The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Dime ken es tu amigo i te dire ken sos tu
Tell me who your friend is and I will tell you who you are.
Detras de kada ombre ke reushe ay una mujer
Behind every successful man there is a woman.
Başarılı her erkeğin arkasında bir kadın vardır.
Detrás de cada hombre que triunfa hay una mujer.
מאחורי כל גבר מצליח יש אישה.
Derrière chaque homme qui réussit, il y a une femme.
Dietro ogni uomo di successo c'è una donna.
Atrás de cada homem que triunfa há uma mulher.
Πίσω από κάθε άντρα που πετυχαίνει υπάρχει μια γυναίκα.
وراء كل رجل ناجح امرأة.
Tengo tres deseos, Komer sin engodrar, Amar sin sufrir i Ganar sin lavorar
I have three wishes: to eat without getting fat, to love without suffering, and to earn without working.
Üç dileğim var: şişmanlamadan yemek yemek, acı çekmeden sevmek ve çalışmadan kazanmak.
Tengo tres deseos: comer sin engordar, amar sin sufrir y ganar sin trabajar.
יש לי שלוש משאלות: לאכול בלי להשמין, לאהוב בלי לסבול ולהרוויח בלי לעבוד.
J'ai trois souhaits : manger sans grossir, aimer sans souffrir et gagner sans travailler.
Ho tre desideri: mangiare senza ingrassare, amare senza soffrire e guadagnare senza lavorare.
Tenho três desejos: comer sem engordar, amar sem sofrer e ganhar sem trabalhar.
Έχω τρεις επιθυμίες: να τρώω χωρίς να παχαίνω, να αγαπώ χωρίς να υποφέρω και να κερδίζω χωρίς να δουλεύω.
لدي ثلاث أمنيات: أن آكل دون أن أصبح سمينًا، وأن أحب دون أن أتألم، وأن أكسب دون أن أعمل.
El ijo de la gata ratones mata
The cat's son kills mice.
Kedinin oğlu fare öldürür.
El hijo de la gata ratones mata.
בן החתולה הורג עכברים.
Le fils de la chatte tue des souris.
Il figlio della gatta uccide i topi.
O filho da gata mata ratos.
Ο γιος της γάτας σκοτώνει ποντίκια.
ابن القطة يقتل الفئران.
Ermuera dolor de muela
A daughter-in-law is a toothache.
Gelin diş ağrısıdır.
Nuera, dolor de muela.
כלה, כאב שיניים.
Belle-fille, mal de dents.
Nuora, mal di denti.
Nora, dor de dentes.
Νύφη, πονόδοντος.
الكنة وجع ضرس.
La sangre no se aze agua
Blood does not turn into water.
Kan suya dönmez.
La sangre no se hace agua.
דם אינו הופך למים.
Le sang ne devient pas de l'eau.
Il sangue non diventa acqua.
O sangue não se faz água.
Το αίμα νερό δεν γίνεται.
الدم لا يصير ماءً.
Mil kandelas no azen un sol
A thousand candles do not make a sun.
Bin mum bir güneş yapmaz.
Mil velas no hacen un sol.
אלף נרות אינם עושים שמש.
Mille chandelles ne font pas un soleil.
Mille candele non fanno un sole.
Mil velas não fazem um sol.
Χίλια κεριά δεν κάνουν έναν ήλιο.
ألف شمعة لا تصنع شمسًا.
No save apartar la kalavasa de la berendjena
He cannot tell the squash from the eggplant.
Kabağı patlıcandan ayırmayı bilmez.
No sabe separar la calabaza de la berenjena.
הוא לא יודע להבדיל בין דלעת לחציל.
Il ne sait pas distinguer la courge de l'aubergine.
Non sa distinguere la zucca dalla melanzana.
Não sabe separar a abóbora da beringela.
Δεν ξέρει να ξεχωρίσει την κολοκύθα από τη μελιτζάνα.
لا يعرف أن يميز القرع من الباذنجان.
Al tiempo no teniyamoz nada ama teniyamoz todo, agora tenemoz todo ama no tenemoz nada
In those days we had nothing but we had everything; now we have everything but we have nothing.
O zaman hiçbir şeyimiz yoktu ama her şeyimiz vardı; şimdi her şeyimiz var ama hiçbir şeyimiz yok.
Al tiempo no teníamos nada pero teníamos todo; ahora tenemos todo pero no tenemos nada.
אז לא היה לנו כלום אבל היה לנו הכול; עכשיו יש לנו הכול ואין לנו כלום.
Autrefois nous n'avions rien mais nous avions tout ; maintenant nous avons tout mais nous n'avons rien.
Allora non avevamo niente ma avevamo tutto; ora abbiamo tutto ma non abbiamo niente.
Naquele tempo não tínhamos nada mas tínhamos tudo; agora temos tudo mas não temos nada.
Τότε δεν είχαμε τίποτα αλλά είχαμε τα πάντα· τώρα έχουμε τα πάντα αλλά δεν έχουμε τίποτα.
في ذلك الزمن لم يكن لدينا شيء لكن كان لدينا كل شيء؛ والآن لدينا كل شيء لكن لا شيء لدينا.
Kon soplar no se amata el fuego
Blowing does not put out the fire.
Üfleyerek ateş sönmez.
Con soplar no se apaga el fuego.
בנשיפה לא מכבים את האש.
Souffler n'éteint pas le feu.
Soffiando non si spegne il fuoco.
Soprando não se apaga o fogo.
Φυσώντας δεν σβήνει η φωτιά.
بالنفخ لا تنطفئ النار.
Aze palos para ke te aharven
You make sticks so that they beat you.
Sana vursunlar diye sopa yapıyorsun.
Haces palos para que te golpeen.
אתה עושה מקלות כדי שיכו אותך.
Tu fabriques les bâtons avec lesquels on te battra.
Fai bastoni perché ti bastonino.
Fazes paus para que te batam.
Φτιάχνεις ξύλα για να σε χτυπούν.
تصنع العصي لكي يضربوك بها.
El sapatero no tiene sapatos
The cobbler has no shoes.
Ayakkabıcının ayakkabısı yoktur.
El zapatero no tiene zapatos.
לסנדלר אין נעליים.
Le cordonnier n'a pas de souliers.
Il calzolaio non ha scarpe.
O sapateiro não tem sapatos.
Ο τσαγκάρης δεν έχει παπούτσια.
الإسكافي ليس لديه أحذية.
Tiene la mano muy avierta
He has a very open hand.
Eli çok açıktır.
Tiene la mano muy abierta.
ידו פתוחה מאוד.
Il a la main très ouverte.
Ha la mano molto aperta.
Tem a mão muito aberta.
Έχει πολύ ανοιχτό χέρι.
يده مفتوحة جدًا.
Ke vale el ojo avierto si el korason es siego
What is an open eye worth if the heart is blind?
Kalp kördüyse açık göz neye yarar?
¿Qué vale el ojo abierto si el corazón es ciego?
מה ערכה של עין פקוחה אם הלב עיוור?
À quoi sert l'œil ouvert si le cœur est aveugle ?
A che serve l'occhio aperto se il cuore è cieco?
Que vale o olho aberto se o coração é cego?
Τι αξίζει το ανοιχτό μάτι αν η καρδιά είναι τυφλή;
ما قيمة العين المفتوحة إن كان القلب أعمى؟
Lo ke es la reyna para el rey, es la mujer para el marido
What the queen is to the king, the wife is to the husband.
Kraliçe kral için neyse, karı da koca için odur.
Lo que es la reina para el rey, es la mujer para el marido.
מה שהמלכה היא למלך, היא האישה לבעל.
Ce que la reine est au roi, la femme l'est au mari.
Ciò che la regina è per il re, la moglie lo è per il marito.
O que a rainha é para o rei, a mulher é para o marido.
Ό,τι είναι η βασίλισσα για τον βασιλιά, είναι η γυναίκα για τον σύζυγο.
ما هي الملكة للملك هي الزوجة للزوج.
Ni la esfuegra puede ser madre ni la ermuera ija
A mother-in-law can't be a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
Ne kayınvalide anne olabilir ne gelin kız.
Ni la suegra puede ser madre ni la nuera hija.
לא החמות יכולה להיות אם ולא הכלה בת.
Ni la belle-mère ne peut être mère, ni la belle-fille fille.
Né la suocera può essere madre né la nuora figlia.
Nem a sogra pode ser mãe nem a nora filha.
Ούτε η πεθερά μπορεί να γίνει μητέρα ούτε η νύφη κόρη.
لا الحماة تصبح أمًا ولا الكنة ابنة.
Kada dia no es boda
Every day is not a wedding.
Her gün düğün olmaz.
No todos los días es boda.
לא כל יום חתונה.
Ce n'est pas tous les jours noce.
Non è ogni giorno festa di nozze.
Nem todos os dias são de boda.
Δεν είναι κάθε μέρα γάμος.
ليس كل يوم عرسًا.
Leon ke esta durmiyendo, no lo espertes
Do not wake a sleeping lion.
Uyuyan aslanı uyandırma.
León que está durmiendo, no lo despiertes.
אריה ישן, אל תעיר אותו.
Ne réveille pas le lion qui dort.
Non svegliare il leone che dorme.
Leão que está a dormir, não o acordes.
Λιοντάρι που κοιμάται, μην το ξυπνάς.
الأسد النائم لا توقظه.
La mansevez es una vez ken la perye loko es
Youth comes once; whoever wastes it is a fool.
Gençlik bir kez gelir, onu kaybeden deli olur.
La juventud es una vez, quien la pierde loco es.
הנעורים הם פעם אחת, מי שמאבד אותם שוטה.
La jeunesse ne vient qu'une fois ; qui la perd est fou.
La giovinezza è una sola volta; chi la perde è un pazzo.
A juventude é uma só vez; quem a perde é louco.
Η νιότη έρχεται μία φορά· όποιος τη χάνει είναι τρελός.
الشباب مرة واحدة ومن يضيعه مجنون.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy