The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ijas i joyas no se deshan en manos ajenas
Daughters and jewels are not left in other hands.
Kızlar ve mücevherler başkalarının eline bırakılmaz.
Hijas y joyas no se dejan en manos ajenas.
בנות ותכשיטים לא משאירים בידיים זרות.
On ne laisse ni filles ni bijoux entre des mains étrangères.
Figlie e gioielli non si lasciano in mani altrui.
Filhas e joias não se deixam em mãos alheias.
Κόρες και κοσμήματα δεν αφήνονται σε ξένα χέρια.
البنات والجواهر لا تُترك في أيدٍ غريبة.
Enemigo de mi enemigo es mi amigo
The enemy of my enemy is my friend.
Düşmanımın düşmanı dostumdur.
Enemigo de mi enemigo es mi amigo.
אויבו של אויבי הוא ידידי.
L'ennemi de mon ennemi est mon ami.
Il nemico del mio nemico è mio amico.
O inimigo do meu inimigo é meu amigo.
Ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου.
عدو عدوي هو صديقي.
Abolta la luenga siete vezes ariento la boka antes de avlar
Turn your tongue seven times inside your mouth before speaking.
Konuşmadan önce dilini ağzında yedi kez çevir.
Vuelve la lengua siete veces dentro de la boca antes de hablar.
סובב את לשונך שבע פעמים בתוך הפה לפני שתדבר.
Tourne ta langue sept fois dans ta bouche avant de parler.
Gira la lingua sette volte in bocca prima di parlare.
Vira a língua sete vezes dentro da boca antes de falar.
Γύρνα τη γλώσσα σου επτά φορές μέσα στο στόμα πριν μιλήσεις.
أدر لسانك سبع مرات داخل فمك قبل أن تتكلم.
El Dio da muez al ke no tiene dientes
God gives nuts to the toothless one.
Tanrı dişsiz olana fındık verir.
Dios le da nueces al desdentado.
אלוהים נותן אגוזים לחסר השיניים.
Dieu donne des noix à l'édenté.
Dio dà le noci a chi è sdentato.
Deus dá nozes ao desdentado.
Ο Θεός δίνει καρύδια στον ξεδοντιάρη.
الله يعطي المكسرات إلى واحد بلا أسنان.
Bivas, engrandeskas i kreskas komo un peshiko an aguas freskas
May you live,bring up and grow like the little fish in sweet waters.
Tatlı sulardaki küçük balıklar gibi yaşa, büyüt, büyüt.
Que vivas, crezcas y crezcas como los pececitos en aguas dulces.
מי ייתן ותחיה, תגדל ותגדל כמו הדג הקטן במים מתוקים.
Puissiez-vous vivre,élever et grandir comme les petits poissons dans les eaux douces.
Possa tu vivere,crescere e crescere come il piccolo pesce in acque dolci.
Que você viva,crie e cresça como o peixinho em águas doces.
Είθε να ζήσεις,να μεγαλώσεις και να μεγαλώσεις όπως τα μικρά ψάρια στα γλυκά νερά.
قد تعيش وتربي وتنمو مثل الأسماك الصغيرة في المياه الحلوة.
Sin lavar la kara ya empeso kon sus hohentas
Before washing his face he starts nagging.
Yüzünü yıkamadan önce dırdır etmeye başlar.
Antes de lavarse la cara comienza a regañar.
לפני שהוא שוטף את פניו הוא מתחיל לנדנד.
Avant de se laver le visage, il commence à se plaindre.
Prima di lavarsi la faccia inizia a tormentarsi.
Antes de lavar o rosto, ele começa a reclamar.
Πριν πλύνει το πρόσωπό του, αρχίζει να γκρινιάζει.
قبل أن يغسل وجهه يبدأ في التذمر.
El Dio es tadrozo ma no es olvidozo
God is slow, but He is not forgetful.
Tanrı geç kalır ama unutmaz.
Dios es tardío pero no es olvidadizo.
אלוהים מאחר אך אינו שוכח.
Dieu est lent, mais il n'oublie pas.
Dio è lento, ma non dimentica.
Deus é tardio, mas não é esquecido.
Ο Θεός αργεί, αλλά δεν ξεχνά.
الله متأخر لكنه لا ينسى.
Komo yo eredi de mis padres i tu vas a eredar de mi
As I inherited from my parents, you will inherit from me.
Ailemden miras aldığım gibi, sen de benden miras alacaksın.
Como heredé de mis padres, tú heredarás de mí.
כפי שירשתי מהוריי, אתה תירש ממני.
Comme j'ai hérité de mes parents, tu hériteras de moi.
Come io ho ereditato dai miei genitori, voi erediterete da me.
Como herdei dos meus pais, você herdará de mim.
Όπως κληρονόμησα από τους γονείς μου, θα κληρονομήσετε από μένα.
كما ورثت من والدي، سوف ترث مني.
Boka dulse avre puertas de fierro
A sweet mouth opens iron doors.
Tatlı bir ağız demir kapıları açar.
Una boca dulce abre puertas de hierro.
פה מתוק פותח דלתות ברזל.
Une bouche sucrée ouvre des portes en fer.
Una bocca dolce apre porte di ferro.
Uma boca doce abre portas de ferro.
Ένα γλυκό στόμα ανοίγει σιδερένιες πόρτες.
الفم الحلو يفتح الأبواب الحديدية.
Yerros de kazados ke no sepan vizindados
The faults of married couples should not be known to the neighbors.
Evli çiftlerin kusurları komşular tarafından bilinmemelidir.
Los defectos de las parejas casadas no deben ser conocidos por los vecinos.
המגרעות של זוגות נשואים לא צריכות להיות ידועות לשכנים.
Les défauts des couples mariés ne doivent pas être connus des voisins.
I difetti delle coppie sposate non dovrebbero essere noti ai vicini.
As falhas dos casais não devem ser conhecidas pelos vizinhos.
Τα λάθη των παντρεμένων ζευγαριών δεν πρέπει να είναι γνωστά στους γείτονες.
لا ينبغي أن تكون أخطاء المتزوجين معروفة للجيران.
Kuento de kaza no sale a la plasa
Household matters don't go out to the square (don't air your dirty laundry).
Ev işleri meydana çıkmaz (kirli çamaşırlarınızı havalandırmayın).
Los asuntos domésticos no salen a la plaza (no airees tu ropa sucia).
עניינים ביתיים לא יוצאים לכיכר (לא לאוורר את הכביסה המלוכלכת שלכם).
Les affaires ménagères ne vont pas sur la place (n'aérez pas votre linge sale).
Le faccende domestiche non vanno in piazza (non arieggiare i panni sporchi).
Assuntos domésticos não vão para a praça (não lave a roupa suja).
Τα οικιακά θέματα δεν βγαίνουν στην πλατεία (μην αερίζετε τα άπλυτά σας).
لا تخرج الأمور المنزلية إلى الميدان (لا تبث غسيلك المتسخ).
Azno muerto no se espanta del lovo
A dead donkey is not afraid of the wolf.
Ölü eşek kurttan korkmaz.
Asno muerto no se espanta del lobo.
חמור מת לא נבהל מהזאב.
Un âne mort n'a pas peur du loup.
Un asino morto non si spaventa del lupo.
Burro morto não se assusta com o lobo.
Ο πεθαμένος γάιδαρος δεν φοβάται τον λύκο.
الحمار الميت لا يخاف من الذئب.
Fidel marido es bien rekerido
A faithful husband is highly sought after.
Sadık bir koca çok aranır.
Un marido fiel es muy buscado.
בעל נאמן מבוקש מאוד.
Un mari fidèle est très recherché.
Un marito fedele è molto ambito.
Um marido fiel é muito procurado.
Ένας πιστός σύζυγος είναι περιζήτητος.
يتم البحث عن زوج مخلص للغاية.
El ke tyene i no se lo goza,al otro mundo no repoza
He who has and doesn't enjoy it will not rest in the other world.
Buna sahip olan ve bundan hoşlanmayan kişi, öteki dünyada dinlenmeyecektir.
El que lo tiene y no lo disfruta no descansará en el otro mundo.
מי שנהנה ולא נהנה לא ינוח בעולם האחר.
Celui qui l'a et ne l'apprécie pas ne se reposera pas dans l'autre monde.
Colui che ha e non gode non riposerà nell'altro mondo.
Aquele que tem e não desfruta não descansará no outro mundo.
Αυτός που το έχει και δεν το απολαμβάνει δεν θα αναπαυθεί στον άλλο κόσμο.
من يستمتع بها ولا يستمتع بها لن يرتاح في العالم الآخر.
Ken no tiene meoyo tiene pachas
He who has no brains has trotters.
Aklı olmayanın paçası vardır (ayakları çalışır).
Quien no tiene seso tiene patas.
מי שאין לו מוח יש לו רגליים.
Qui n'a pas de cervelle a des pieds.
Chi non ha cervello ha le zampe.
Quem não tem miolo tem patas.
Όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια.
من لا عقل له له قوائم.
Ni bivda sin dolor, ni ija sin amor
Neither a widow without pain nor a girl without love.
Ne acısız bir dul, ne de sevgisiz bir kız.
Ni una viuda sin dolor ni una chica sin amor.
לא אלמנה בלי כאב ולא ילדה בלי אהבה.
Ni une veuve sans douleur, ni une fille sans amour.
Né una vedova senza dolore né una ragazza senza amore.
Nem uma viúva sem dor nem uma menina sem amor.
Ούτε χήρα χωρίς πόνο, ούτε κορίτσι χωρίς αγάπη.
لا أرملة بلا ألم ولا فتاة بلا حب.
Kualo vale la moneda kuando la persona no esta buena
What's money worth when a person isn't well.
Bir insan iyi olmadığında paranın değeri nedir?
¿Cuánto vale el dinero cuando una persona no está bien?
כמה שווה כסף כשאדם לא מרגיש טוב.
Que vaut l'argent quand une personne ne va pas bien ?
Quanto valgono i soldi quando una persona non sta bene.
Quanto vale o dinheiro quando uma pessoa não está bem.
Τι αξία έχουν τα χρήματα όταν ένα άτομο δεν είναι καλά.
ما قيمة المال عندما لا يكون الشخص على ما يرام.
El buen pleto traye buena paz
A good fight brings a good peace.
İyi bir kavga iyi bir huzur getirir.
Una buena pelea trae una buena paz.
קרב טוב מביא שלום טוב.
Un bon combat apporte une bonne paix.
Un buon combattimento porta una buona pace.
Um bom combate traz uma boa paz.
Ένας καλός αγώνας φέρνει μια καλή ειρήνη.
القتال الجيد يجلب السلام الجيد.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy