The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni la esfuegra se aze madre ni la ermuera se aze ija
A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
La mansevez es una vez ken la perye loko es
Youth comes once; whoever wastes it is a fool.
Gençlik bir kez gelir, onu kaybeden deli olur.
La juventud es una vez, quien la pierde loco es.
הנעורים הם פעם אחת, מי שמאבד אותם שוטה.
La jeunesse ne vient qu'une fois ; qui la perd est fou.
La giovinezza è una sola volta; chi la perde è un pazzo.
A juventude é uma só vez; quem a perde é louco.
Η νιότη έρχεται μία φορά· όποιος τη χάνει είναι τρελός.
الشباب مرة واحدة ومن يضيعه مجنون.
A la ora de la pichada fraguar la privada
At the time of the pee, build the toilet (acting too late, when the need is already urgent).
Çiş sırasında tuvaleti yapın (ihtiyaç zaten acil olduğunda çok geç davranmak).
En el momento de la orina, construya el inodoro (actuando demasiado tarde, cuando la necesidad ya es urgente).
בזמן ההשתנה, בנו את האסלה (פועלים מאוחר מדי, כאשר הצורך כבר דחוף).
Au moment de faire pipi, construisez les toilettes (en agissant trop tard, lorsque le besoin est déjà urgent).
Al momento della pipì, costruisci la toilette (agendo troppo tardi, quando il bisogno è già urgente).
No momento do xixi, construir o vaso sanitário (agindo tarde demais, quando a necessidade já é urgente).
Κατά τη στιγμή της ούρησης, χτίστε την τουαλέτα (ενεργώντας πολύ αργά, όταν η ανάγκη είναι ήδη επείγουσα).
في وقت التبول، قم ببناء المرحاض (التصرف بعد فوات الأوان، عندما تكون الحاجة ملحة بالفعل).
El ke mal pensa para si se lo aze
He who thinks evil does it to himself.
Kötülüğü düşünen kendine yapar.
El que piensa mal se lo hace a sí mismo.
מי שחושב שהרע עושה את זה לעצמו.
Celui qui pense le mal se le fait à lui-même.
Colui che pensa il male lo fa a se stesso.
Aquele que pensa mal faz isso a si mesmo.
Αυτός που σκέφτεται το κακό το κάνει στον εαυτό του.
من يعتقد أن الشر يفعل ذلك بنفسه.
Todos los dedos de la mano no son unos
All the fingers of the hand are not the same.
Elin bütün parmakları bir değildir.
Todos los dedos de la mano no son iguales.
לא כל אצבעות היד שוות.
Tous les doigts de la main ne sont pas pareils.
Tutte le dita della mano non sono uguali.
Nem todos os dedos da mão são iguais.
Όλα τα δάχτυλα του χεριού δεν είναι ίδια.
ليست كل أصابع اليد متساوية.
Ijos de mis ijos dos vezes mis ijos
Children of my children are twice my children.
Çocuklarımın çocukları iki kez çocuklarımdır.
Hijos de mis hijos, dos veces mis hijos.
ילדי ילדיי הם פעמיים ילדיי.
Les enfants de mes enfants sont deux fois mes enfants.
I figli dei miei figli sono due volte miei figli.
Filhos dos meus filhos são duas vezes meus filhos.
Τα παιδιά των παιδιών μου είναι δύο φορές παιδιά μου.
أبناء أبنائي هم أبنائي مرتين.
La mujer aze, La mujer dezaze
A woman makes, a woman destroys.
Bir kadın yapar, bir kadın yok eder.
Una mujer hace, una mujer destruye.
אישה עושה, אישה הורסת.
Une femme fait, une femme détruit.
Una donna fa, una donna distrugge.
Uma mulher faz, uma mulher destrói.
Μια γυναίκα φτιάχνει, μια γυναίκα καταστρέφει.
امرأة تصنع، امرأة تدمر.
El buey tiene la aluenga larga, ma avlar no save
The ox has a long tongue, but does not know how to speak.
Öküzün dili uzundur ama konuşmasını bilmez.
El buey tiene la lengua larga, pero hablar no sabe.
לשור יש לשון ארוכה, אבל הוא לא יודע לדבר.
Le bœuf a la langue longue, mais ne sait pas parler.
Il bue ha la lingua lunga, ma non sa parlare.
O boi tem a língua comprida, mas não sabe falar.
Το βόδι έχει μακριά γλώσσα, αλλά δεν ξέρει να μιλά.
الثور لسانه طويل، لكنه لا يعرف الكلام.
La verdad es el ijo del Dio, la mentira es ija del diavlo
Truth is the son of God; the lie is the daughter of the devil.
Gerçek Tanrı'nın oğludur, yalan şeytanın kızıdır.
La verdad es el hijo de Dios, la mentira es hija del diablo.
האמת היא בן האלוהים, השקר הוא בת השטן.
La vérité est le fils de Dieu, le mensonge est la fille du diable.
La verità è il figlio di Dio, la menzogna è la figlia del diavolo.
A verdade é o filho de Deus, a mentira é a filha do diabo.
Η αλήθεια είναι ο γιος του Θεού, το ψέμα είναι η κόρη του διαβόλου.
الحقيقة ابن الله والكذبة ابنة الشيطان.
Akontese en un punto lo ke no akontese en mil anyos
What happens in a moment does not happen in a thousand years.
Bir anda olan, bin yılda olmaz.
Acontece en un punto lo que no acontece en mil años.
קורה ברגע מה שלא קורה באלף שנה.
Il arrive en un instant ce qui n'arrive pas en mille ans.
Accade in un istante ciò che non accade in mille anni.
Acontece num instante o que não acontece em mil anos.
Συμβαίνει σε μια στιγμή ό,τι δεν συμβαίνει σε χίλια χρόνια.
يحدث في لحظة ما لا يحدث في ألف سنة.
Un pan en el sesto ni arto ni ambierto
One loaf in the basket: neither full nor hungry.
Sepette bir ekmek: ne tok ne aç.
Un pan en el cesto, ni harto ni hambriento.
כיכר לחם אחת בסל: לא שבע ולא רעב.
Un pain dans le panier : ni rassasié ni affamé.
Un pane nel cesto: né sazio né affamato.
Um pão no cesto: nem farto nem faminto.
Ένα ψωμί στο καλάθι: ούτε χορτάτος ούτε πεινασμένος.
رغيف واحد في السلة: لا شبع ولا جوع.
No permetes a tu aluenga de korrer antes de tu pensamiento
Do not let your tongue run ahead of your thoughts.
Dilin düşüncenin önüne geçmesine izin verme.
No permitas que tu lengua corra antes que tu pensamiento.
אל תתן ללשונך לרוץ לפני מחשבתך.
Ne laisse pas ta langue courir avant ta pensée.
Non lasciare che la tua lingua corra davanti al tuo pensiero.
Não deixes que a tua língua corra antes do teu pensamento.
Μην αφήνεις τη γλώσσα σου να τρέχει πριν από τη σκέψη σου.
لا تدع لسانك يسبق تفكيرك.
El tiempo kura todo
Time heals everything.
Zaman her şeyi iyileştirir.
El tiempo cura todo.
הזמן מרפא הכול.
Le temps guérit tout.
Il tempo guarisce tutto.
O tempo cura tudo.
Ο χρόνος γιατρεύει τα πάντα.
الزمن يشفي كل شيء.
Laz aldikeras del riko si se vazyan, no pueden inchir laz aldikeras del prove
If the rich man's pockets are emptied, they cannot fill the poor man's pockets.
Zenginin ceplerini boşaltsalar bile fakirin ceplerini dolduramazlar.
Si se vacían los bolsillos del rico, no pueden llenar los bolsillos del pobre.
אם ירוקנו את כיסי העשיר, הם לא יוכלו למלא את כיסי העני.
Si l'on vide les poches du riche, on ne peut pas remplir celles du pauvre.
Se si svuotano le tasche del ricco, non si possono riempire le tasche del povero.
Se se esvaziarem os bolsos do rico, não podem encher os bolsos do pobre.
Αν αδειάσουν οι τσέπες του πλουσίου, δεν μπορούν να γεμίσουν οι τσέπες του φτωχού.
إن أُفرغت جيوب الغني فلا تُملأ بها جيوب الفقير.
Kada persona ke perkure de ser djusto i ke no kavze a ninguno danyo i dezgusto
Every person who strives to be just and not to cause anyone harm or displeasure.
Adil olmaya çalışan ve kimseye zarar ve gönül kırgınlığı vermeyen her insan.
Toda persona que procura ser justa y no causar a nadie daño ni disgusto.
כל אדם שמשתדל להיות צודק ולא לגרום לאיש נזק וטרדה.
Toute personne qui s'efforce d'être juste et de ne causer à personne ni tort ni déplaisir.
Ogni persona che si sforza di essere giusta e di non causare a nessuno danno o dispiacere.
Toda pessoa que procura ser justa e não causar a ninguém dano nem desgosto.
Κάθε άνθρωπος που προσπαθεί να είναι δίκαιος και να μην προξενεί σε κανέναν βλάβη και δυσαρέσκεια.
كل إنسان يسعى إلى أن يكون عادلًا وألا يُلحق بأحد ضررًا أو استياءً.
Es bueno tomar bendisyon de padre i de madre
It is good to receive the blessing of father and mother.
Baba ve annenin duasını almak iyidir.
Es bueno recibir la bendición de padre y de madre.
טוב לקבל ברכה מאב ומאם.
Il est bon de recevoir la bénédiction de son père et de sa mère.
È bene ricevere la benedizione di padre e di madre.
É bom receber a bênção de pai e de mãe.
Είναι καλό να παίρνεις την ευλογία πατέρα και μητέρας.
من الجيد أن تنال بركة الأب والأم.
El ke madruga el Dio le ayuda
God helps him who rises early.
Erken kalkana Tanrı yardım eder.
Al que madruga Dios le ayuda.
מי שמשכים קום אלוהים עוזר לו.
À celui qui se lève tôt, Dieu vient en aide.
A chi si alza presto Dio dà una mano.
A quem madruga Deus ajuda.
Όποιος ξυπνά νωρίς, ο Θεός τον βοηθά.
من يبكّر يعينه الله.
Barre la ermuera komo ve la esfuegra
The daughter-in-law sweeps as the mother-in-law sees fit.
Gelin, kayınvalidenin gördüğü gibi süpürür.
Barre la nuera como ve la suegra.
הכלה מטאטאת כפי שהחמות רואה.
La belle-fille balaie comme la belle-mère le voit.
La nuora spazza come la vede la suocera.
A nora varre como a sogra vê.
Η νύφη σκουπίζει όπως τη βλέπει η πεθερά.
الكنة تكنس كما تراها الحماة.
Leon ke esta durmiyendo, no lo espertes
Do not wake a sleeping lion.
Uyuyan aslanı uyandırma.
León que está durmiendo, no lo despiertes.
אריה ישן, אל תעיר אותו.
Ne réveille pas le lion qui dort.
Non svegliare il leone che dorme.
Leão que está a dormir, não o acordes.
Λιοντάρι που κοιμάται, μην το ξυπνάς.
الأسد النائم لا توقظه.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy