Refranes en ladino

Quien envía mocos recibe baba (devuelves lo que das).

Whoever sends snot receives drool (you get back what you give).

Sümük gönderen salya akıtır (verdiklerini geri alırsın).

מי ששולח נזלת מקבל ריר (אתה מקבל בחזרה את מה שאתה נותן).

Celui qui envoie de la morve reçoit de la bave (vous récupérez ce que vous donnez).

Chi manda moccio riceve bava (ottieni indietro quello che dai).

Quem envia ranho recebe baba (você recebe de volta o que dá).

Όποιος στέλνει μύξες, του τρέχουν τα σάλια (παίρνεις πίσω ό, τι δίνεις).

كل من يرسل مخاطًا يتلقى لعابًا (تسترد ما تعطيه).

Si mi padre no me casa, me comeré la casa.

If my father doesn't marry me off, I'll eat up the house.

Babam beni evlendirmezse, evi yiyip bitireceğim.

אם אבי לא יתחתן איתי, אני אכל את הבית.

Si mon père ne me marie pas, je vais dévorer toute la maison.

Se mio padre non mi dà in sposa, mi mangerò la casa.

Se o meu pai não me casar, vou devorar a casa toda.

Αν ο πατέρας μου δεν με παντρέψει, θα φάω όλο το σπίτι.

إذا لم يزوجني والدي، فسآكل المنزل بأكمله.

La criatura cayendo crece.

The child grows by falling.

Çocuk düşe kalka büyür.

הילד גדל תוך כדי נפילות.

L'enfant grandit en tombant.

Il bambino cresce cadendo.

A criança cresce caindo.

Το παιδί μεγαλώνει πέφτοντας.

الطفل يكبر بالسقوط.

Tengo tres deseos: comer sin engordar, amar sin sufrir y ganar sin trabajar.

I have three wishes: to eat without getting fat, to love without suffering, and to earn without working.

Üç dileğim var: şişmanlamadan yemek yemek, acı çekmeden sevmek ve çalışmadan kazanmak.

יש לי שלוש משאלות: לאכול בלי להשמין, לאהוב בלי לסבול ולהרוויח בלי לעבוד.

J'ai trois souhaits : manger sans grossir, aimer sans souffrir et gagner sans travailler.

Ho tre desideri: mangiare senza ingrassare, amare senza soffrire e guadagnare senza lavorare.

Tenho três desejos: comer sem engordar, amar sem sofrer e ganhar sem trabalhar.

Έχω τρεις επιθυμίες: να τρώω χωρίς να παχαίνω, να αγαπώ χωρίς να υποφέρω και να κερδίζω χωρίς να δουλεύω.

لدي ثلاث أمنيات: أن آكل دون أن أصبح سمينًا، وأن أحب دون أن أتألم، وأن أكسب دون أن أعمل.

Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.

Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.

Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.

מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.

Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.

Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.

Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.

Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.

من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.

Nacen las hijas, brotan las penas.

Daughters are born, troubles sprout.

Kızlar doğar, dertler filizlenir.

נולדות הבנות, צומחות הצרות.

Les filles naissent, les soucis poussent.

Nascono le figlie, spuntano i guai.

Nascem as filhas, brotam as aflições.

Γεννιούνται οι κόρες, φυτρώνουν οι έγνοιες.

تولد البنات وتنبت الهموم.

Nuera, dolor de muela.

A daughter-in-law is a toothache.

Gelin diş ağrısıdır.

כלה, כאב שיניים.

Belle-fille, mal de dents.

Nuora, mal di denti.

Nora, dor de dentes.

Νύφη, πονόδοντος.

الكنة وجع ضرس.

Lo que das, tomas.

What you give, you take.

Ne verirsen onu alırsın.

מה שאתה נותן, אתה לוקח.

Ce que tu donnes, tu le prends.

Ciò che dai, prendi.

O que dás, tomas.

Ό,τι δίνεις, παίρνεις.

ما تعطيه تأخذه.

La sangre no se hace agua.

Blood does not turn into water.

Kan suya dönmez.

דם אינו הופך למים.

Le sang ne devient pas de l'eau.

Il sangue non diventa acqua.

O sangue não se faz água.

Το αίμα νερό δεν γίνεται.

الدم لا يصير ماءً.

Para cuando vuelvas la cara,el tiempo pasará

By the time you turn your face,time will pass

Yüzünü döndüğünde zaman geçecek

עד שתסובב את פניך,הזמן יעבור

Au moment où vous tournerez la tête,le temps passera

Quando girerai il viso, il tempo passerà

Quando virar a cara, otempo passará

Μέχρι να γυρίσεις το πρόσωπό σου, οχρόνος θα έχει περάσει

بحلول الوقت الذي تدير فيه وجهك، سيمر الوقت

En lugar de dejarlo ir a la plaga, déjelo ir al muchacho/hombre.

Rather than let it go to the pest, let it go to the lad/man.

Zararlıya gitmesine izin vermek yerine, delikanlıya/erkeğe gitmesine izin verin.

במקום לתת לו ללכת למזיק, תן לו ללכת לנער/אדם.

Plutôt que de le laisser aller au ravageur, laissez-le aller au garçon/à l'homme.

Piuttosto che lasciarlo andare alla peste, lascialo andare al ragazzo/uomo.

Em vez de deixá-lo ir para a praga, deixe-o ir para o rapaz/homem.

Αντί να το αφήσετε να πάει στο παράσιτο, αφήστε το να πάει στο παλικάρι/άντρα.

بدلاً من تركها تذهب إلى الآفة، دعها تذهب إلى الفتى/الرجل.

La lengua corta mejor que la tijera.

The tongue cuts better than scissors.

Dil makastan iyi keser.

הלשון חותכת טוב יותר מהמספריים.

La langue coupe mieux que les ciseaux.

La lingua taglia meglio delle forbici.

A língua corta melhor do que a tesoura.

Η γλώσσα κόβει καλύτερα από το ψαλίδι.

اللسان يقطع أفضل من المقص.

Con un golpe no se parte un leño.

A log is not split with one blow.

Tek vuruşla kütük yarılmaz.

במכה אחת לא מפצלים גזע.

D'un seul coup on ne fend pas une bûche.

Con un solo colpo non si spacca un tronco.

Com um só golpe não se racha um lenho.

Με μια τσεκουριά δεν σπάει ξύλο.

بضربة واحدة لا يُشقّ جذع.

Hizo el hecho igual que su cara.

He did the deed just like his face.

Yaptığı iş yüzü gibiydi.

עשה את המעשה כמו פניו.

Il a fait l'acte tout comme son visage.

Ha compiuto il fatto proprio come il suo viso.

Fez o feito como o seu rosto.

Έκανε την πράξη όπως το πρόσωπό του.

فعل الفعلة مثل وجهه.

Quien procura tiene ventura.

Whoever strives has luck.

Çabalayanın şansı vardır.

מי שמשתדל יש לו מזל.

Qui s'efforce a de la chance.

Chi si impegna ha fortuna.

Quem procura tem ventura.

Όποιος προσπαθεί έχει τύχη.

من يسعى يحالفه الحظ.

Hay unos que muelen café y hay otros que muelen agua.

There are those who grind coffee and those who grind water.

Kahve öğütenler var, su öğütenler var.

יש כאלה שטוחנים קפה ויש שטוחנים מים.

Il y en a qui moulent du café et d'autres qui moulent de l'eau.

Ci sono quelli che macinano caffè e quelli che macinano acqua.

Há uns que moem café e há outros que moem água.

Υπάρχουν αυτοί που αλέθουν καφέ και αυτοί που αλέθουν νερό.

هناك من يطحن القهوة وهناك من يطحن الماء.

A la buena manzana se la come el gusano.

The worm eats the good apple.

İyi elmayı kurt yer.

את התפוח הטוב אוכל התולעת.

La bonne pomme, c'est le ver qui la mange.

La mela buona se la mangia il verme.

A boa maçã, come-a o bicho.

Το καλό μήλο το τρώει το σκουλήκι.

التفاحة الجيدة تأكلها الدودة.

Tiene la tripa en la nariz (está harto, ya no aguanta más).

The gut is up in the nose (he is fed up, has had enough). (uncertain, idiom)

Bağırsak burnunda (canına tak etti, bıktı).

המעיים באף (נמאס לו, הוא כבר לא יכול).

Il a la tripe dans le nez (il en a assez, il n'en peut plus).

Ha la trippa nel naso (è stufo, non ne può più).

Tem a tripa no nariz (está farto, não aguenta mais).

Έχει το έντερο στη μύτη (το έχει βαρεθεί, δεν αντέχει άλλο).

الأمعاء في الأنف (لقد ضاق ذرعًا ولم يعد يحتمل).