The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
El eskaso no tiene deskanso
The needy have no rest.
Yoksulların dinlenecek yeri yoktur.
Los necesitados no tienen descanso.
לנזקקים אין מנוחה.
Les nécessiteux n'ont pas de repos.
I bisognosi non hanno riposo.
Os necessitados não têm descanso.
Οι άποροι δεν έχουν ανάπαυση.
لا يستريح المحتاجون.
El korason no esta siempre de akordo kon el meoyo
The heart is not always in agreement with the brain.
Kalp her zaman beyinle aynı fikirde değildir.
El corazón no siempre está de acuerdo con el cerebro.
הלב לא תמיד מסכים עם המוח.
Le cœur n'est pas toujours en accord avec le cerveau.
Il cuore non è sempre in accordo con il cervello.
O coração nem sempre está de acordo com o cérebro.
Η καρδιά δεν είναι πάντα σε συμφωνία με τον εγκέφαλο.
لا يتفق القلب دائمًا مع الدماغ.
La mujer buena la kaza yena
A good woman fills the house.
Evi iyi bir kadın doldurur.
Una buena mujer llena la casa.
אישה טובה ממלאת את הבית.
Une bonne femme remplit la maison.
Una brava donna riempie la casa.
Uma boa mulher enche a casa.
Μια καλή γυναίκα γεμίζει το σπίτι.
امرأة جيدة تملأ المنزل.
Detras de kada mujer komicha ay un ombre haragan i tembel ke la kita loka
Behind every nagging woman is a lazy, idle man who drives her crazy.
Her dırdırcı kadının arkasında onu çıldırtan tembel, tembel bir adam vardır.
Detrás de cada mujer regañona hay un hombre perezoso y ocioso que la vuelve loca.
מאחורי כל אישה מציקה עומד גבר עצלן ובטלן שמשגע אותה.
Derrière chaque femme lancinante se cache un homme paresseux et oisif qui la rend folle.
Dietro ogni donna assillante c'è un uomo pigro e ozioso che la fa impazzire.
Atrás de cada mulher irritante há um homem preguiçoso e ocioso que a deixa louca.
Πίσω από κάθε γκρινιάρα γυναίκα βρίσκεται ένας τεμπέλης, τεμπέλης άντρας που την τρελαίνει.
وراء كل امرأة مزعجة رجل كسول عاطل يقودها إلى الجنون.
Ken oye a la djente se kita de la mujer
Whoever listens to people ends up leaving his wife.
İnsanları dinleyen karısını terk eder.
Quien escucha a la gente termina dejando a su esposa.
מי שמקשיב לאנשים בסוף עוזב את אשתו.
Celui qui écoute les gens finit par quitter sa femme.
Chi ascolta le persone finisce per lasciare la moglie.
Quem ouve as pessoas acaba por deixar a mulher.
Όποιος ακούει τους ανθρώπους καταλήγει να αφήνει τη γυναίκα του.
من يستمع إلى الناس ينتهي به الأمر إلى ترك زوجته.
Toka oro se le aze lodo
Whatever he touches, gold turns to mud.
Neye dokunursa altın çamura döner.
Lo que sea que toque, el oro se convierte en barro.
לא משנה במה הוא נוגע, הזהב הופך לבוץ.
Quoi qu'il touche, l'or se transforme en boue.
Qualunque cosa tocchi, l'oro si trasforma in fango.
O que quer que ele toque, o ouro se transforma em lama.
Ο, τι κι αν αγγίξει, το χρυσάφι γίνεται λάσπη.
أيًا كان ما يلمسه، يتحول الذهب إلى طين.
El Dio aprova a los buenos a padre aresentado da ijo alokado
God tests the good: to a settled father he gives a crazy son.
Tanrı iyileri sınar: oturaklı bir babaya çılgın bir evlat verir.
Dios pone a prueba a los buenos: a un padre sensato le da un hijo loco.
אלוהים בוחן את הטובים: לאב מיושב בדעתו הוא נותן בן מטורף.
Dieu éprouve les bons : à un père rangé, il donne un fils fou.
Dio mette alla prova i buoni: a un padre posato dà un figlio matto.
Deus põe à prova os bons: a um pai ajuizado dá um filho louco.
Ο Θεός δοκιμάζει τους καλούς: σε έναν ήρεμο πατέρα δίνει έναν τρελό γιο.
الله يمتحن الصالحين: يعطي الأب الرزين ابنًا مجنونًا.
El ke bien te kere te aze yorar
He who loves you well makes you cry (tough love).
Seni gerçekten seven seni ağlatır (sert sevgi).
Quien bien te quiere te hará llorar.
מי שאוהב אותך באמת גורם לך לבכות (אהבה קשוחה).
Celui qui t'aime bien te fait pleurer (qui aime bien châtie bien).
Chi ti vuole bene ti fa piangere (chi ama bene castiga bene).
Quem bem te quer faz-te chorar.
Όποιος σε αγαπά σε κάνει να κλαις (όποιος αγαπά, παιδεύει).
من يحبّك حقًّا يُبكيك (القسوة من المحبّة).
La estreya ke le kayga
May his star fall (a curse / wish for bad luck).
Yıldızı düşsün (beddua).
Que le caiga su estrella (una maldición).
שכוכבו ייפול (קללה).
Que son étoile tombe (une malédiction).
Che la sua stella cada (una maledizione).
Que a sua estrela caia (uma maldição).
Το αστέρι του να πέσει (κατάρα).
ليسقط نجمه (دعاء بالشرّ).
Moz izo hadras i baranas
He made us into rags and tatters (ruined us). (uncertain)
Bizi paçavra ve lime lime etti (mahvetti).
Nos hizo harapos y jirones (nos arruinó).
הוא עשה מאתנו סמרטוטים וקרעים (הרס אותנו).
Il nous a mis en haillons et en lambeaux (il nous a ruinés).
Ci ha ridotti a stracci e brandelli (ci ha rovinati).
Fez de nós trapos e farrapos (arruinou-nos).
Μας έκανε κουρέλια και κομμάτια (μας κατέστρεψε).
جعلنا خِرَقًا وأشلاء (دمّرنا).
El savyo es el ke se ambeza una koza de kada persona
The wise one is he who learns something from every person.
Bilge kişi, her insandan bir şeyler öğrenen kişidir.
El sabio es aquel que aprende algo de cada persona.
החכם הוא זה שלומד משהו מכל אדם.
Le sage est celui qui apprend quelque chose de chaque personne.
Il saggio è colui che impara qualcosa da ogni persona.
O sábio é aquele que aprende algo de cada pessoa.
Ο σοφός είναι αυτός που μαθαίνει κάτι από τον κάθε άνθρωπο.
الحكيم هو الذي يتعلم شيئًا من كل شخص.
Mira la madre, toma la ija
Look at the mother, take the daughter (like mother, like daughter).
Anneye bak, kızı al (anne gibi, kızı gibi).
Mira a la madre, toma a la hija (como madre, como hija).
תסתכל על האמא, קח את הבת (כמו אמא, כמו בת).
Regarde la mère, prends la fille (comme la mère, comme la fille).
Guarda la madre, prendi la figlia (come madre, come figlia).
Olhe para a mãe, leve a filha (como mãe, como filha).
Κοίτα τη μητέρα, πάρε την κόρη (σαν μητέρα, σαν κόρη).
انظر إلى الأم، خذ الابنة (مثل الأم، مثل الابنة).
Abasha eskalon toma mujer,suve eskalon toma haver
Step down a rung to take a wife, step up a rung to take a friend/partner.
Bir eş almak için bir basamak aşağı inin, bir arkadaşınızı/partnerinizi almak için bir basamak yukarı çıkın.
Baja un peldaño para tomar una esposa, sube un peldaño para tomar un amigo/compañero.
לרדת שלב כדי לקחת אישה, לעלות שלב כדי לקחת חבר/שותף.
Descendez un échelon pour prendre une femme, montez un échelon pour prendre un ami/partenaire.
Scendi di un gradino per sposare una donna, sali di un gradino per stringere amicizia o stringere un legame con un partner.
Desça um degrau para ter uma esposa, suba um degrau para ter um amigo/parceiro.
Κατεβείτε ένα σκαλί για να πάρετε μια σύζυγο, ανεβείτε ένα σκαλί για να πάρετε έναν φίλο/συνεργάτη.
تنحى عن درجة لاتخاذ زوجة، وصعد درجة لاتخاذ صديق/شريك.
Ni mierkoles sin sol, ni ija sin amor
No Wednesday without sun, no daughter without love.
Güneşsiz çarşamba olmaz, sevgisiz kız olmaz.
Ningún miércoles sin sol, ninguna hija sin amor.
אין יום רביעי בלי שמש, אין בת בלי אהבה.
Pas de mercredi sans soleil, pas de fille sans amour.
Non c'è mercoledì senza sole, non c'è figlia senza amore.
Nenhuma quarta-feira sem sol, nenhuma filha sem amor.
Δεν υπάρχει Τετάρτη χωρίς ήλιο, δεν υπάρχει κόρη χωρίς αγάπη.
لا أربعاء بدون شمس، ولا ابنة بدون حب.
Ni al kantador dile kanta ni al baylador dile bayla
D'ont ask a singer to sing nor a dancer to dance.
Bir şarkıcıdan şarkı söylemesini ya da bir dansçıdan dans etmesini istemeyin.
No le pidas a un cantante que cante ni a un bailarín que baile.
אל תבקשו מזמר לשיר או מרקדנית לרקוד.
Ne demandez pas à un chanteur de chanter ni à un danseur de danser.
Nonchiedere a un cantante di cantare né a un ballerino di ballare.
Não peça a um cantor para cantar nem a um dançarino para dançar.
Ζήτα από μια τραγουδίστρια να τραγουδήσει ή από μια χορεύτρια να χορέψει.
لاتطلب من المغني أن يغني ولا من الراقص أن يرقص.
El Dio ke moz guadre de vizino malo i de ayre de burako
May God protect us from a bad neiighbour and from a draught.
Tanrı bizi kötü bir komşudan ve cereyandan korusun.
Que Dios nos proteja de un mal vecino y de una corriente de aire.
שאלוהים יגן עלינו מפני שכנות גרועה ומפני רוח פרצים.
Que Dieu nous protège d'un mauvais voisin et d'un courant d'air.
Che Dio ci protegga da un cattivo vicino e da una corrente d'aria.
Que Deus nos proteja de um mau vizinho e de uma corrente de ar.
Είθε ο Θεός να μας προστατεύει από έναν κακό γείτονα και από ένα ρεύμα.
الله يحمينا من جار سيء ومن تيار.
Pan i kezo i la kara riente
Bread and cheese and a smiling face.
Ekmek, peynir ve gülen bir yüz.
Pan y queso y una cara sonriente.
לחם וגבינה ופרצוף מחייך.
Du pain, du fromage et un visage souriant.
Pane e formaggio e un viso sorridente.
Pão e queijo e um rosto sorridente.
Ψωμί και τυρί και χαμογελαστό πρόσωπο.
الخبز والجبن ووجه مبتسم.
El lovo i la oveja viyenen en konseja
The wolf and the sheep come together in council.
Kurt ve koyun konseyde bir araya gelir.
El lobo y la oveja se unen en consejo.
הזאב והכבשים מתאחדים במועצה.
Le loup et le mouton se réunissent en conseil.
Il lupo e la pecora si riuniscono in consiglio.
O lobo e as ovelhas se reúnem em conselho.
Ο λύκος και το πρόβατο συναντιούνται σε συμβούλιο.
يجتمع الذئب والخراف معًا في المجلس.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy