Ladino proverbs

What the queen is to the king, the wife is to the husband.

Kraliçe kral için neyse, karı da koca için odur.

Lo que es la reina para el rey, es la mujer para el marido.

מה שהמלכה היא למלך, היא האישה לבעל.

Ce que la reine est au roi, la femme l'est au mari.

Ciò che la regina è per il re, la moglie lo è per il marito.

O que a rainha é para o rei, a mulher é para o marido.

Ό,τι είναι η βασίλισσα για τον βασιλιά, είναι η γυναίκα για τον σύζυγο.

ما هي الملكة للملك هي الزوجة للزوج.

What you did to your parents, expect from your children.

Anne babana ne yaptıysan çocuklarından onu bekle.

Lo que hiciste con tus padres de tus hijos espera.

מה שעשית להוריך, צפה לכך מילדיך.

Ce que tu as fait à tes parents, attends-le de tes enfants.

Ciò che hai fatto ai tuoi genitori aspettatelo dai tuoi figli.

O que fizeste com os teus pais espera-o dos teus filhos.

Ό,τι έκανες στους γονείς σου, περίμενέ το από τα παιδιά σου.

ما فعلته بوالديك انتظره من أبنائك.

Don't do to the one in front of you what you don't like yourself.

Önünüzdekine kendinizden hoşlanmadığınız şeyi yapmayın.

No le hagas al que tienes delante lo que no te gusta.

אל תעשה לזה שלפניך מה שאתה לא אוהב בעצמך.

Ne faites pas à celui qui est en face de vous ce que vous n'aimez pas vous-même.

Non fare a chi hai davanti quello che non ti piace.

Não faça ao que está à sua frente o que você não gosta de si mesmo.

Μην κάνεις σε αυτόν που είναι μπροστά σου αυτό που δεν σου αρέσει ο εαυτός σου.

لا تفعل مع الشخص الذي أمامك ما لا يعجبك.

Do not do to another's face what does not please you.

Hoşuna gitmeyeni karşındakine yapma.

Lo que no te agrada no lo hagas de frente.

מה שאינו נעים לך אל תעשה בפניו של אחר.

Ce qui ne te plaît pas, ne le fais pas en face de l'autre.

Ciò che non ti piace non farlo davanti agli altri.

O que não te agrada não o faças de frente.

Ό,τι δεν σου αρέσει μην το κάνεις μπροστά στον άλλον.

ما لا يرضيك لا تفعله في وجه غيرك.

What your own hand does for you, not even your brother will do for you.

Kendi elinin yaptığını kardeşin bile yapmaz.

Lo que te hace tu mano no te lo hace ni tu hermano.

מה שידך עושה לך, גם אחיך לא יעשה לך.

Ce que ta main fait pour toi, même ton frère ne le fera pas.

Ciò che fa la tua mano non te lo fa nemmeno tuo fratello.

O que a tua mão te faz não to faz nem o teu irmão.

Αυτό που κάνει το χέρι σου, δεν στο κάνει ούτε ο αδελφός σου.

ما تفعله لك يدك لا يفعله لك حتى أخوك.

What the eyes see, the heart does not forget.

Gözlerin gördüğünü, kalp unutmaz.

Lo que los ojos ven, el corazón no lo olvida.

מה שהעיניים רואות, הלב לא שוכח.

Ce que les yeux voient, le cœur ne l'oublie pas.

Ciò che gli occhi vedono, il cuore non dimentica.

O que os olhos vêem, o coração não esquece.

Αυτό που βλέπουν τα μάτια, η καρδιά δεν το ξεχνά.

ما تراه العيون، لا ينسى القلب.

What is mine is yours and what is yours is mine.

Benim olan senindir, senin olan da benindir.

Lo que es mío es tuyo y lo que es tuyo es mío.

מה ששלי שלך ומה ששלך שלי.

Ce qui est à moi est à toi et ce qui est à toi est à moi.

Quello che è mio è mio, quello che è tuo è mio.

O que é meu é teu e o que é teu é meu.

Ο, τι είναι δικό μου είναι δικό σου και ό, τι είναι δικό σου είναι δικό μου.

ما هو لي هو لك وما هو لك هو لي.

Friends are known when difficulty appears.

Dostlar zorluk çıkınca tanınır.

Los amigos se conocen cuando aparece la dificultad.

חברים נודעים כשמופיעה מצוקה.

Les amis se reconnaissent quand surgit la difficulté.

Gli amici si riconoscono quando compare la difficoltà.

Os amigos conhecem-se quando surge a dificuldade.

Οι φίλοι γνωρίζονται όταν εμφανιστεί η δυσκολία.

الأصدقاء يُعرفون عند ظهور الشدّة.

The years I have lived, I will not live again.

Yaşadığım yıllar, bir daha yaşamayacağım.

Los años que he vivido, no volveré a vivir.

בשנים שחייתי, לא אחיה שוב.

Les années que j'ai vécues, je ne vivrai plus.

Gli anni che ho vissuto, non li rivivrò.

Os anos que vivi, não voltarei a viver.

Τα χρόνια που έχω ζήσει, δεν θα ξαναζήσω.

السنوات التي عشتها، لن أعيش مرة أخرى.

Brothers get to know each other when the inheritance is divided.

Kardeşler miras paylaşılırken birbirini tanır.

Los hermanos se conocen cuando se reparte la herencia.

אחים מכירים זה את זה כשמחלקים את הירושה.

Les frères se connaissent quand on partage l'héritage.

I fratelli si conoscono quando si divide l'eredità.

Os irmãos conhecem-se quando se reparte a herança.

Τα αδέλφια γνωρίζονται όταν μοιράζεται η κληρονομιά.

الإخوة يتعارفون عند تقسيم الميراث.

Children are known when their parents grow old.

Çocuklar, ana babaları yaşlanınca tanınır.

Los hijos se conocen cuando los padres envejecen.

הילדים מתגלים כשההורים מזדקנים.

Les enfants se reconnaissent quand les parents vieillissent.

I figli si conoscono quando i genitori invecchiano.

Os filhos conhecem-se quando os pais envelhecem.

Τα παιδιά γνωρίζονται όταν γερνούν οι γονείς.

الأبناء يُعرفون حين يشيخ الوالدان.

Married couples get to know each other in divorce.

Evliler boşanmada birbirini tanır.

Los casados se conocen en el divorcio.

נשואים מכירים זה את זה בגירושין.

Les époux se connaissent lors du divorce.

Gli sposati si conoscono nel divorzio.

Os casados conhecem-se no divórcio.

Οι παντρεμένοι γνωρίζονται στο διαζύγιο.

المتزوجون يتعارفون عند الطلاق.

Those who walk the straight path walk the narrow path.

Doğru yolda yürüyenler dar yolda yürür.

Los que caminan por el camino derecho caminan por el camino estrecho.

מי שהולכים בדרך הישרה הולכים בדרך הצרה.

Ceux qui marchent sur le droit chemin marchent sur le chemin étroit.

Chi cammina sulla retta via cammina sulla via stretta.

Os que caminham pelo caminho direito caminham pelo caminho estreito.

Όσοι περπατούν στον ίσιο δρόμο περπατούν στον στενό δρόμο.

الذين يسيرون في الطريق المستقيم يسيرون في الطريق الضيق.

Those who walk the straight path have to walk a narrow road.

Düz yolda yürüyenler dar bir yolda yürümek zorundadır.

Aquellos que caminan por el camino recto tienen que caminar por un camino estrecho.

מי שהולך בדרך הישר צריך ללכת בדרך הצרה.

Ceux qui marchent sur le chemin droit doivent marcher sur une route étroite.

Coloro che percorrono il sentiero rettilineo devono percorrere una strada stretta.

Aqueles que andam no caminho reto têm que andar por uma estrada estreita.

Όσοι βαδίζουν στο ίσιο μονοπάτι πρέπει να βαδίζουν σε στενό δρόμο.

يجب على أولئك الذين يسيرون في الطريق المستقيم أن يسيروا في طريق ضيق.

Fools and children tell the truth.

Aptallar ve çocuklar doğruyu söyler.

Los tontos y los niños dicen la verdad.

שוטים וילדים אומרים את האמת.

Les fous et les enfants disent la vérité.

Gli sciocchi e i bambini dicono la verità.

Tolos e crianças dizem a verdade.

Οι ανόητοι και τα παιδιά λένε την αλήθεια.

الحمقى والأطفال يقولون الحقيقة.

Neighbors are more than relatives and more than cousins.

Komşular akrabadan da, kuzenden de öte.

Los vecinos son más que parientes y más que primos.

השכנים הם יותר מקרובים ויותר מבני דודים.

Les voisins valent plus que des parents et plus que des cousins.

I vicini sono più dei parenti e più dei cugini.

Os vizinhos são mais do que parentes e mais do que primos.

Οι γείτονες είναι περισσότερο από συγγενείς και από ξαδέλφια.

الجيران أكثر من الأقارب وأكثر من أبناء العمومة.

Light in the street, darkness in the house.

Sokakta ışık, evde karanlık.

Luz de la calle, oscuridad de la casa.

אור ברחוב, חושך בבית.

Lumière dans la rue, obscurité à la maison.

Luce di strada, buio di casa.

Luz da rua, escuridão da casa.

Φως στον δρόμο, σκοτάδι στο σπίτι.

نور في الشارع وظلام في البيت.

For a stepmother, the name alone is enough.

Üvey anne, adı bile yeter.

Madrastra, el nombre ya basta.

חורגת, השם לבדו מספיק.

Marâtre, le nom suffit déjà.

Matrigna, il nome basta già.

Madrasta, o nome já basta.

Μητριά, το όνομα και μόνο αρκεί.

زوجة الأب، الاسم وحده يكفي.