Ladino proverbs

May your ears hear what your mouth says.

Kulakların ağzının söylediğini duysun.

Oigan tus oídos lo que dice tu boca.

שיישמעו אוזניך את מה שפיך אומר.

Que tes oreilles entendent ce que dit ta bouche.

Che le tue orecchie sentano ciò che dice la tua bocca.

Ouçam os teus ouvidos o que diz a tua boca.

Ας ακούνε τα αυτιά σου αυτό που λέει το στόμα σου.

لتسمع أذناك ما يقوله فمك.

A saving father, a spendthrift son.

Baba biriktirici, oğul harcayıcı.

Padre ahorrador, hijo gastador.

אב חוסך, בן מבזבז.

Père économe, fils dépensier.

Padre risparmiatore, figlio spendaccione.

Pai poupador, filho gastador.

Πατέρας φειδωλός, γιος σπάταλος.

أب مدّخر، وابن مبذّر.

Father and Mother is only once.

Anne ve baba bir kez olur.

Padre y Madre es solo una vez.

אבא ואמא יש רק פעם אחת.

Le père et la mère ne sont qu'une seule fois.

Il padre e la madre lo sono solo una volta.

Pai e Mãe são apenas uma vez.

Ο Πατέρας και η Μητέρα είναι μόνο μία φορά.

الأب والأم مرة واحدة فقط.

Pay what you owe, and you will know what you have.

Borcunu öde, neyin olduğunu bilirsin.

Paga lo que debes, sabrás lo que tienes.

שלם את מה שאתה חייב, ותדע מה יש לך.

Paie ce que tu dois, tu sauras ce que tu as.

Paga ciò che devi, saprai ciò che hai.

Paga o que deves, saberás o que tens.

Πλήρωσε ό,τι χρωστάς και θα ξέρεις τι έχεις.

سدّد ما عليك تعرف ما لديك.

Bread is bread, wine is wine; you left, another came.

Ekmek ekmektir, şarap şaraptır; sen gittin, bir başkası geldi.

Pan es pan, vino es vino; tú te fuiste, vino otro vino.

לחם הוא לחם, יין הוא יין; אתה הלכת, בא אחר.

Le pain est le pain, le vin est le vin ; tu es parti, un autre est venu.

Il pane è pane, il vino è vino; tu te ne sei andato, ne è venuto un altro.

Pão é pão, vinho é vinho; tu foste, veio outro.

Το ψωμί είναι ψωμί, το κρασί κρασί· εσύ έφυγες, ήρθε άλλος.

الخبز خبز والنبيذ نبيذ؛ ذهبتَ أنت وجاء آخر.

Bread and cheese and a smiling face.

Ekmek, peynir ve gülen bir yüz.

Pan y queso y una cara sonriente.

לחם וגבינה ופרצוף מחייך.

Du pain, du fromage et un visage souriant.

Pane e formaggio e un viso sorridente.

Pão e queijo e um rosto sorridente.

Ψωμί και τυρί και χαμογελαστό πρόσωπο.

الخبز والجبن ووجه مبتسم.

To say everything to someone's face, you need a borrowed mouth.

Birinin yüzüne her şeyi söylemek için, ödünç alınmış bir ağza ihtiyacınız var.

Para decir todo a la cara de alguien, necesitas una boca prestada.

כדי לומר הכל לפנים של מישהו, אתה צריך פה שאול.

Pour tout dire au visage de quelqu'un, il faut une bouche empruntée.

Per dire tutto in faccia a qualcuno, hai bisogno di una bocca presa in prestito.

Para dizer tudo na cara de alguém, você precisa de uma boca emprestada.

Για να πεις τα πάντα κατάμουτρα σε κάποιον, χρειάζεσαι ένα δανεικό στόμα.

لكي تقول كل شيء في وجه شخص ما، فأنت بحاجة إلى فم مستعار.

For doing good you need knowledge, and for enduring bad you need patience.

İyilik için bilgi, kötülüğe katlanmak için sabır gerekir.

Para el bien se necesita sabiduría y para el mal, paciencia.

לעשות טוב צריך ידע, ולשאת רע צריך סבלנות.

Pour le bien il faut du savoir, et pour le mal de la patience.

Per il bene serve sapienza, e per il male pazienza.

Para o bem é preciso saber, e para o mal, paciência.

Για το καλό χρειάζεται γνώση και για το κακό υπομονή.

للخير يلزم العلم، وللشرّ يلزم الصبر.

Rather than let it go to the pest, let it go to the lad/man.

Zararlıya gitmesine izin vermek yerine, delikanlıya/erkeğe gitmesine izin verin.

En lugar de dejarlo ir a la plaga, déjelo ir al muchacho/hombre.

במקום לתת לו ללכת למזיק, תן לו ללכת לנער/אדם.

Plutôt que de le laisser aller au ravageur, laissez-le aller au garçon/à l'homme.

Piuttosto che lasciarlo andare alla peste, lascialo andare al ragazzo/uomo.

