The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni la esfuegra se aze madre ni la ermuera se aze ija
A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
Kon soplar no se amata el fuego
Blowing does not put out the fire.
Üfleyerek ateş sönmez.
Con soplar no se apaga el fuego.
בנשיפה לא מכבים את האש.
Souffler n'éteint pas le feu.
Soffiando non si spegne il fuoco.
Soprando não se apaga o fogo.
Φυσώντας δεν σβήνει η φωτιά.
بالنفخ لا تنطفئ النار.
En korason amargozo no entra ni riza ni gozo
Into a bitter heart enters neither laughter nor joy.
Acı dolu yüreğe ne kahkaha girer ne sevinç.
En corazón amargado no entra ni risa ni gozo.
ללב מר לא נכנסים לא צחוק ולא שמחה.
Dans un cœur amer n'entrent ni rire ni joie.
In un cuore amareggiato non entrano né riso né gioia.
Em coração amargurado não entra nem riso nem alegria.
Σε πικραμένη καρδιά δεν μπαίνει ούτε γέλιο ούτε χαρά.
القلب المرّ لا يدخله ضحك ولا فرح.
Estomago ambierto no tiene orejas
A hungry stomach has no ears.
Aç karnın kulağı yoktur.
Estómago hambriento no tiene orejas.
לבטן רעבה אין אוזניים.
Ventre affamé n'a pas d'oreilles.
Stomaco affamato non ha orecchie.
Estômago faminto não tem orelhas.
Άδειο στομάχι δεν έχει αυτιά.
البطن الجائع ليس له أذنان.
Echa un gueso al perro ke no ladre
Throw a bone to the dog so that it does not bark.
Köpeğe havlamasın diye bir kemik at.
Echa un hueso al perro para que no ladre.
זרוק עצם לכלב כדי שלא ינבח.
Jette un os au chien pour qu'il n'aboie pas.
Getta un osso al cane perché non abbai.
Atira um osso ao cão para que não ladre.
Πέτα ένα κόκαλο στον σκύλο για να μη γαβγίζει.
ارمِ عظمة للكلب كي لا ينبح.
El diamante briya ma fin al kavo es piedra
The diamond shines, but in the end it is a stone.
Elmas parlar ama sonunda taştır.
El diamante brilla, pero al fin y al cabo es piedra.
היהלום מבריק, אך בסוף הוא אבן.
Le diamant brille, mais au bout du compte c'est une pierre.
Il diamante brilla, ma in fondo è una pietra.
O diamante brilha, mas no fim é pedra.
Το διαμάντι λάμπει, αλλά στο τέλος είναι πέτρα.
الألماس يلمع لكنه في النهاية حجر.
Los vizinos son mas ke parientes i mas ke primos
Neighbors are more than relatives and more than cousins.
Komşular akrabadan da, kuzenden de öte.
Los vecinos son más que parientes y más que primos.
השכנים הם יותר מקרובים ויותר מבני דודים.
Les voisins valent plus que des parents et plus que des cousins.
I vicini sono più dei parenti e più dei cugini.
Os vizinhos são mais do que parentes e mais do que primos.
Οι γείτονες είναι περισσότερο από συγγενείς και από ξαδέλφια.
الجيران أكثر من الأقارب وأكثر من أبناء العمومة.
La limpyeza es medya rikeza
Cleanliness is half of wealth.
Temizlik yarı zenginliktir.
La limpieza es media riqueza.
הניקיון הוא חצי עושר.
La propreté est la moitié de la richesse.
La pulizia è metà della ricchezza.
A limpeza é meia riqueza.
Η καθαριότητα είναι μισός πλούτος.
النظافة نصف الغنى.
Los ijos se konosen kuando los paryentes se envejesen
Children are known when their parents grow old.
Çocuklar, ana babaları yaşlanınca tanınır.
Los hijos se conocen cuando los padres envejecen.
הילדים מתגלים כשההורים מזדקנים.
Les enfants se reconnaissent quand les parents vieillissent.
I figli si conoscono quando i genitori invecchiano.
Os filhos conhecem-se quando os pais envelhecem.
Τα παιδιά γνωρίζονται όταν γερνούν οι γονείς.
الأبناء يُعرفون حين يشيخ الوالدان.
La buena mansana se la kome el guzano
The worm eats the good apple.
İyi elmayı kurt yer.
A la buena manzana se la come el gusano.
את התפוח הטוב אוכל התולעת.
La bonne pomme, c'est le ver qui la mange.
La mela buona se la mangia il verme.
A boa maçã, come-a o bicho.
Το καλό μήλο το τρώει το σκουλήκι.
التفاحة الجيدة تأكلها الدودة.
Esta la tripa en la nariz
The gut is up in the nose (he is fed up, has had enough). (uncertain, idiom)
Bağırsak burnunda (canına tak etti, bıktı).
Tiene la tripa en la nariz (está harto, ya no aguanta más).
המעיים באף (נמאס לו, הוא כבר לא יכול).
Il a la tripe dans le nez (il en a assez, il n'en peut plus).
Ha la trippa nel naso (è stufo, non ne può più).
Tem a tripa no nariz (está farto, não aguenta mais).
Έχει το έντερο στη μύτη (το έχει βαρεθεί, δεν αντέχει άλλο).
الأمعاء في الأنف (لقد ضاق ذرعًا ولم يعد يحتمل).
A la mujer paridera del aver se le apega
Wealth/good fortune sticks to a woman who bears many children.
Suzan bir Örgücü Kadın’ın yanına oturur.
- Si es SABOR FRESA, nos augura amor y buena fortuna, gracias a una mujer.
BBW מתייחס לאישה שהיא שמנה או בעלת עודף משקל.
La richesse/la bonne fortune tient à une femme qui porte beaucoup d'enfants.
Perché questo succede a una donna che
A CNN falou com uma mulher que estava lá
Πλούτος/καλή τύχη κολλάει σε μια γυναίκα που έχει πολλά παιδιά.
انها امرأة تقود جيوش الرجال.
Este kezo para este pan
This cheese for this bread.
Bu peynir bu ekmek için.
Este queso para este pan.
הגבינה הזאת ללחם הזה.
Ce fromage pour ce pain.
Questo formaggio per questo pane.
Este queijo para este pão.
Αυτό το τυρί για αυτό το ψωμί.
هذا الجبن لهذا الخبز.
Shavdo en la meza Salado en la kavesa
Bland at the table, salty in the head.
Sofrada yavan, kafada tuzlu.
Soso en la mesa, salado en la cabeza.
תפל על השולחן, מלוח בראש.
Fade à table, salé dans la tête.
Insipido a tavola, salato in testa.
Insosso à mesa, salgado na cabeça.
Άνοστος στο τραπέζι, αλμυρός στο κεφάλι.
مَسِيخ على المائدة، مالح في الرأس.
Si mi Vava teniya barva iva ser mi Papu
If my grandmother had a beard, she would be my grandfather.
Büyükannemin sakalı olsaydı büyükbabam olurdu.
Si mi abuela tuviera barba sería mi abuelo.
אילו הייתה לסבתי זקן, היא הייתה סבי.
Si ma grand-mère avait une barbe, ce serait mon grand-père.
Se mia nonna avesse la barba, sarebbe mio nonno.
Se a minha avó tivesse barba, seria o meu avô.
Αν η γιαγιά μου είχε γένια, θα ήταν ο παππούς μου.
لو كان لجدتي لحية لكانت جدي.
Si no ay en la boka ke ayga en la bolsa
If there is nothing in the mouth, let there be something in the pocket.
Ağızda bir şey yoksa, cepte bir şey olsun.
Si no hay nada en la boca, deja que haya algo en el bolsillo.
אם אין כלום בפה, שיהיה משהו בכיס.
S'il n'y a rien dans la bouche, qu'il y ait quelque chose dans la poche.
Se non c'è niente in bocca, lascia che ci sia qualcosa nella tasca.
Se não houver nada na boca, que haja algo no bolso.
Αν δεν υπάρχει τίποτα στο στόμα, ας υπάρχει κάτι στην τσέπη.
إذا لم يكن هناك شيء في الفم، فليكن هناك شيء في الجيب.
Kamina kon buenos, te azeras uno de eyos
Walk with the good, and you will become one of them.
İyilerle yürü, onlardan biri olursun.
Camina con buenos, te harás uno de ellos.
לך עם טובים, ותהיה לאחד מהם.
Marche avec les bons, tu deviendras l'un d'eux.
Cammina con i buoni, diventerai uno di loro.
Anda com os bons, tornar-te-ás um deles.
Περπάτα με τους καλούς και θα γίνεις ένας από αυτούς.
امشِ مع الصالحين تصبح واحدًا منهم.
El pueder es kerer
To be able is to want.
Yapabilmek, istemektir.
El poder es querer.
היכולת היא הרצון.
Pouvoir, c'est vouloir.
Potere è volere.
Poder é querer.
Το να μπορείς είναι να θέλεις.
القدرة هي الإرادة.
Ni Mierkoles sin sol, ni ija sin amor, ni bivda sin dolor
Neither a Wednesday without sun, nor a daughter without love, nor a widow without pain.
Güneşsiz çarşamba, aşksız kız, acısız dul olmaz.
Ni miércoles sin sol, ni hija sin amor, ni viuda sin dolor.
אין יום רביעי בלי שמש, ולא בת בלי אהבה, ולא אלמנה בלי כאב.
Ni mercredi sans soleil, ni fille sans amour, ni veuve sans douleur.
Né mercoledì senza sole, né figlia senza amore, né vedova senza dolore.
Nem quarta-feira sem sol, nem filha sem amor, nem viúva sem dor.
Ούτε Τετάρτη χωρίς ήλιο, ούτε κόρη χωρίς αγάπη, ούτε χήρα χωρίς πόνο.
لا أربعاء بلا شمس، ولا ابنة بلا حب، ولا أرملة بلا ألم.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy