The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Dime ken es tu amigo i te dire ken sos tu
Tell me who your friend is and I will tell you who you are.
Todos los rios van al mar
All rivers go to the sea.
Bütün nehirler denize akar.
Todos los ríos van al mar.
כל הנהרות זורמים אל הים.
Tous les fleuves vont à la mer.
Tutti i fiumi vanno al mare.
Todos os rios vão para o mar.
Όλα τα ποτάμια πηγαίνουν στη θάλασσα.
كل الأنهار تصبّ في البحر.
Toka oro se le aze lodo
Whatever he touches, gold turns to mud.
Neye dokunursa altın çamura döner.
Lo que sea que toque, el oro se convierte en barro.
לא משנה במה הוא נוגע, הזהב הופך לבוץ.
Quoi qu'il touche, l'or se transforme en boue.
Qualunque cosa tocchi, l'oro si trasforma in fango.
O que quer que ele toque, o ouro se transforma em lama.
Ο, τι κι αν αγγίξει, το χρυσάφι γίνεται λάσπη.
أيًا كان ما يلمسه، يتحول الذهب إلى طين.
Tornaron kon los mokos enkolgados
They came back with their snot hanging (i.e., dejected / empty-handed).
Eli boş, burunları sarkık geri döndüler.
Volvieron con los mocos colgando (abatidos, con las manos vacías).
חזרו עם נזלת תלויה (מושפלי ראש, בידיים ריקות).
Ils sont revenus la morve pendante (abattus, les mains vides).
Tornarono con il moccio penzoloni (abbattuti, a mani vuote).
Voltaram com o ranho pendurado (abatidos, de mãos vazias).
Γύρισαν με τις μύξες κρεμασμένες (αποκαρδιωμένοι, με άδεια χέρια).
عادوا والمخاط يتدلى من أنوفهم (محبطين وبأيدٍ خالية).
Tripa vaziya korason sin alegria
An empty belly, a heart without joy.
Boş bir göbek, neşesiz bir kalp.
Un vientre vacío, un corazón sin alegría.
בטן ריקה, לב בלי שמחה.
Un ventre vide, un cœur sans joie.
Un ventre vuoto, un cuore senza gioia.
Uma barriga vazia, um coração sem alegria.
Μια άδεια κοιλιά, μια καρδιά χωρίς χαρά.
بطن فارغ، قلب بلا فرح.
Tu kara i mi kulo primos ermanos
Your face and my backside are first cousins.
Senin yüzün ve benim kıçım birinci dereceden kuzenler.
Tu cara y mi trasero son primos hermanos.
הפנים שלך והישבן שלי הם בני דודים מדרגה ראשונה.
Ton visage et mon derrière sont cousins germains.
La tua faccia e il mio sedere sono cugini di primo grado.
Seu rosto e o meu traseiro são primos em primeiro grau.
Το πρόσωπό σου και η πλάτη μου είναι πρώτα ξαδέρφια.
وجهك و مؤخرتي أبناء عمومة من الدرجة الأولى.
Tu kara i mi kulo son primos ermanos
Your face and my backside are first cousins.
Senin yüzün ile benim kıçım amca çocuklarıdır.
Tu cara y mi culo son primos hermanos.
הפנים שלך והטוסיק שלי בני דודים.
Ton visage et mon derrière sont cousins germains.
La tua faccia e il mio sedere sono cugini di primo grado.
O teu rosto e o meu traseiro são primos-irmãos.
Το πρόσωπό σου και ο πισινός μου είναι πρώτα ξαδέλφια.
وجهك ومؤخرتي أبناء عمومة.
Tu marido ke te kera komo la sal
A husband who loves you like salt (dearly, as something essential). (uncertain)
Seni tuz gibi seven bir koca (candan, gerekli bir şey olarak). (belirsiz)
Un marido que te quiere como a la sal (caro, como algo esencial). (incierto)
בעל שאוהב אותך כמו מלח (ביוקר, כמשהו חיוני). (לא בטוח)
Un mari qui vous aime comme du sel (Chère, comme quelque chose d'essentiel). (Incertain)
Un marito che ti ama come il sale (caro, come qualcosa di essenziale). (incerto)
Um marido que te ama como sal (carinhosamente, como algo essencial). (incerto)
Ένας σύζυγος που σε αγαπάει σαν το αλάτι (στοργικά, σαν κάτι απαραίτητο). (αβέβαιο)
الزوج الذي يحبك مثل الملح (الغالي، كشيء أساسي). (غير مؤكد)
Tu pan no me arto, tu palavra me kontento
Your bread does not fill me; your word contents me.
Ekmeğin beni doyurmaz, sözün beni memnun eder.
Tu pan no me sacia, tu palabra me contenta.
הלחם שלך לא משביע אותי, דברך משמח אותי.
Ton pain ne me rassasie pas, ta parole me contente.
Il tuo pane non mi sazia, la tua parola mi accontenta.
O teu pão não me farta, a tua palavra contenta-me.
Το ψωμί σου δεν με χορταίνει, ο λόγος σου με ευχαριστεί.
خبزك لا يشبعني، وكلمتك ترضيني.
Un loko kita sien
One fool drives out a hundred.
Bir deli yüz kişiyi kaçırır.
Un loco saca a cien.
שוטה אחד מוציא מאה.
Un fou en chasse cent.
Un pazzo ne caccia cento.
Um louco tira cem.
Ένας τρελός διώχνει εκατό.
مجنون واحد يُخرج مئة.
Un ombre sin amigo es komo la mano derecha sin la siedra
A man without a friend is like the right hand without the left.
Arkadaşı olmayan bir adam, solu olmayan sağ el gibidir.
Un hombre sin un amigo es como la mano derecha sin la izquierda.
אדם בלי חבר הוא כמו יד ימין בלי שמאל.
Un homme sans ami est comme la main droite sans la gauche.
Un uomo senza un amico è come la mano destra senza la sinistra.
Um homem sem um amigo é como a mão direita sem a esquerda.
Ένας άνθρωπος χωρίς φίλο είναι σαν το δεξί χέρι χωρίς το αριστερό.
الرجل بدون صديق مثل اليد اليمنى بدون اليسرى.
Un pan en el sesto ni arto ni ambierto
One loaf in the basket: neither full nor hungry.
Sepette bir ekmek: ne tok ne aç.
Un pan en el cesto, ni harto ni hambriento.
כיכר לחם אחת בסל: לא שבע ולא רעב.
Un pain dans le panier : ni rassasié ni affamé.
Un pane nel cesto: né sazio né affamato.
Um pão no cesto: nem farto nem faminto.
Ένα ψωμί στο καλάθι: ούτε χορτάτος ούτε πεινασμένος.
رغيف واحد في السلة: لا شبع ولا جوع.
Un sako de aroz una ava
A sack of rice, one bean.
Bir çuval pirinç, bir fasulye.
Un saco de arroz, una haba.
שק אורז, שעועית אחת.
Un sac de riz, une fève.
Un sacco di riso, una fava.
Um saco de arroz, uma fava.
Ένα σακί ρύζι, ένα φασόλι.
كيس أرز وحبة فول.
Una madre i una manta tapan munchas faltas
A mother and a blanket cover many faults.
Bir anne ve bir battaniye birçok kusuru örter.
Una madre y una manta cubren muchas faltas.
אם ושמיכה מכסים תקלות רבות.
Une mère et une couverture couvrent de nombreux défauts.
Una madre e una coperta coprono molti difetti.
Uma mãe e um cobertor cobrem muitas falhas.
Μια μητέρα και μια κουβέρτα καλύπτουν πολλά ελαττώματα.
تغطي الأم والبطانية العديد من العيوب.
Una mano lava la otra i las dos lavan la kara
One hand washes the other, and both wash the face.
Bir el diğerini yıkar, iki el de yüzü yıkar.
Una mano lava la otra y las dos lavan la cara.
יד אחת רוחצת את השנייה, ושתיהן רוחצות את הפנים.
Une main lave l'autre et les deux lavent le visage.
Una mano lava l'altra e tutte e due lavano il viso.
Uma mão lava a outra e as duas lavam o rosto.
Ένα χέρι πλένει το άλλο και τα δύο πλένουν το πρόσωπο.
اليد تغسل اليد، والاثنتان تغسلان الوجه.
Una puerta se serra i sien se avren
One door closes and a hundred open.
Bir kapı kapanır, yüz kapı açılır.
Una puerta se cierra y cien se abren.
דלת אחת נסגרת ומאה נפתחות.
Une porte se ferme et cent s'ouvrent.
Una porta si chiude e cento si aprono.
Uma porta fecha-se e cem abrem-se.
Μία πόρτα κλείνει και εκατό ανοίγουν.
باب واحد يُغلق ومئة تُفتح.
Uno korta la roza, el otro la goza
One cuts the rose, the other enjoys it.
Biri gülü koparır, öteki ondan zevk alır.
Uno corta la rosa, el otro la goza.
אחד קוטף את הוורד, השני נהנה ממנו.
L'un coupe la rose, l'autre en jouit.
Uno taglia la rosa, l'altro la gode.
Um corta a rosa, o outro goza-a.
Ο ένας κόβει το τριαντάφυλλο, ο άλλος το απολαμβάνει.
واحد يقطف الوردة والآخر يتمتع بها.
Vende Pipinos vende halva ma no asperes nedava
Sell seeds, sell halva, but do not wait for charity.
Tohum sat, helva sat ama sadaka bekleme.
Vende semillas, vende halva, pero no esperes a la caridad.
מוכרים זרעים, מוכרים חלבה, אבל לא מחכים לצדקה.
Vendez des graines, vendez de la halva, mais n'attendez pas la charité.
Vendi semi, vendi halva, ma non aspettare la carità.
Venda sementes, venda halva, mas não espere por caridade.
Πουλήστε σπόρους, πουλήστε χαλβά, αλλά μην περιμένετε τη φιλανθρωπία.
بيع البذور، بيع الحلاوة، ولكن لا تنتظر الصدقة.
Vender espejos en el kazal de siegos
Selling mirrors in the village of the blind.
Körler köyünde ayna satmak.
Vender espejos en el pueblo de ciegos.
למכור מראות בכפר של עיוורים.
Vendre des miroirs au village des aveugles.
Vendere specchi nel villaggio dei ciechi.
Vender espelhos na aldeia dos cegos.
Να πουλάς καθρέφτες στο χωριό των τυφλών.
بيع المرايا في قرية العميان.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy