Refranes en ladino

No te eches al pozo con la cuerda de otros: te quedarás en el pozo.

Do not throw yourself into the well with another's rope, or you will stay in the well.

Başkasının ipiyle kuyuya inme, kuyuda kalırsın.

אל תיכנס לבור עם החבל של אחרים – תישאר בבור.

Ne te jette pas dans le puits avec la corde d'autrui : tu resteras dans le puits.

Non gettarti nel pozzo con la corda degli altri: resterai nel pozzo.

Não te lances ao poço com a corda dos outros: ficarás no poço.

Μη ρίχνεσαι στο πηγάδι με το σχοινί των άλλων· θα μείνεις στο πηγάδι.

لا تنزل إلى البئر بحبل غيرك، فستبقى في البئر.

La campana chica no se oye cuando suena la campana grande.

The small bell cannot be heard when the big bell rings.

Büyük çan çalarken küçük çan duyulmaz.

את הפעמון הקטן לא שומעים כשהפעמון הגדול מצלצל.

On n'entend pas la petite cloche quand sonne la grande.

La campana piccola non si sente quando suona la campana grande.

O sino pequeno não se ouve quando toca o sino grande.

Το μικρό καμπανάκι δεν ακούγεται όταν χτυπά η μεγάλη καμπάνα.

الجرس الصغير لا يُسمع عندما يدق الجرس الكبير.

Todo se me hizo fortaleza y muro.

Everything became a fortress and a wall to me.

Bana her şey kale ve duvar oldu.

הכול נעשה לי מבצר וחומה.

Tout est devenu forteresse et muraille pour moi.

Tutto mi è diventato fortezza e muro.

Tudo se me tornou fortaleza e muro.

Όλα έγιναν για μένα κάστρο και τείχος.

صار كل شيء بالنسبة لي قلعة وجدارًا.

La lengua de la mujer es su espada, que no deja enmohecer.

A woman's tongue is her sword, which does not let her rust.

Kadının dili kılıcıdır, paslanmasına izin vermez.

לשון האישה היא חרבה שאינה מניחה לה להחליד.

La langue de la femme est son épée, qui ne la laisse pas rouiller.

La lingua della donna è la sua spada, che non la lascia arrugginire.

A língua da mulher é a sua espada, que não a deixa enferrujar.

Η γλώσσα της γυναίκας είναι το σπαθί της, που δεν την αφήνει να σκουριάσει.

لسان المرأة سيفها الذي لا يدعه يصدأ.

Una mujer que sabe latín no tiene ni marido ni un buen final.

A woman who knows Latin has neither a husband nor a good end.

Latince bilen bir kadının ne kocası olur ne de iyi bir sonu.

לאישה שיודעת לטינית אין לא בעל ולא סוף טוב.

Une femme qui connaît le latin n'a ni mari ni fin heureuse.

Una donna che conosce il latino non ha né marito né una buona fine.

Uma mulher que sabe latim não tem marido nem um bom fim.

Μια γυναίκα που ξέρει λατινικά δεν έχει ούτε σύζυγο ούτε καλό τέλος.

المرأة التي تعرف اللاتينية ليس لها زوج ولا نهاية سعيدة.

No hay más sabio que el que ha pasado por ello.

No one is wiser than one who has been through it.

Başından geçenden daha bilge kimse yoktur.

אין חכם יותר ממי שעבר זאת.

Il n'y a pas de plus sage que celui qui l'a vécu.

Non c'è nessuno più saggio di chi ci è passato.

Não há mais sábio do que quem passou por isso.

Δεν υπάρχει σοφότερος από αυτόν που το έχει περάσει.

لا أحكم ممن مرّ بالتجربة.

León que está durmiendo, no lo despiertes.

Do not wake a sleeping lion.

Uyuyan aslanı uyandırma.

אריה ישן, אל תעיר אותו.

Ne réveille pas le lion qui dort.

Non svegliare il leone che dorme.

Leão que está a dormir, não o acordes.

Λιοντάρι που κοιμάται, μην το ξυπνάς.

الأسد النائم لا توقظه.

Cuando la vieja se quiere alegrar, se acuerda de su ajuar.

When the old woman wants to cheer up, she remembers her trousseau.

Yaşlı kadın neşelenmek istediğinde çeyizini hatırlar.

כשהזקנה רוצה לשמוח, היא נזכרת בנדוניה שלה.

Quand la vieille veut se réjouir, elle se souvient de son trousseau.

Quando la vecchia vuole rallegrarsi, si ricorda del suo corredo.

Quando a velha se quer alegrar, lembra-se do seu enxoval.

Όταν η γριά θέλει να χαρεί, θυμάται την προίκα της.

عندما تريد العجوز أن تفرح تتذكر جهازها.

El pan de la vecina es una medicina.

The neighbor's bread is a medicine.

Komşunun ekmeği ilaçtır.

הלחם של השכנה הוא תרופה.

Le pain de la voisine est un remède.

Il pane della vicina è una medicina.

O pão da vizinha é um remédio.

Το ψωμί της γειτόνισσας είναι φάρμακο.

خبز الجارة دواء.

En el momento de la orina, construya el inodoro (actuando demasiado tarde, cuando la necesidad ya es urgente).

At the time of the pee, build the toilet (acting too late, when the need is already urgent).

Çiş sırasında tuvaleti yapın (ihtiyaç zaten acil olduğunda çok geç davranmak).

בזמן ההשתנה, בנו את האסלה (פועלים מאוחר מדי, כאשר הצורך כבר דחוף).

Au moment de faire pipi, construisez les toilettes (en agissant trop tard, lorsque le besoin est déjà urgent).

Al momento della pipì, costruisci la toilette (agendo troppo tardi, quando il bisogno è già urgente).

No momento do xixi, construir o vaso sanitário (agindo tarde demais, quando a necessidade já é urgente).

Κατά τη στιγμή της ούρησης, χτίστε την τουαλέτα (ενεργώντας πολύ αργά, όταν η ανάγκη είναι ήδη επείγουσα).

في وقت التبول، قم ببناء المرحاض (التصرف بعد فوات الأوان، عندما تكون الحاجة ملحة بالفعل).

Nuevos reyes, nuevas leyes.

New kings, new laws.

Yeni krallar, yeni yasalar.

מלכים חדשים, חוקים חדשים.

Nouveaux rois, nouvelles lois.

Nuovi re, nuove leggi.

Novos reis, novas leis.

Νέοι βασιλιάδες, νέοι νόμοι.

ملوك جدد، قوانين جديدة.

Cuando el gato pelea, deja una cara por la paz (deja espacio para hacer las paces después).

When the cat fights, leave one face for peace (leave room to make peace afterwards).

Kedi kavga ettiğinde, barış için bir yüz bırakın (daha sonra barışmak için yer bırakın).

כשהחתול נלחם, השאירו פרצוף אחד לשלווה (השאירו מקום לעשות שלום אחר כך).

Lorsque le chat se bat, laissez un visage pour la paix (laissez de la place pour faire la paix par la suite).

Quando il gatto combatte, lascia una faccia per la pace (lascia spazio per fare la pace in seguito).

Quando o gato brigar, deixe um rosto para a paz (deixe espaço para fazer as pazes depois).

Όταν η γάτα τσακώνεται, αφήστε ένα πρόσωπο για την ειρήνη (αφήστε χώρο για να κάνετε ειρήνη μετά).

عندما تتشاجر القطة، اترك وجهًا واحدًا للسلام (اترك مجالًا لصنع السلام بعد ذلك).

Es mejor ser moza en tu casa que moza de la gente.

It is better to be a maid in your own house than a maid for strangers.

Başkalarının hizmetçisi olmaktansa kendi evinde hizmetçi olmak daha iyidir.

עדיף להיות משרתת בביתך מאשר משרתת אצל אחרים.

Mieux vaut être servante chez soi que servante chez les autres.

È meglio essere serva in casa tua che serva della gente.

É melhor ser criada em tua casa do que criada dos outros.

Καλύτερα υπηρέτρια στο σπίτι σου παρά υπηρέτρια των ξένων.

أن تكوني خادمة في بيتك خير من أن تكوني خادمة عند الناس.

Quien está con cabras lo comen los lobos.

Whoever stays with goats is eaten by wolves.

Keçilerle olanı kurtlar yer.

מי שנמצא עם עיזים, זאבים אוכלים אותו.

Qui reste avec les chèvres, les loups le mangent.

Chi sta con le capre lo mangiano i lupi.

Quem está com cabras, comem-no os lobos.

Όποιος είναι με τις κατσίκες, τον τρώνε οι λύκοι.

من يكون مع الماعز تأكله الذئاب.

El que piensa mal se lo hace a sí mismo.

He who thinks evil does it to himself.

Kötülüğü düşünen kendine yapar.

מי שחושב שהרע עושה את זה לעצמו.

Celui qui pense le mal se le fait à lui-même.

Colui che pensa il male lo fa a se stesso.

Aquele que pensa mal faz isso a si mesmo.

Αυτός που σκέφτεται το κακό το κάνει στον εαυτό του.

من يعتقد أن الشر يفعل ذلك بنفسه.

Pasar al camello por el ojo de la aguja.

To pass the camel through the eye of the needle.

Deveyi iğne deliğinden geçirmek.

להעביר את הגמל דרך קוף המחט.

Faire passer le chameau par le chas de l'aiguille.

Far passare il cammello per la cruna dell'ago.

Passar o camelo pelo buraco da agulha.

Να περάσεις την καμήλα από την τρύπα της βελόνας.

إمرار الجمل من ثقب الإبرة.

Si no hay nada en la boca, deja que haya algo en el bolsillo.

If there is nothing in the mouth, let there be something in the pocket.

Ağızda bir şey yoksa, cepte bir şey olsun.

אם אין כלום בפה, שיהיה משהו בכיס.

S'il n'y a rien dans la bouche, qu'il y ait quelque chose dans la poche.

Se non c'è niente in bocca, lascia che ci sia qualcosa nella tasca.

Se não houver nada na boca, que haja algo no bolso.

Αν δεν υπάρχει τίποτα στο στόμα, ας υπάρχει κάτι στην τσέπη.

إذا لم يكن هناك شيء في الفم، فليكن هناك شيء في الجيب.

De tu patada veremos el bien.

From your kick we will see good.

Senin tekmenden hayır göreceğiz.

מהבעיטה שלך נראה את הטוב.

De ton coup de pied, nous verrons du bien.

Dal tuo calcio vedremo del bene.

Do seu pontapé veremos o bem.

Από την κλωτσιά σου θα δούμε το καλό.

من رفستك سنرى الخير.