Refranes en ladino

A silent donkey is counted as wise.

Susan eşek bilge sayılır.

Asno callado por sabio contado.

חמור שותק נחשב לחכם.

Un âne qui se tait passe pour sage.

Asino zitto è considerato saggio.

Burro calado é tido por sábio.

Γάιδαρος που σωπαίνει περνά για σοφός.

الحمار الصامت يُحسب حكيمًا.

I don't know if the Messiah is on the way, but his donkey has been here for a while.

Mesih yolda mı bilmiyorum ama eşeği bir süredir burada.

No sé si el Mesías está en camino, pero su burro ha estado aquí por un tiempo.

אני לא יודע אם המשיח בדרך, אבל החמור שלו נמצא כאן כבר זמן מה.

Je ne sais pas si le Messie est en route, mais son âne est ici depuis un moment.

Non so se il Messia stia arrivando, ma il suo asino è qui da un po'.

Não sei se o Messias está a caminho, mas seu burro está aqui há algum tempo.

Δεν ξέρω αν ο Μεσσίας είναι καθ 'οδόν, αλλά ο γάιδαρός του είναι εδώ αρκετό καιρό.

لا أعرف ما إذا كان المسيح في الطريق، لكن حماره كان هنا لفترة من الوقت.

Night closes the door, morning opens the mouth (at night people are quiet; in the morning, talk resumes).

Gece kapıyı kapatır, sabah ağzı açar (geceleri insanlar sessizdir; sabahları konuşma devam eder).

La noche cierra la puerta, la mañana abre la boca (por la noche la gente está tranquila; por la mañana, se reanuda la conversación).

הלילה סוגר את הדלת, הבוקר פותח את הפה (בלילה אנשים שקטים; בבוקר, הדיבורים מתחדשים).

La nuit ferme la porte, le matin ouvre la bouche (la nuit, les gens sont calmes ; le matin, la conversation reprend).

La notte chiude la porta, la mattina apre la bocca (di notte la gente tace, al mattino riprende a parlare).

A noite fecha a porta, a manhã abre a boca (à noite as pessoas ficam quietas; de manhã, a conversa recomeça).

Η νύχτα κλείνει την πόρτα, το πρωί ανοίγει το στόμα (τη νύχτα οι άνθρωποι είναι ήσυχοι, το πρωί, η συζήτηση συνεχίζεται).

يغلق الليل الباب، يفتح الصباح الفم (في الليل يكون الناس هادئين ؛ في الصباح، يستأنف الحديث).

He who has no brains has trotters.

Aklı olmayanın paçası vardır (ayakları çalışır).

Quien no tiene seso tiene patas.

מי שאין לו מוח יש לו רגליים.

Qui n'a pas de cervelle a des pieds.

Chi non ha cervello ha le zampe.

Quem não tem miolo tem patas.

Όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια.

من لا عقل له له قوائم.

My son Manuel, your father wanted you a hakham and I a merchant; now you are in the legion.

Oğlum Manuel, baban seni haham, ben tüccar istedim; şimdi lejyondasın.

Hijo mío Manuel, tu padre te quería sabio y yo mercader, ahora estás en la legión.

בני מנואל, אביך רצה אותך חכם ואני סוחר, עכשיו אתה בלגיון.

Mon fils Manuel, ton père te voulait sage et moi marchand ; maintenant tu es à la légion.

Figlio mio Manuel, tuo padre ti voleva saggio e io mercante; ora sei nella legione.

Meu filho Manuel, o teu pai queria-te sábio e eu mercador; agora estás na legião.

Γιε μου Μανουέλ, ο πατέρας σου σε ήθελε σοφό κι εγώ έμπορο· τώρα είσαι στη λεγεώνα.

يا ابني مانويل، أبوك أرادك حاخامًا وأنا تاجرًا، والآن أنت في الفيلق.

He who rises early has breakfast.

Erken kalkan kahvaltı eder.

Quien madruga desayuna.

מי שמשכים קום אוכל ארוחת בוקר.

Qui se lève tôt prend son petit-déjeuner.

Chi si alza presto fa colazione.

Quem madruga toma o pequeno-almoço.

Όποιος ξυπνά νωρίς προλαβαίνει να πάρει πρωινό.

من يبكّر يتناول فطوره.

May your ears hear what your mouth says.

Kulakların ağzının söylediğini duysun.

Oigan tus oídos lo que dice tu boca.

שיישמעו אוזניך את מה שפיך אומר.

Que tes oreilles entendent ce que dit ta bouche.

Che le tue orecchie sentano ciò che dice la tua bocca.

Ouçam os teus ouvidos o que diz a tua boca.

Ας ακούνε τα αυτιά σου αυτό που λέει το στόμα σου.

لتسمع أذناك ما يقوله فمك.

For a stepmother, the name alone is enough.

Üvey anne, adı bile yeter.

Madrastra, el nombre ya basta.

חורגת, השם לבדו מספיק.

Marâtre, le nom suffit déjà.

Matrigna, il nome basta già.

Madrasta, o nome já basta.

Μητριά, το όνομα και μόνο αρκεί.

زوجة الأب، الاسم وحده يكفي.

Without toil there is no gain.

Zahmetsiz kazanç olmaz.

Sin penar no hay ganar.

בלי עמל אין רווח.

Sans peine, pas de gain.

Senza fatica non c'è guadagno.

Sem penar não há ganhar.

Χωρίς κόπο δεν υπάρχει κέρδος.

لا كسب بلا عناء.

By the time the rich man's wish comes, the poor man's soul has left him.

Zenginin canı istediğinde yoksulun canı çıkar.

Hasta que le viene el antojo al rico, al pobre le sale el alma.

עד שהעשיר מתחשק לו, נשמת העני יוצאת.

Le temps que l'envie vienne au riche, l'âme du pauvre s'en va.

Prima che al ricco venga la voglia, al povero esce l'anima.

Até que ao rico lhe venha a vontade, ao pobre sai-lhe a alma.

Ώσπου να έρθει η όρεξη στον πλούσιο, βγαίνει η ψυχή του φτωχού.

قبل أن تأتي رغبة الغني تخرج روح الفقير.

He who hits himself with his own hands does not cry.

Kendi eliyle kendine vuran ağlamaz.

El que se golpea con sus propias manos no llora.

מי שמכה את עצמו בידיו לא בוכה.

Celui qui se frappe de ses propres mains ne pleure pas.

Chi si colpisce con le proprie mani non piange.

Quem se bate com as próprias mãos não chora.

Όποιος χτυπά τον εαυτό του με τα χέρια του δεν κλαίει.

من يضرب نفسه بيديه لا يبكي.

He who tells the truth loses friendship.

Doğruyu söyleyen dostluğu kaybeder.

El que dice la verdad pierde la amistad.

מי שאומר את האמת מאבד את החברות.

Celui qui dit la vérité perd l'amitié.

Chi dice la verità perde l'amicizia.

Quem diz a verdade perde a amizade.

Όποιος λέει την αλήθεια χάνει τη φιλία.

من يقول الحقيقة يفقد الصداقة.

Jealousy does not eat the heart; it eats the bones.

Kıskançlık yüreği yemez, kemikleri yer.

Los celos no comen el corazón, comen los huesos.

הקנאה לא אוכלת את הלב, היא אוכלת את העצמות.

La jalousie ne ronge pas le cœur, elle ronge les os.

La gelosia non mangia il cuore, mangia le ossa.

O ciúme não come o coração, come os ossos.

Η ζήλια δεν τρώει την καρδιά, τρώει τα κόκαλα.

الغيرة لا تأكل القلب، بل تأكل العظام.

May his star shine (a blessing / wish for good luck).

Yıldızı parlasın (hayır, şans dileği).

Que le brille su estrella (un buen deseo de suerte).

שכוכבו יזהיר (ברכה, איחול למזל טוב).

Que son étoile brille (un vœu de bonne chance).

Che la sua stella brilli (un augurio di buona fortuna).

Que a sua estrela brilhe (um desejo de boa sorte).

Το αστέρι του να λάμπει (ευχή για καλή τύχη).

ليسطع نجمه (دعاء بالحظ السعيد).

The house is a well that gives no rest.

Ev, huzur vermeyen bir kuyudur.

La casa es un pozo que no deja reposo.

הבית הוא באר שאינה מניחה מנוחה.

La maison est un puits qui ne laisse aucun repos.

La casa è un pozzo che non lascia riposo.

A casa é um poço que não deixa repouso.

Το σπίτι είναι πηγάδι που δεν αφήνει ανάπαυση.

البيت بئر لا تترك راحة.

Whoever makes peace between husband and wife deserves Paradise.

Karı koca arasında barış sağlayan Cenneti hak eder.

Quien hace paz entre marido y mujer merece el Paraíso.

מי שעושה שלום בין איש לאשתו ראוי לגן עדן.

Qui fait la paix entre mari et femme mérite le Paradis.

Chi fa pace tra marito e moglie merita il Paradiso.

Quem faz paz entre marido e mulher merece o Paraíso.

Όποιος φέρνει ειρήνη ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα αξίζει τον Παράδεισο.

من يصلح بين الزوج وزوجته يستحق الجنة.

There is no friend in the world like a mother.

Dünyada anne gibi bir dost yoktur.

No hay en el mundo amiga como la madre.

אין בעולם חברה כמו האם.

Il n'y a au monde d'amie comme la mère.

Non c'è al mondo amica come la madre.

Não há no mundo amiga como a mãe.

Δεν υπάρχει στον κόσμο φίλη σαν τη μητέρα.

لا توجد في العالم صديقة مثل الأم.

Whoever sends snot receives drool (you get back what you give).

Sümük gönderen salya akıtır (verdiklerini geri alırsın).

Quien envía mocos recibe baba (devuelves lo que das).

מי ששולח נזלת מקבל ריר (אתה מקבל בחזרה את מה שאתה נותן).

Celui qui envoie de la morve reçoit de la bave (vous récupérez ce que vous donnez).

Chi manda moccio riceve bava (ottieni indietro quello che dai).

Quem envia ranho recebe baba (você recebe de volta o que dá).

Όποιος στέλνει μύξες, του τρέχουν τα σάλια (παίρνεις πίσω ό, τι δίνεις).

كل من يرسل مخاطًا يتلقى لعابًا (تسترد ما تعطيه).