The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
El padre kon el ijo komo piedra en aniyo
Father and son are like a stone in a ring.
Baba ile oğul, yüzükteki taş gibidir.
El padre con el hijo, como piedra en anillo.
אב ובן כאבן בטבעת.
Le père et le fils, comme une pierre dans une bague.
Padre e figlio come una pietra nell'anello.
Pai e filho como pedra em anel.
Πατέρας και γιος σαν πέτρα σε δαχτυλίδι.
الأب والابن كحجر في خاتم.
Ken kere muncho pedre i lo poko
He who wants too much loses even the little.
Çok isteyen azı da kaybeder.
Quien quiere mucho pierde también lo poco.
מי שרוצה הרבה מאבד גם את המעט.
Qui veut trop perd même le peu.
Chi vuole molto perde anche il poco.
Quem quer muito perde também o pouco.
Όποιος θέλει πολλά χάνει και τα λίγα.
من يطمع في الكثير يخسر القليل أيضًا.
Ni Mierkoles sin sol, ni ija sin amor, ni bivda sin dolor
Neither a Wednesday without sun, nor a daughter without love, nor a widow without pain.
Güneşsiz çarşamba, aşksız kız, acısız dul olmaz.
Ni miércoles sin sol, ni hija sin amor, ni viuda sin dolor.
אין יום רביעי בלי שמש, ולא בת בלי אהבה, ולא אלמנה בלי כאב.
Ni mercredi sans soleil, ni fille sans amour, ni veuve sans douleur.
Né mercoledì senza sole, né figlia senza amore, né vedova senza dolore.
Nem quarta-feira sem sol, nem filha sem amor, nem viúva sem dor.
Ούτε Τετάρτη χωρίς ήλιο, ούτε κόρη χωρίς αγάπη, ούτε χήρα χωρίς πόνο.
لا أربعاء بلا شمس، ولا ابنة بلا حب، ولا أرملة بلا ألم.
El ke se aravya doz penas toma, Una de aravyar y otra de azer paz
He who gets angry takes on two troubles: one for getting angry and another for making peace.
Öfkelenen iki dert alır: biri öfkelenmek, diğeri barışmak için.
El que se enoja toma dos penas: una de enojarse y otra de hacer paz.
מי שכועס לוקח שני צערים: אחד על הכעס ואחד על הפיוס.
Celui qui se met en colère prend deux peines : l'une pour se fâcher et l'autre pour faire la paix.
Chi si arrabbia si prende due pene: una per arrabbiarsi e l'altra per fare pace.
Quem se zanga toma duas penas: uma de se zangar e outra de fazer as pazes.
Όποιος θυμώνει παίρνει δύο βάσανα: ένα για το θυμό και ένα για τη συμφιλίωση.
من يغضب يأخذ همّين: همّ الغضب وهمّ الصلح.
El ke tiene moneda i no la goza, al otro mundo no arepoza
He who has money and does not enjoy it will not rest in the other world.
Parası olup da tadını çıkarmayan öbür dünyada rahat edemez.
El que tiene dinero y no lo goza, en el otro mundo no reposa.
מי שיש לו כסף ואינו נהנה ממנו, בעולם הבא לא ינוח.
Celui qui a de l'argent et n'en jouit pas ne repose pas dans l'autre monde.
Chi ha denaro e non lo gode non riposa nell'altro mondo.
Quem tem dinheiro e não o goza não repousa no outro mundo.
Όποιος έχει χρήματα και δεν τα απολαμβάνει δεν αναπαύεται στον άλλο κόσμο.
من يملك مالًا ولا يتمتع به لا يرتاح في العالم الآخر.
El ke entra al banyo sin sudar no sale
Whoever enters the bathhouse does not leave without sweating.
Hamama giren terlemeden çıkmaz.
El que entra al baño no sale sin sudar.
מי שנכנס למרחץ לא יוצא בלי להזיע.
Qui entre au bain n'en sort pas sans avoir transpiré.
Chi entra nel bagno non esce senza aver sudato.
Quem entra no banho não sai sem suar.
Όποιος μπαίνει στο λουτρό δεν βγαίνει χωρίς να ιδρώσει.
من يدخل الحمّام لا يخرج دون أن يتعرق.
Yerno komo el sol de invierno
A son-in-law is like the winter sun.
Damat kış güneşi gibidir.
Yerno como el sol de invierno.
חתן כמו שמש החורף.
Un gendre est comme le soleil d'hiver.
Genero come il sole d'inverno.
Genro como o sol de inverno.
Γαμπρός σαν τον χειμωνιάτικο ήλιο.
الصهر مثل شمس الشتاء.
La gana ke tengo de baylar, tienes tu de lavorar
The desire I have to dance, you should have to work.
Benim dans etme isteğim kadar sen çalışma isteği duymalısın.
Las ganas que tengo de bailar, tengas tú de trabajar.
הרצון שיש לי לרקוד, שיהיה לך לעבוד.
L'envie que j'ai de danser, puisses-tu l'avoir de travailler.
La voglia che ho di ballare, l'abbia tu di lavorare.
A vontade que tenho de dançar, tenhas tu de trabalhar.
Η όρεξη που έχω να χορέψω, ας την έχεις εσύ να δουλέψεις.
الرغبة التي لدي في الرقص، لتكن لديك في العمل.
Kon soplar no se amata el fuego
Blowing does not put out the fire.
Üfleyerek ateş sönmez.
Con soplar no se apaga el fuego.
בנשיפה לא מכבים את האש.
Souffler n'éteint pas le feu.
Soffiando non si spegne il fuoco.
Soprando não se apaga o fogo.
Φυσώντας δεν σβήνει η φωτιά.
بالنفخ لا تنطفئ النار.
El amor es temporario komo el ayre del enverano pasa i se va
Love is temporary, like the winter wind: it passes and goes.
Aşk geçicidir, kış rüzgârı gibi gelir geçer gider.
El amor es temporal como el aire del invierno: pasa y se va.
האהבה זמנית כמו רוח החורף: עוברת והולכת.
L'amour est passager comme le vent d'hiver : il passe et s'en va.
L'amore è temporaneo come il vento d'inverno: passa e se ne va.
O amor é temporário como o vento do inverno: passa e vai-se.
Η αγάπη είναι προσωρινή σαν τον χειμωνιάτικο άνεμο: περνά και φεύγει.
الحب مؤقت كريح الشتاء: يمر ويرحل.
El ke no tiene ke azer se toma kon su mujer
He who has nothing to do quarrels with his wife.
İşi olmayan karısıyla kavga eder.
El que no tiene qué hacer se pelea con su mujer.
מי שאין לו מה לעשות מתקוטט עם אשתו.
Celui qui n'a rien à faire se dispute avec sa femme.
Chi non ha niente da fare litiga con la moglie.
Quem não tem o que fazer briga com a mulher.
Όποιος δεν έχει τι να κάνει τσακώνεται με τη γυναίκα του.
من ليس لديه ما يفعله يتشاجر مع زوجته.
Kada gayo kanta en su gayinero
Every rooster crows in his own henhouse.
Her horoz kendi kümesinde öter.
Cada gallo canta en su gallinero.
כל תרנגול קורא בלול שלו.
Chaque coq chante dans son poulailler.
Ogni gallo canta nel suo pollaio.
Cada galo canta no seu galinheiro.
Κάθε κόκορας λαλεί στο κοτέτσι του.
كل ديك يصيح في قنّه.
Amigos i ermanos seremos, ma las bolsas no tokaremos
Friends and brothers we will be, but we will not touch each other's purses.
Dost ve kardeş olacağız ama keselere dokunmayacağız.
Amigos y hermanos seremos, pero las bolsas no tocaremos.
ידידים ואחים נהיה, אבל לארנקים לא ניגע.
Amis et frères nous serons, mais aux bourses nous ne toucherons pas.
Amici e fratelli saremo, ma le borse non le toccheremo.
Amigos e irmãos seremos, mas nas bolsas não tocaremos.
Φίλοι και αδέλφια θα είμαστε, αλλά στα πουγκιά δεν θα αγγίξουμε.
سنكون أصدقاء وإخوة، لكننا لن نلمس الجيوب.
Estomago ambierto no tiene orejas
A hungry stomach has no ears.
Aç karnın kulağı yoktur.
Estómago hambriento no tiene orejas.
לבטן רעבה אין אוזניים.
Ventre affamé n'a pas d'oreilles.
Stomaco affamato non ha orecchie.
Estômago faminto não tem orelhas.
Άδειο στομάχι δεν έχει αυτιά.
البطن الجائع ليس له أذنان.
El tiempo vale mas ke la moneda
Time is worth more than money.
Zaman paradan değerlidir.
El tiempo vale más que la moneda.
זמן שווה יותר מכסף.
Le temps vaut plus que l'argent.
Il tempo vale più del denaro.
O tempo vale mais do que o dinheiro.
Ο χρόνος αξίζει περισσότερο από το χρήμα.
الوقت أغلى من المال.
La butika aze kaza, la kaza no aze butika
The shop makes the house; the house does not make the shop.
Dükkân ev yapar, ev dükkân yapmaz.
La tienda hace la casa, la casa no hace la tienda.
החנות בונה בית, הבית לא בונה חנות.
La boutique fait la maison, la maison ne fait pas la boutique.
La bottega fa la casa, la casa non fa la bottega.
A loja faz a casa, a casa não faz a loja.
Το μαγαζί φτιάχνει το σπίτι, το σπίτι δεν φτιάχνει το μαγαζί.
الدكان يبني البيت، والبيت لا يبني الدكان.
La alma desea lo ke ve el ojo
The soul desires what the eye sees.
Ruh gözün gördüğünü ister.
El alma desea lo que ve el ojo.
הנפש חושקת במה שהעין רואה.
L'âme désire ce que l'œil voit.
L'anima desidera ciò che vede l'occhio.
A alma deseja o que o olho vê.
Η ψυχή επιθυμεί ό,τι βλέπει το μάτι.
النفس تشتهي ما تراه العين.
Los vizinos son mas ke parientes i mas ke primos
Neighbors are more than relatives and more than cousins.
Komşular akrabadan da, kuzenden de öte.
Los vecinos son más que parientes y más que primos.
השכנים הם יותר מקרובים ויותר מבני דודים.
Les voisins valent plus que des parents et plus que des cousins.
I vicini sono più dei parenti e più dei cugini.
Os vizinhos são mais do que parentes e mais do que primos.
Οι γείτονες είναι περισσότερο από συγγενείς και από ξαδέλφια.
الجيران أكثر من الأقارب وأكثر من أبناء العمومة.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy