Refranes en ladino

He who looks at other people does not live content.

Başkalarına bakan mutlu yaşamaz.

Quien mira a la gente no vive contento.

מי שמסתכל על אנשים אחרים לא חי מרוצה.

Qui regarde les autres ne vit pas content.

Chi guarda la gente non vive contento.

Quem olha para as pessoas não vive contente.

Όποιος κοιτάζει τους άλλους δεν ζει ευχαριστημένος.

من ينظر إلى الناس لا يعيش راضيًا.

You were a son, you will be a father; what you did, will be done to you.

Sen bir oğuldun, bir baba olacaksın; ne yaptıysan sana da yapılacak.

Eras un hijo, serás un padre; lo que hiciste, te será hecho.

היית בן, תהיה אבא; מה שעשית, ייעשה לך.

Tu étais un fils, tu seras un père ; ce que tu as fait, il te sera fait.

Eri un figlio, sarai un padre; quello che hai fatto, sarà fatto a te.

Tu eras um filho, tu serás um pai; o que fizeste, será feito a ti.

Ήσουν γιος, θα γίνεις πατέρας · ό, τι έκανες, θα γίνει σε σένα.

لقد كنت ابنًا، وستكون أبًا ؛ ما فعلته، سيتم فعله بك.

Night closes the door, morning opens the mouth (at night people are quiet; in the morning, talk resumes).

Gece kapıyı kapatır, sabah ağzı açar (geceleri insanlar sessizdir; sabahları konuşma devam eder).

La noche cierra la puerta, la mañana abre la boca (por la noche la gente está tranquila; por la mañana, se reanuda la conversación).

הלילה סוגר את הדלת, הבוקר פותח את הפה (בלילה אנשים שקטים; בבוקר, הדיבורים מתחדשים).

La nuit ferme la porte, le matin ouvre la bouche (la nuit, les gens sont calmes ; le matin, la conversation reprend).

La notte chiude la porta, la mattina apre la bocca (di notte la gente tace, al mattino riprende a parlare).

A noite fecha a porta, a manhã abre a boca (à noite as pessoas ficam quietas; de manhã, a conversa recomeça).

Η νύχτα κλείνει την πόρτα, το πρωί ανοίγει το στόμα (τη νύχτα οι άνθρωποι είναι ήσυχοι, το πρωί, η συζήτηση συνεχίζεται).

يغلق الليل الباب، يفتح الصباح الفم (في الليل يكون الناس هادئين ؛ في الصباح، يستأنف الحديث).

Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.

Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.

Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.

מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.

Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.

Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.

Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.

Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.

من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.

Saying "fire" doesn't burn the mouth.

“Ateş” demek ağzı yakmaz.

Decir "fuego" no quema la boca.

אמירת "אש" לא שורפת את הפה.

Dire « feu » ne brûle pas la bouche.

Dire "fuoco" non brucia la bocca.

Dizer "fogo" não queima a boca.

Το να λες "φωτιά" δεν καίει το στόμα.

قول "نار" لا يحرق الفم.

Where there's love there's pain.

Aşkın olduğu yerde acı da vardır.

Donde hay amor hay dolor.

איפה שיש אהבה יש כאב.

Là où il y a de l'amour, il y a de la douleur.

Dove c'è amore c'è dolore.

Onde há amor, há dor.

Όπου υπάρχει αγάπη υπάρχει πόνος.

حيث يوجد الحب يوجد الألم.

D'ont be happy with the fall of your enemy,the same could happen to you.

Düşmanının düşüşünden memnun olmazsan,aynısı senin de başına gelebilir.

No te alegres por la caída de tu enemigo, a ti te podría pasar lo mismo.

אל תהיה מרוצה מנפילת האויב שלך, אותו הדבר יכול לקרות לך.

Ne soyez pas content de la chute de votre ennemi,la même chose pourrait vous arriver.

Nonessere felice della caduta del tuo nemico, potrebbe succedere anche a te.

Não fique feliz com a queda do seu inimigo,o mesmo pode acontecer com você.

Δεν πρέπει να χαίρεσαι με την πτώση του εχθρού σου,το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και σε σένα.

لا تكن سعيدًا بسقوط عدوك، فقد يحدث لك الشيء نفسه.

Whoever loves you well,tells it to your face.

Kim seni iyi seviyorsa yüzüne söylesin.

Quien te quiera bien, se lo dice a la cara.

מי שאוהב אותך היטב,אומר לך את זה בפנים.

Celui qui vous aime bien vous le dit en face.

Chi ti ama bene, te lo dice in faccia.

Quem te ama bem,diz isso na sua cara.

Όποιος σε αγαπάει καλά, σου το λέει κατάμουτρα.

من يحبك جيدًا،يقول ذلك في وجهك.

All that glitters is not gold.

Parlayan her şey altın değildir.

Todo lo que brilla no es oro.

לא כל מה שמבריק הוא זהב.

Tout ce qui brille n'est pas or.

Non è tutto oro quel che luccica.

Nem tudo o que brilha é ouro.

Δεν είναι χρυσός ό,τι λάμπει.

ليس كل ما يلمع ذهبًا.

A housekeeping mother gets a lazy daughter.

Ev hanımı anneden tembel kız çıkar.

A la madre hacendosa le sale hija holgazana.

לאם עקרת בית יוצאת בת עצלנית.

À la mère bonne ménagère naît une fille paresseuse.

Alla madre massaia nasce una figlia pigra.

À mãe caseira sai-lhe uma filha preguiçosa.

Στη νοικοκυρά μάνα βγαίνει τεμπέλα κόρη.

للأم المدبّرة تخرج ابنة كسولة.

Neither a bride without eyebrows nor a wedding without complaints.

Kaşsız gelin de şikâyetsiz düğün de olmaz.

Ni novia sin cejas ni boda sin quejas.

אין כלה בלי גבות ואין חתונה בלי תלונות.

Ni mariée sans sourcils ni noce sans plaintes.

Né sposa senza sopracciglia né nozze senza lamentele.

Nem noiva sem sobrancelhas nem boda sem queixas.

Ούτε νύφη χωρίς φρύδια ούτε γάμος χωρίς παράπονα.

لا عروس بلا حواجب ولا عرس بلا شكاوى.

Better to be the son of a poor man than the slave of a rich man.

Zenginin kölesi olmaktansa fakirin oğlu olmak yeğdir.

Más vale ser hijo de un pobre que esclavo de un rico.

עדיף להיות בן של עני מאשר עבד של עשיר.

Mieux vaut être le fils d'un pauvre que l'esclave d'un riche.

Meglio essere figlio di un povero che schiavo di un ricco.

Mais vale ser filho de um pobre do que escravo de um rico.

Καλύτερα γιος φτωχού παρά σκλάβος πλούσιου.

أن تكون ابن فقير خير من أن تكون عبدًا لغني.

By the time the rich man's wish comes, the poor man's soul has left him.

Zenginin canı istediğinde yoksulun canı çıkar.

Hasta que le viene el antojo al rico, al pobre le sale el alma.

עד שהעשיר מתחשק לו, נשמת העני יוצאת.

Le temps que l'envie vienne au riche, l'âme du pauvre s'en va.

Prima che al ricco venga la voglia, al povero esce l'anima.

Até que ao rico lhe venha a vontade, ao pobre sai-lhe a alma.

Ώσπου να έρθει η όρεξη στον πλούσιο, βγαίνει η ψυχή του φτωχού.

قبل أن تأتي رغبة الغني تخرج روح الفقير.

On a rainy day, think of the poor man; he is cold too.

Yağmurlu günde yoksulu düşün, o da üşüyor.

En día de lluvia piensa en el pobre, él también tiene frío.

ביום גשום חשוב על העני, גם לו קר.

Les jours de pluie, pense au pauvre, lui aussi a froid.

Nei giorni di pioggia pensa al povero, anche lui ha freddo.

Em dia de chuva pensa no pobre, ele também tem frio.

Τη βροχερή μέρα σκέψου τον φτωχό, κι αυτός κρυώνει.

في يوم المطر فكّر بالفقير، فهو أيضًا يشعر بالبرد.

You get the husband as you accustom him, the son as you raise him.

Kocayı nasıl alıştırırsan öyle olur, oğulu nasıl yetiştirirsen öyle.

Al marido como lo acostumbres, al hijo como lo críes.

את הבעל כפי שתרגילי אותו, את הבן כפי שתגדלי אותו.

Le mari comme tu l'habitues, le fils comme tu l'élèves.

Il marito come lo abitui, il figlio come lo cresci.

O marido como o habituares, o filho como o criares.

Τον άντρα όπως τον συνηθίσεις, τον γιο όπως τον μεγαλώσεις.

الزوج كما تعوّدينه، والابن كما تربّينه.

Better alone than in bad company.

Kötü arkadaştan yalnız olmak yeğdir.

Más vale estar solo que mal acompañado.

עדיף להיות לבד מאשר בחברה רעה.

Mieux vaut être seul que mal accompagné.

Meglio soli che male accompagnati.

Mais vale estar só do que mal acompanhado.

Καλύτερα μόνος παρά κακοπαρέα.

الوحدة خير من رفقة السوء.

With hope, everything is achieved.

Umutla her şeye ulaşılır.

Con la esperanza todo se alcanza.

עם תקווה משיגים הכול.

Avec l'espoir, tout s'obtient.

Con la speranza tutto si ottiene.

Com a esperança tudo se alcança.

Με την ελπίδα όλα κατακτιούνται.

بالأمل يُنال كل شيء.

He has no children, yet grandchildren cry for him.

Çocuğu yok, ama torunları ona ağlıyor.

No tiene hijos, pero los nietos lloran por él.

אין לו ילדים, אך נכדים בוכים עליו.

Il n'a pas d'enfants, et pourtant ses petits-enfants le pleurent.

Non ha figli, eppure i nipoti piangono per lui.

Não tem filhos, mas os netos choram por ele.

Παιδιά δεν έχει, μα τα εγγόνια τον κλαίνε.

ليس له أبناء، ومع ذلك يبكي عليه الأحفاد.