Em vez de deixá-lo ir para a praga, deixe-o ir para o rapaz/homem.

Αντί να το αφήσετε να πάει στο παράσιτο, αφήστε το να πάει στο παλικάρι/άντρα.

بدلاً من تركها تذهب إلى الآفة، دعها تذهب إلى الفتى/الرجل.

To take, a mouth of gold; to pay, a pipe full of mud.

Almak için altın ağız, ödemek için çamurla dolu boru.

Para tomar, boca de oro; para pagar, caño con lodo.

לקחת – פה של זהב; לשלם – צינור מלא בוץ.

Pour prendre, une bouche d'or ; pour payer, un tuyau plein de boue.

Per prendere, bocca d'oro; per pagare, tubo pieno di fango.

Para receber, boca de ouro; para pagar, cano com lama.

Για να πάρει, στόμα χρυσό· για να πληρώσει, σωλήνας γεμάτος λάσπη.

للأخذ فم من ذهب، وللدفع أنبوب مليء بالطين.

To pass the camel through the eye of the needle.

Deveyi iğne deliğinden geçirmek.

Pasar al camello por el ojo de la aguja.

להעביר את הגמל דרך קוף המחט.

Faire passer le chameau par le chas de l'aiguille.

Far passare il cammello per la cruna dell'ago.

Passar o camelo pelo buraco da agulha.

Να περάσεις την καμήλα από την τρύπα της βελόνας.

إمرار الجمل من ثقب الإبرة.

Patience is bread and knowledge.

Sabır ekmektir ve bilgidir.

La paciencia es pan y ciencia.

סבלנות היא לחם וידע.

La patience est pain et science.

La pazienza è pane e scienza.

A paciência é pão e ciência.

Η υπομονή είναι ψωμί και γνώση.

الصبر خبز وعلم.

Do weigh up the lead,the gold,most of all weigh up the man.

Kurşunu, altını tartın,en çok da adamı tartın.

Pesa el plomo,el oro, sobre todo pesa al hombre.

האם לשקול את ההובלה, הזהב,יותר מכל לשקול את האיש.

Peser le plomb,l'or,surtout peser l'homme.

Pesate il piombo,l'oro,soprattutto pesate l'uomo.

Pese o chumbo,o ouro,acima de tudo pese o homem.

Ζυγίστε το μολύβι,το χρυσάφι, πάνω απ 'όλα ζυγίστε τον άνθρωπο.

قم بوزن الرصاص والذهب،والأهم من ذلك كله قم بوزن الرجل.

Fish and guests for two days, the third day they stink.

Balık ve misafir iki gün, üçüncü gün kokar.

Pescado y huéspedes por dos días, el tercero apestan.

דג ואורחים ליומיים, ביום השלישי הם מסריחים.

Poisson et invités pour deux jours, le troisième ils puent.

Pesce e ospiti per due giorni, il terzo giorno puzzano.

Peixe e hóspedes por dois dias, no terceiro fedem.

Ψάρι και επισκέπτες για δύο μέρες, την τρίτη μυρίζουν άσχημα.

السمك والضيوف ليومين، وفي اليوم الثالث تفوح رائحتهما.

In a quarrel between husband and wife, the bedspread must win.

Karı koca kavgasında yorgan galip gelmelidir.

Pleito entre marido y mujer, la colcha debe vencer.

בריב בין איש לאשתו, השמיכה צריכה לנצח.

Dispute entre mari et femme, c'est le couvre-lit qui doit l'emporter.

Lite tra marito e moglie, la coperta deve vincere.

Briga entre marido e mulher, a colcha deve vencer.

Σε καβγά άντρα και γυναίκας, το κάλυμμα πρέπει να νικήσει.

في الخصام بين الزوجين يجب أن ينتصر اللحاف.

Be it little, let it be mine.

Az olsun, benim olsun.

Poco que sea, mío que sea.

גם אם זה מעט, שיהיה שלי.

Si peu que ce soit, que ce soit à moi.

Poco che sia, sia mio.

Pouco que seja, seja meu.

Λίγο να είναι, δικό μου να είναι.

قليلًا كان، المهم أن يكون لي.

The less you know, the less trouble you have.

Az bilen, az dert çeker.

Poco saber, poco mal tener.

מעט ידיעה, מעט רע.

Peu savoir, peu de mal.

Poco sapere, poco male.

Pouco saber, pouco mal ter.

Λίγη γνώση, λίγο κακό.

قليل العلم قليل الشر.

Joy lasts little in the gambler's house.

Kumarbazın evinde sevinç az sürer.

Poco dura la alegría en la casa del jugador.

השמחה נמשכת מעט בבית המהמר.

La joie dure peu dans la maison du joueur.

La gioia dura poco nella casa del giocatore.

Pouco dura a alegria na casa do jogador.

Λίγο διαρκεί η χαρά στο σπίτι του τζογαδόρου.

الفرح قصير العمر في بيت المقامر.