The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Los anyos ke bivi no los va bivir mas
The years I have lived, I will not live again. 4863Hot
Gayo ke no kanta alguna koza le falta
A rooster that doesn't crow is missing something. 4621
De boka a boka se va fin a Roma
From mouth to mouth, one gets all the way to Rome (by asking, you can find your way anywhe... 4542
A karne dura diente agudo
Tough meat calls for a sharp tooth.
Sert et keskin bir diş gerektirir.
La carne dura requiere un diente afilado.
בשר קשה דורש שן חדה.
La viande dure nécessite une dent tranchante.
La carne dura richiede un dente affilato.
Carne dura exige um dente afiado.
Το σκληρό κρέας απαιτεί κοφτερό δόντι.
يتطلب اللحم القاسي سنًا حادًا.
A la bien kazada se le ve de la kara
You can tell a happily married woman by her face.
Mutlu bir evliliği olan bir kadını yüzünden anlarsın.
Puedes distinguir a una mujer felizmente casada por su cara.
אתה יכול לספר לאישה נשואה באושר על פי פניה.
Vous pouvez reconnaître une femme mariée heureuse à son visage.
Si può distinguere una donna felicemente sposata dal suo viso.
Você pode dizer o rosto de uma mulher casada e feliz.
Μπορείς να καταλάβεις μια ευτυχισμένη παντρεμένη γυναίκα από το πρόσωπό της.
يمكنك أن تخبر امرأة متزوجة بسعادة من وجهها.
A la boka serrada no entra moshka
No fly enters a closed mouth.
Kapalı ağza sinek girmez.
En boca cerrada no entran moscas.
לפה סגור לא נכנסות זבובים.
Dans une bouche fermée, il n'entre pas de mouches.
In bocca chiusa non entrano mosche.
Em boca fechada não entra mosquito.
Στο κλειστό στόμα δεν μπαίνουν μύγες.
الفم المغلق لا يدخله الذباب.
A la haragana de noche le viene la gana
The lazy woman feels like working at night.
Tembel kadın gece çalışmak ister.
La mujer perezosa tiene ganas de trabajar de noche.
לאישה העצלנית מתחשק לעבוד בלילה.
La femme paresseuse a envie de travailler la nuit.
La donna pigra ha voglia di lavorare di notte.
A mulher preguiçosa tem vontade de trabalhar à noite.
Η τεμπέλα έχει όρεξη για νυχτερινή δουλειά.
تشعر المرأة الكسولة بالرغبة في العمل ليلاً.
A la mujer paridera del aver se le apega
Wealth/good fortune sticks to a woman who bears many children.
Suzan bir Örgücü Kadın’ın yanına oturur.
- Si es SABOR FRESA, nos augura amor y buena fortuna, gracias a una mujer.
BBW מתייחס לאישה שהיא שמנה או בעלת עודף משקל.
La richesse/la bonne fortune tient à une femme qui porte beaucoup d'enfants.
Perché questo succede a una donna che
A CNN falou com uma mulher que estava lá
Πλούτος/καλή τύχη κολλάει σε μια γυναίκα που έχει πολλά παιδιά.
انها امرأة تقود جيوش الرجال.
A la ora de la pichada fraguar la privada
At the time of the pee, build the toilet (acting too late, when the need is already urgent).
Çiş sırasında tuvaleti yapın (ihtiyaç zaten acil olduğunda çok geç davranmak).
En el momento de la orina, construya el inodoro (actuando demasiado tarde, cuando la necesidad ya es urgente).
בזמן ההשתנה, בנו את האסלה (פועלים מאוחר מדי, כאשר הצורך כבר דחוף).
Au moment de faire pipi, construisez les toilettes (en agissant trop tard, lorsque le besoin est déjà urgent).
Al momento della pipì, costruisci la toilette (agendo troppo tardi, quando il bisogno è già urgente).
No momento do xixi, construir o vaso sanitário (agindo tarde demais, quando a necessidade já é urgente).
Κατά τη στιγμή της ούρησης, χτίστε την τουαλέτα (ενεργώντας πολύ αργά, όταν η ανάγκη είναι ήδη επείγουσα).
في وقت التبول، قم ببناء المرحاض (التصرف بعد فوات الأوان، عندما تكون الحاجة ملحة بالفعل).
