The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni la esfuegra se aze madre ni la ermuera se aze ija
A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
El buey tiene la aluenga larga, ma avlar no save
The ox has a long tongue, but does not know how to speak.
Öküzün dili uzundur ama konuşmasını bilmez.
El buey tiene la lengua larga, pero hablar no sabe.
לשור יש לשון ארוכה, אבל הוא לא יודע לדבר.
Le bœuf a la langue longue, mais ne sait pas parler.
Il bue ha la lingua lunga, ma non sa parlare.
O boi tem a língua comprida, mas não sabe falar.
Το βόδι έχει μακριά γλώσσα, αλλά δεν ξέρει να μιλά.
الثور لسانه طويل، لكنه لا يعرف الكلام.
El ke entra al banyo sin sudar no sale
Whoever enters the bathhouse does not leave without sweating.
Hamama giren terlemeden çıkmaz.
El que entra al baño no sale sin sudar.
מי שנכנס למרחץ לא יוצא בלי להזיע.
Qui entre au bain n'en sort pas sans avoir transpiré.
Chi entra nel bagno non esce senza aver sudato.
Quem entra no banho não sai sem suar.
Όποιος μπαίνει στο λουτρό δεν βγαίνει χωρίς να ιδρώσει.
من يدخل الحمّام لا يخرج دون أن يتعرق.
En la kayida de tu enemigo no te alegres, ke te viene a la kavesa
D'ont be happy with the fall of your enemy,the same could happen to you.
Düşmanının düşüşünden memnun olmazsan,aynısı senin de başına gelebilir.
No te alegres por la caída de tu enemigo, a ti te podría pasar lo mismo.
אל תהיה מרוצה מנפילת האויב שלך, אותו הדבר יכול לקרות לך.
Ne soyez pas content de la chute de votre ennemi,la même chose pourrait vous arriver.
Nonessere felice della caduta del tuo nemico, potrebbe succedere anche a te.
Não fique feliz com a queda do seu inimigo,o mesmo pode acontecer com você.
Δεν πρέπει να χαίρεσαι με την πτώση του εχθρού σου,το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και σε σένα.
لا تكن سعيدًا بسقوط عدوك، فقد يحدث لك الشيء نفسه.
Mirate, ke te mire El Dio
Look at yourself, so that God may look at you.
Kendine bak ki Tanrı sana baksın.
Mírate, que te mire Dios.
הבט בעצמך, שיביט בך אלוהים.
Regarde-toi, que Dieu te regarde.
Guardati, che Dio ti guardi.
Olha-te, para que Deus te olhe.
Κοίτα τον εαυτό σου, για να σε κοιτάξει ο Θεός.
انظر إلى نفسك ليراك الله.
Asukar en la boka no ayuda si tu korason es amargo
Sugar in the mouth does not help if your heart is bitter.
Yüreğin acıysa ağızdaki şeker fayda etmez.
Azúcar en la boca no ayuda si tu corazón es amargo.
סוכר בפה לא עוזר אם ליבך מר.
Du sucre dans la bouche ne sert à rien si ton cœur est amer.
Lo zucchero in bocca non serve se il tuo cuore è amaro.
Açúcar na boca não ajuda se o teu coração é amargo.
Η ζάχαρη στο στόμα δεν βοηθά αν η καρδιά σου είναι πικρή.
السكر في الفم لا ينفع إذا كان قلبك مرًّا.
El ojo kome mas ke la boka
The eye eats more than the mouth.
Göz ağızdan çok yer.
El ojo come más que la boca.
העין אוכלת יותר מהפה.
L'œil mange plus que la bouche.
L'occhio mangia più della bocca.
O olho come mais do que a boca.
Το μάτι τρώει περισσότερο από το στόμα.
العين تأكل أكثر من الفم.
Kon soplar no se amata el fuego
Blowing does not put out the fire.
Üfleyerek ateş sönmez.
Con soplar no se apaga el fuego.
בנשיפה לא מכבים את האש.
Souffler n'éteint pas le feu.
Soffiando non si spegne il fuoco.
Soprando não se apaga o fogo.
Φυσώντας δεν σβήνει η φωτιά.
بالنفخ لا تنطفئ النار.
El ke fuye de la luvia enkontra el pedrisko
He who flees from the rain meets the hail.
Yağmurdan kaçan doluya tutulur.
El que huye de la lluvia encuentra el granizo.
מי שבורח מהגשם פוגש את הברד.
Qui fuit la pluie rencontre la grêle.
Chi fugge dalla pioggia incontra la grandine.
Quem foge da chuva encontra o granizo.
Όποιος φεύγει από τη βροχή πέφτει στο χαλάζι.
من يهرب من المطر يلقى البَرَد.
El ke no tiene ke azer se toma kon su mujer
He who has nothing to do quarrels with his wife.
İşi olmayan karısıyla kavga eder.
El que no tiene qué hacer se pelea con su mujer.
מי שאין לו מה לעשות מתקוטט עם אשתו.
Celui qui n'a rien à faire se dispute avec sa femme.
Chi non ha niente da fare litiga con la moglie.
Quem não tem o que fazer briga com a mulher.
Όποιος δεν έχει τι να κάνει τσακώνεται με τη γυναίκα του.
من ليس لديه ما يفعله يتشاجر مع زوجته.
Amigos i ermanos seremos, ma las bolsas no tokaremos
Friends and brothers we will be, but we will not touch each other's purses.
Dost ve kardeş olacağız ama keselere dokunmayacağız.
Amigos y hermanos seremos, pero las bolsas no tocaremos.
ידידים ואחים נהיה, אבל לארנקים לא ניגע.
Amis et frères nous serons, mais aux bourses nous ne toucherons pas.
Amici e fratelli saremo, ma le borse non le toccheremo.
Amigos e irmãos seremos, mas nas bolsas não tocaremos.
Φίλοι και αδέλφια θα είμαστε, αλλά στα πουγκιά δεν θα αγγίξουμε.
سنكون أصدقاء وإخوة، لكننا لن نلمس الجيوب.
El melon i la mujer son muy kolay a eskojer, ama el karpuz i el ombre no son
Melon and woman are very easy to choose, but watermelon and man are not.
Kavun ile kadını seçmek çok kolaydır, ama karpuz ile erkeği seçmek öyle değildir.
El melón y la mujer son muy fáciles de escoger, pero la sandía y el hombre no.
קל מאוד לבחור מלון ואישה, אבל אבטיח וגבר – לא.
Le melon et la femme sont très faciles à choisir, mais la pastèque et l'homme ne le sont pas.
Il melone e la donna sono molto facili da scegliere, ma l'anguria e l'uomo no.
O melão e a mulher são muito fáceis de escolher, mas a melancia e o homem não.
Το πεπόνι και η γυναίκα είναι πολύ εύκολο να επιλεγούν, αλλά το καρπούζι και ο άντρας όχι.
الشمام والمرأة سهلان في الاختيار، أما البطيخ والرجل فلا.
En espalda de otro, la karga es livyana
On another's back, the load is light.
Başkasının sırtında yük hafiftir.
En espalda de otro, la carga es liviana.
על גבו של אחר, המשא קל.
Sur le dos d'un autre, la charge est légère.
Sulla schiena di un altro, il carico è leggero.
Nas costas de outro, a carga é leve.
Στην πλάτη του άλλου, το φορτίο είναι ελαφρύ.
على ظهر غيرك يكون الحمل خفيفًا.
No te echez al pozo kon la kuedra de otroz - Kedaz en el pozo
Do not throw yourself into the well with another's rope, or you will stay in the well.
Başkasının ipiyle kuyuya inme, kuyuda kalırsın.
No te eches al pozo con la cuerda de otros: te quedarás en el pozo.
אל תיכנס לבור עם החבל של אחרים – תישאר בבור.
Ne te jette pas dans le puits avec la corde d'autrui : tu resteras dans le puits.
Non gettarti nel pozzo con la corda degli altri: resterai nel pozzo.
Não te lances ao poço com a corda dos outros: ficarás no poço.
Μη ρίχνεσαι στο πηγάδι με το σχοινί των άλλων· θα μείνεις στο πηγάδι.
لا تنزل إلى البئر بحبل غيرك، فستبقى في البئر.
Me se izo todo kale i duvar
Everything became a fortress and a wall to me.
Bana her şey kale ve duvar oldu.
Todo se me hizo fortaleza y muro.
הכול נעשה לי מבצר וחומה.
Tout est devenu forteresse et muraille pour moi.
Tutto mi è diventato fortezza e muro.
Tudo se me tornou fortaleza e muro.
Όλα έγιναν για μένα κάστρο και τείχος.
صار كل شيء بالنسبة لي قلعة وجدارًا.
Mujer ke save Latin,no tiene ni marido ni buena fin
A woman who knows Latin has neither a husband nor a good end.
Latince bilen bir kadının ne kocası olur ne de iyi bir sonu.
Una mujer que sabe latín no tiene ni marido ni un buen final.
לאישה שיודעת לטינית אין לא בעל ולא סוף טוב.
Une femme qui connaît le latin n'a ni mari ni fin heureuse.
Una donna che conosce il latino non ha né marito né una buona fine.
Uma mulher que sabe latim não tem marido nem um bom fim.
Μια γυναίκα που ξέρει λατινικά δεν έχει ούτε σύζυγο ούτε καλό τέλος.
المرأة التي تعرف اللاتينية ليس لها زوج ولا نهاية سعيدة.
No ay mas savio ke del lo ke pasa
No one is wiser than one who has been through it.
Başından geçenden daha bilge kimse yoktur.
No hay más sabio que el que ha pasado por ello.
אין חכם יותר ממי שעבר זאת.
Il n'y a pas de plus sage que celui qui l'a vécu.
Non c'è nessuno più saggio di chi ci è passato.
Não há mais sábio do que quem passou por isso.
Δεν υπάρχει σοφότερος από αυτόν που το έχει περάσει.
لا أحكم ممن مرّ بالتجربة.
Kuando la vieja se kere alegrar, se akodra de su ashugar
When the old woman wants to cheer up, she remembers her trousseau.
Yaşlı kadın neşelenmek istediğinde çeyizini hatırlar.
Cuando la vieja se quiere alegrar, se acuerda de su ajuar.
כשהזקנה רוצה לשמוח, היא נזכרת בנדוניה שלה.
Quand la vieille veut se réjouir, elle se souvient de son trousseau.
Quando la vecchia vuole rallegrarsi, si ricorda del suo corredo.
Quando a velha se quer alegrar, lembra-se do seu enxoval.
Όταν η γριά θέλει να χαρεί, θυμάται την προίκα της.
عندما تريد العجوز أن تفرح تتذكر جهازها.
El pan de la vizina es una milizina
The neighbor's bread is a medicine.
Komşunun ekmeği ilaçtır.
El pan de la vecina es una medicina.
הלחם של השכנה הוא תרופה.
Le pain de la voisine est un remède.
Il pane della vicina è una medicina.
O pão da vizinha é um remédio.
Το ψωμί της γειτόνισσας είναι φάρμακο.
خبز الجارة دواء.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy