ladino word; meaning unclear, possibly a traditional dish).

"Ashor" (Ladino kelimesi; belirsiz, muhtemelen geleneksel bir yemek anlamına gelir) tadına sahiptir.

Es una cepa de regiones cálidas, posee el sabor del sur de España.

יש לו טעם של "אשור" (מילת לאדינו; כלומר לא ברור, אולי מנה מסורתית).

Mais si non le goût, ça a le goût des autres Kinder.

Ha il sapore di "ashor" (parola ladina; che significa poco chiaro, forse un piatto tradizionale).

A bebida possui um sabor suave semelhante ao caramelo.

Έχει τη γεύση του "ashor" (λέξη Ladino, που σημαίνει ασαφές, πιθανώς ένα παραδοσιακό πιάτο).

وله قدره بسبب مذاق الليمون الخفيف

Better to go to bed without supper than to get up in debt.

Borçlu kalkmaktansa akşam yemeksiz yatmak yeğdir.

Más vale acostarse sin cenar que levantarse con deuda.

עדיף ללכת לישון בלי ארוחת ערב מאשר לקום עם חוב.

Mieux vaut se coucher sans souper que se lever avec des dettes.

Meglio andare a letto senza cena che alzarsi con un debito.

Mais vale deitar-se sem jantar do que levantar-se com dívida.

Καλύτερα να πας για ύπνο χωρίς δείπνο παρά να ξυπνήσεις με χρέος.

الأفضل أن تنام بلا عشاء على أن تستيقظ مدينًا.

A woman who knows Latin has neither a husband nor a good end.

Latince bilen bir kadının ne kocası olur ne de iyi bir sonu.

Una mujer que sabe latín no tiene ni marido ni un buen final.

לאישה שיודעת לטינית אין לא בעל ולא סוף טוב.

Une femme qui connaît le latin n'a ni mari ni fin heureuse.

Una donna che conosce il latino non ha né marito né una buona fine.

Uma mulher que sabe latim não tem marido nem um bom fim.

Μια γυναίκα που ξέρει λατινικά δεν έχει ούτε σύζυγο ούτε καλό τέλος.

المرأة التي تعرف اللاتينية ليس لها زوج ولا نهاية سعيدة.

No one is wiser than one who has been through it.

Başından geçenden daha bilge kimse yoktur.

No hay más sabio que el que ha pasado por ello.

אין חכם יותר ממי שעבר זאת.

Il n'y a pas de plus sage que celui qui l'a vécu.

Non c'è nessuno più saggio di chi ci è passato.

Não há mais sábio do que quem passou por isso.

Δεν υπάρχει σοφότερος από αυτόν που το έχει περάσει.

لا أحكم ممن مرّ بالتجربة.

The neighbor's bread is a medicine.

Komşunun ekmeği ilaçtır.

El pan de la vecina es una medicina.

הלחם של השכנה הוא תרופה.

Le pain de la voisine est un remède.

Il pane della vicina è una medicina.

O pão da vizinha é um remédio.

Το ψωμί της γειτόνισσας είναι φάρμακο.

خبز الجارة دواء.

Mother-in-law and daughter-in-law are friends only in a painting.

Kayınvalide ile gelin yalnızca resimde dosttur.

Suegra y nuera son amigas solo en pintura.

חמות וכלה הן ידידות רק בציור.

Belle-mère et belle-fille ne sont amies qu'en peinture.

Suocera e nuora sono amiche solo in pittura.

Sogra e nora são amigas só em pintura.

Πεθερά και νύφη είναι φίλες μόνο στη ζωγραφιά.

الحماة والكنة صديقتان في الرسم فقط.

Whoever grabs the lion's tail must be careful and not let go.

Aslanın kuyruğunu yakalayan dikkatli olmalı ve bırakmamalı.

El que atrapa la cola del león que tenga cuidado y no suelte.

מי שתופס את זנב האריה שיזהר ולא ישחרר.

Celui qui attrape la queue du lion doit faire attention et ne pas lâcher.

Chi afferra la coda del leone stia attento e non lasci.

Quem agarra a cauda do leão que tenha cuidado e não solte.

Όποιος πιάνει την ουρά του λιονταριού ας προσέχει και να μην την αφήνει.

من يمسك ذيل الأسد فليحذر ولا يفلته.

Whoever has greatness falls on his head (pride comes before a fall).

Büyüklüğü olan başının üstüne düşer (gurur düşmeden önce gelir).

Quien tiene grandeza cae sobre su cabeza (el orgullo viene antes de una caída).

מי שיש לו גדולה נופל על ראשו (הגאווה באה לפני הנפילה).

Celui qui a de la grandeur tombe sur la tête (l'orgueil précède la chute).

Chi ha grandezza cade sulla testa (l'orgoglio viene prima di una caduta).

Quem tem grandeza cai de cabeça (o orgulho vem antes da queda).

Όποιος έχει μεγαλείο πέφτει στο κεφάλι του (η υπερηφάνεια προηγείται της πτώσης).

من له عظمة يسقط على رأسه (الكبرياء يأتي قبل السقوط).

The going is in my hand; the coming back, I don't know when.

Gitmek elimde, dönüşün ne zaman olacağını bilmiyorum.

La ida está en mi mano, la venida no sé cuándo.

ההליכה בידי, החזרה אינני יודע מתי.

L'aller est dans ma main, le retour je ne sais quand.

L'andata è nelle mie mani, il ritorno non so quando.

A ida está na minha mão, a vinda não sei quando.

Η φυγή είναι στο χέρι μου, η επιστροφή δεν ξέρω πότε.

الذهاب بيدي أما العودة فلا أعرف متى.

From your kick we will see good.

Senin tekmenden hayır göreceğiz.

De tu patada veremos el bien.

מהבעיטה שלך נראה את הטוב.

De ton coup de pied, nous verrons du bien.

Dal tuo calcio vedremo del bene.

Do seu pontapé veremos o bem.

Από την κλωτσιά σου θα δούμε το καλό.

من رفستك سنرى الخير.

The cat's son kills mice.

Kedinin oğlu fare öldürür.

El hijo de la gata ratones mata.

בן החתולה הורג עכברים.

Le fils de la chatte tue des souris.

Il figlio della gatta uccide i topi.

O filho da gata mata ratos.

Ο γιος της γάτας σκοτώνει ποντίκια.

ابن القطة يقتل الفئران.

Father and son are like a stone in a ring.

Baba ile oğul, yüzükteki taş gibidir.

El padre con el hijo, como piedra en anillo.

אב ובן כאבן בטבעת.

Le père et le fils, comme une pierre dans une bague.

Padre e figlio come una pietra nell'anello.

Pai e filho como pedra em anel.

Πατέρας και γιος σαν πέτρα σε δαχτυλίδι.

الأب والابن كحجر في خاتم.

He who has money and does not enjoy it will not rest in the other world.

Parası olup da tadını çıkarmayan öbür dünyada rahat edemez.

El que tiene dinero y no lo goza, en el otro mundo no reposa.

מי שיש לו כסף ואינו נהנה ממנו, בעולם הבא לא ינוח.

Celui qui a de l'argent et n'en jouit pas ne repose pas dans l'autre monde.

Chi ha denaro e non lo gode non riposa nell'altro mondo.

Quem tem dinheiro e não o goza não repousa no outro mundo.

Όποιος έχει χρήματα και δεν τα απολαμβάνει δεν αναπαύεται στον άλλο κόσμο.

من يملك مالًا ولا يتمتع به لا يرتاح في العالم الآخر.

Whoever enters the bathhouse does not leave without sweating.

Hamama giren terlemeden çıkmaz.

El que entra al baño no sale sin sudar.

מי שנכנס למרחץ לא יוצא בלי להזיע.

Qui entre au bain n'en sort pas sans avoir transpiré.

Chi entra nel bagno non esce senza aver sudato.

Quem entra no banho não sai sem suar.

Όποιος μπαίνει στο λουτρό δεν βγαίνει χωρίς να ιδρώσει.

من يدخل الحمّام لا يخرج دون أن يتعرق.