Abasha eskalon toma mujer,suve eskalon toma haver
Step down a rung to take a wife, step up a rung to take a friend/partner.
Bir eş almak için bir basamak aşağı inin, bir arkadaşınızı/partnerinizi almak için bir basamak yukarı çıkın.
Baja un peldaño para tomar una esposa, sube un peldaño para tomar un amigo/compañero.
לרדת שלב כדי לקחת אישה, לעלות שלב כדי לקחת חבר/שותף.
Descendez un échelon pour prendre une femme, montez un échelon pour prendre un ami/partenaire.
Scendi di un gradino per sposare una donna, sali di un gradino per stringere amicizia o stringere un legame con un partner.
Desça um degrau para ter uma esposa, suba um degrau para ter um amigo/parceiro.
Κατεβείτε ένα σκαλί για να πάρετε μια σύζυγο, ανεβείτε ένα σκαλί για να πάρετε έναν φίλο/συνεργάτη.
تنحى عن درجة لاتخاذ زوجة، وصعد درجة لاتخاذ صديق/شريك.
Abolta la luenga siete vezes ariento la boka antes de avlar
Turn your tongue seven times inside your mouth before speaking.
Konuşmadan önce dilini ağzında yedi kez çevir.
Vuelve la lengua siete veces dentro de la boca antes de hablar.
סובב את לשונך שבע פעמים בתוך הפה לפני שתדבר.
Tourne ta langue sept fois dans ta bouche avant de parler.
Gira la lingua sette volte in bocca prima di parlare.
Vira a língua sete vezes dentro da boca antes de falar.
Γύρνα τη γλώσσα σου επτά φορές μέσα στο στόμα πριν μιλήσεις.
أدر لسانك سبع مرات داخل فمك قبل أن تتكلم.
Agua arovada es mas dulse
Stolen water is sweeter.
Çalınan su daha tatlıdır.
El agua robada es más dulce.
מים גנובים מתוקים יותר.
L'eau volée est plus douce.
L'acqua rubata è più dolce.
A água roubada é mais doce.
Το κλεμμένο νερό είναι πιο γλυκό.
الماء المسروق أحلى.
Aharva el kulo ke no pedo
Beat the backside so that it won't fart.
Kıçı döv ki osurmasın.
Azota el culo para que no pea.
הלקה את הישבן שלא יפלוט.
Fouette le derrière pour qu'il ne pète pas.
Frusta il sedere perché non scoreggi.
Açoita o rabo para que não peide.
Χτύπα τον πισινό για να μην κλάσει.
اضرب المؤخرة كي لا تضرط.
Akel se yama alegre i kontente, el ke tiene plazer del prospero del d’enfrente
Don't look at his face,look at his grace.
Yüzüne bakma, zarafetine bak.
No mires su rostro,mira su gracia.
אל תסתכלו על הפנים שלו,תסתכלו על החסד שלו.
Ne regardez pas son visage,regardez sa grâce.
Non guardare la sua faccia,guarda la sua grazia.
Não olhe para o rosto dele,olhe para a graça dele.
Μην κοιτάς το πρόσωπό του,κοίτα τη χάρη του.
لا تنظر إلى وجهه،انظر إلى نعمته.
Akontese en un punto lo ke no akontese en mil anyos
What happens in a moment does not happen in a thousand years.
Bir anda olan, bin yılda olmaz.
Acontece en un punto lo que no acontece en mil años.
קורה ברגע מה שלא קורה באלף שנה.
Il arrive en un instant ce qui n'arrive pas en mille ans.
Accade in un istante ciò che non accade in mille anni.
Acontece num instante o que não acontece em mil anos.
Συμβαίνει σε μια στιγμή ό,τι δεν συμβαίνει σε χίλια χρόνια.
يحدث في لحظة ما لا يحدث في ألف سنة.
Al azno metele semer de oro, no troka siempre keda azno
Put a golden pack-saddle on a donkey; it does not change, it always stays a donkey.
Eşeğe altın semer vur, değişmez, hep eşek kalır.
Ponle al asno albarda de oro, no cambia, siempre queda asno.
שים על החמור אוכף זהב, הוא לא משתנה, תמיד נשאר חמור.
Mets un bât d'or à l'âne, il ne change pas, il reste toujours un âne.
Metti al somaro un basto d'oro, non cambia, resta sempre somaro.
Põe no burro uma albarda de ouro, não muda, fica sempre burro.
Βάλε στο γάιδαρο χρυσό σαμάρι, δεν αλλάζει, μένει πάντα γάιδαρος.
ضع على الحمار سرجًا من ذهب، لا يتغير، يبقى دائمًا حمارًا.
Al enemigo azelo amigo
Turn the enemy into a friend.
Düşmanı dost et.
Haz del enemigo un amigo.
עשה את האויב לידיד.
Fais de l'ennemi un ami.
Trasforma il nemico in amico.
Faz do inimigo um amigo.
Κάνε τον εχθρό φίλο.
اجعل العدوّ صديقًا.
Al Kavayo sarnozo le viene la moshka
Flies come to the mangy horse (misfortune attracts more misfortune).
Sinekler uyuz ata gelir (talihsizlik daha fazla talihsizliği çeker).
Las moscas vienen al caballo sarnoso (la desgracia atrae más desgracia).
זבובים מגיעים לסוס המלוכלך (חוסר מזל מושך יותר מזל רע).
Les mouches viennent au cheval galeux (le malheur attire plus de malheur).
Le mosche arrivano al cavallo rognoso (la sfortuna attira più sfortuna).
As moscas vêm até o cavalo sarnento (o infortúnio atrai mais infortúnio).
Οι μύγες έρχονται στο ψωριασμένο άλογο (η ατυχία προσελκύει περισσότερη ατυχία).
يأتي الذباب إلى الحصان الأجرب (المصيبة تجذب المزيد من المصائب).
Al marido komo lo auzates al ijo komo lo kriates
You get the husband as you accustom him, the son as you raise him.
Kocayı nasıl alıştırırsan öyle olur, oğulu nasıl yetiştirirsen öyle.
Al marido como lo acostumbres, al hijo como lo críes.
את הבעל כפי שתרגילי אותו, את הבן כפי שתגדלי אותו.
Le mari comme tu l'habitues, le fils comme tu l'élèves.
Il marito come lo abitui, il figlio come lo cresci.
O marido como o habituares, o filho como o criares.
Τον άντρα όπως τον συνηθίσεις, τον γιο όπως τον μεγαλώσεις.
الزوج كما تعوّدينه، والابن كما تربّينه.
Al riko el gayo le mete guevo ma al prove ni la gayna
The rooster lays an egg for the rich man, but for the poor not even the hen does.
Horoz zengin adam için bir yumurta bırakır, ama yoksullar için tavuk bile yumurtlamaz.
El gallo pone un huevo para el rico, pero para el pobre ni siquiera la gallina lo hace.
התרנגול מטיל ביצה לאיש העשיר, אבל לעניים אפילו התרנגולת לא מטילה.
Le coq pond un œuf pour l'homme riche, mais pour les pauvres, pas même la poule.
Il gallo depone un uovo per il ricco, ma per i poveri nemmeno la gallina lo fa.
O galo põe um ovo para o homem rico, mas para os pobres nem mesmo a galinha o faz.
Ο κόκορας κάνει ένα αυγό για τον πλούσιο, αλλά για τους φτωχούς δεν κάνει ούτε η κότα.
الديك يضع بيضة للرجل الغني، ولكن بالنسبة للفقراء حتى الدجاجة لا تفعل ذلك.
Al riko, kon salud i kon vida. Al prove de ande te vino
To the rich man, "with health and life"; to the poor man, "where did it come to you from?"
Zengine "sağlıkla ve ömürle"; fakire "sana nereden geldi?"
Al rico, con salud y con vida; al pobre, ¿de dónde te vino?
לעשיר – "בבריאות ובחיים"; לעני – "מאין זה בא לך?"
Au riche, « avec santé et vie » ; au pauvre, « d'où cela t'est-il venu ? »
Al ricco, «con salute e con vita»; al povero, «da dove ti è venuto?»
Ao rico, «com saúde e com vida»; ao pobre, «de onde te veio?»
Στον πλούσιο, «με υγεία και με ζωή»· στον φτωχό, «από πού σου ήρθε;»
للغني: «بالصحة والحياة»؛ وللفقير: «من أين أتاك؟»
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy