Refranes en ladino

If lending were good, the king would lend his wife.

Ödünç vermek iyi olsaydı, kral karısını ödünç verirdi.

Si el préstamo fuera bueno, el rey prestaría a su mujer.

אילו ההלוואה הייתה טובה, המלך היה מלווה את אשתו.

Si l'emprunt était bon, le roi prêterait sa femme.

Se il prestito fosse buono, il re presterebbe sua moglie.

Se o empréstimo fosse bom, o rei emprestaria a sua mulher.

Αν το δάνειο ήταν καλό, ο βασιλιάς θα δάνειζε τη γυναίκα του.

لو كان الاقتراض جيدًا، لأقرض الملك زوجته.

He who rises early has breakfast.

Erken kalkan kahvaltı eder.

Quien madruga desayuna.

מי שמשכים קום אוכל ארוחת בוקר.

Qui se lève tôt prend son petit-déjeuner.

Chi si alza presto fa colazione.

Quem madruga toma o pequeno-almoço.

Όποιος ξυπνά νωρίς προλαβαίνει να πάρει πρωινό.

من يبكّر يتناول فطوره.

The old woman wants to live longer to see more and hear more.

Yaşlı kadın daha çok görmek ve duymak için daha çok yaşamak ister.

La vieja quiere vivir más para ver más y oír más.

הזקנה רוצה לחיות עוד כדי לראות עוד ולשמוע עוד.

La vieille veut vivre plus longtemps pour voir plus et entendre plus.

La vecchia vuole vivere di più per vedere di più e sentire di più.

A velha quer viver mais para ver mais e ouvir mais.

Η γριά θέλει να ζήσει περισσότερο για να δει περισσότερα και να ακούσει περισσότερα.

العجوز تريد أن تعيش أكثر لترى أكثر وتسمع أكثر.

When the father gives to the son, the father laughs and the son laughs; when the son gives to the father, the father cries and the son cries.

Baba oğula verince baba güler, oğul güler; oğul babaya verince baba ağlar, oğul ağlar.

Cuando el padre da al hijo ríe el padre, ríe el hijo; cuando el hijo da al padre llora el padre y llora el hijo.

כשהאב נותן לבן, צוחק האב וצוחק הבן; כשהבן נותן לאב, בוכה האב ובוכה הבן.

Quand le père donne au fils, le père rit et le fils rit ; quand le fils donne au père, le père pleure et le fils pleure.

Quando il padre dà al figlio ride il padre e ride il figlio; quando il figlio dà al padre piange il padre e piange il figlio.

Quando o pai dá ao filho, ri o pai e ri o filho; quando o filho dá ao pai, chora o pai e chora o filho.

Όταν ο πατέρας δίνει στον γιο, γελά ο πατέρας και γελά ο γιος· όταν ο γιος δίνει στον πατέρα, κλαίει ο πατέρας και κλαίει ο γιος.

عندما يعطي الأب ابنه يضحك الأب ويضحك الابن، وعندما يعطي الابن أباه يبكي الأب ويبكي الابن.

All the earnings is for the throat.

Tüm kazanç boğaz içindir.

Todas las ganancias son para la garganta.

כל הרווחים הם עבור הגרון.

Tous les gains sont pour la gorge.

Tutti i guadagni sono per la gola.

Todos os ganhos são para a garganta.

Όλα τα κέρδη είναι για το λαιμό.

جميع الأرباح للحنجرة.

Without toil there is no gain.

Zahmetsiz kazanç olmaz.

Sin penar no hay ganar.

בלי עמל אין רווח.

Sans peine, pas de gain.

Senza fatica non c'è guadagno.

Sem penar não há ganhar.

Χωρίς κόπο δεν υπάρχει κέρδος.

لا كسب بلا عناء.

Blood does not turn into water.

Kan suya dönmez.

La sangre no se hace agua.

דם אינו הופך למים.

Le sang ne devient pas de l'eau.

Il sangue non diventa acqua.

O sangue não se faz água.

Το αίμα νερό δεν γίνεται.

الدم لا يصير ماءً.

Whoever loves you well,tells it to your face.

Kim seni iyi seviyorsa yüzüne söylesin.

Quien te quiera bien, se lo dice a la cara.

מי שאוהב אותך היטב,אומר לך את זה בפנים.

Celui qui vous aime bien vous le dit en face.

Chi ti ama bene, te lo dice in faccia.

Quem te ama bem,diz isso na sua cara.

Όποιος σε αγαπάει καλά, σου το λέει κατάμουτρα.

من يحبك جيدًا،يقول ذلك في وجهك.

All that glitters is not gold.

Parlayan her şey altın değildir.

Todo lo que brilla no es oro.

לא כל מה שמבריק הוא זהב.

Tout ce qui brille n'est pas or.

Non è tutto oro quel che luccica.

Nem tudo o que brilha é ouro.

Δεν είναι χρυσός ό,τι λάμπει.

ليس كل ما يلمع ذهبًا.

A housekeeping mother gets a lazy daughter.

Ev hanımı anneden tembel kız çıkar.

A la madre hacendosa le sale hija holgazana.

לאם עקרת בית יוצאת בת עצלנית.

À la mère bonne ménagère naît une fille paresseuse.

Alla madre massaia nasce una figlia pigra.

À mãe caseira sai-lhe uma filha preguiçosa.

Στη νοικοκυρά μάνα βγαίνει τεμπέλα κόρη.

للأم المدبّرة تخرج ابنة كسولة.

By the time the rich man's wish comes, the poor man's soul has left him.

Zenginin canı istediğinde yoksulun canı çıkar.

Hasta que le viene el antojo al rico, al pobre le sale el alma.

עד שהעשיר מתחשק לו, נשמת העני יוצאת.

Le temps que l'envie vienne au riche, l'âme du pauvre s'en va.

Prima che al ricco venga la voglia, al povero esce l'anima.

Até que ao rico lhe venha a vontade, ao pobre sai-lhe a alma.

Ώσπου να έρθει η όρεξη στον πλούσιο, βγαίνει η ψυχή του φτωχού.

قبل أن تأتي رغبة الغني تخرج روح الفقير.

A sack of rice, one bean.

Bir çuval pirinç, bir fasulye.

Un saco de arroz, una haba.

שק אורז, שעועית אחת.

Un sac de riz, une fève.

Un sacco di riso, una fava.

Um saco de arroz, uma fava.

Ένα σακί ρύζι, ένα φασόλι.

كيس أرز وحبة فول.

Life is a biscuit: some eat it raw, some baked.

Hayat bir bisküvidir; kimi çiğ yer, kimi pişmiş.

La vida es un bizcocho: quien lo come crudo, quien cocido.

החיים הם עוגייה: יש שאוכלים אותה נא ויש אפויה.

La vie est un biscuit : certains le mangent cru, d'autres cuit.

La vita è un biscotto: chi lo mangia crudo, chi cotto.

A vida é um biscoito: uns comem-no cru, outros cozido.

Η ζωή είναι ένα παξιμάδι: άλλοι το τρώνε ωμό, άλλοι ψημένο.

الحياة بسكويت، منهم من يأكله نيئًا ومنهم من يأكله مطبوخًا.

A log is not split with one blow.

Tek vuruşla kütük yarılmaz.

Con un golpe no se parte un leño.

במכה אחת לא מפצלים גזע.

D'un seul coup on ne fend pas une bûche.

Con un solo colpo non si spacca un tronco.

Com um só golpe não se racha um lenho.

Με μια τσεκουριά δεν σπάει ξύλο.

بضربة واحدة لا يُشقّ جذع.

Death knows neither rich nor poor.

Ölüm ne zengin tanır ne fakir.

La muerte no conoce ni rico ni pobre.

המוות לא מכיר לא עשיר ולא עני.

La mort ne connaît ni riche ni pauvre.

La morte non conosce né ricco né povero.

A morte não conhece nem rico nem pobre.

Ο θάνατος δεν ξέρει ούτε πλούσιο ούτε φτωχό.

الموت لا يعرف غنيًا ولا فقيرًا.

With hope, everything is achieved.

Umutla her şeye ulaşılır.

Con la esperanza todo se alcanza.

עם תקווה משיגים הכול.

Avec l'espoir, tout s'obtient.

Con la speranza tutto si ottiene.

Com a esperança tudo se alcança.

Με την ελπίδα όλα κατακτιούνται.

بالأمل يُنال كل شيء.

For doing good you need knowledge, and for enduring bad you need patience.

İyilik için bilgi, kötülüğe katlanmak için sabır gerekir.

Para el bien se necesita sabiduría y para el mal, paciencia.

לעשות טוב צריך ידע, ולשאת רע צריך סבלנות.

Pour le bien il faut du savoir, et pour le mal de la patience.

Per il bene serve sapienza, e per il male pazienza.

Para o bem é preciso saber, e para o mal, paciência.

Για το καλό χρειάζεται γνώση και για το κακό υπομονή.

للخير يلزم العلم، وللشرّ يلزم الصبر.

Even though he didn't sell out in his own time, he will sell you out. (uncertain)

Kendi zamanında satılmamış olsa da seni satar.

Aunque no se vendió en su tiempo, te vende a ti.

אף שלא מכר את עצמו בימיו, הוא ימכור אותך.

Bien qu'il ne se soit pas vendu en son temps, il te vend, toi.

Anche se non si è venduto ai suoi tempi, vende te.

Embora não se tenha vendido no seu tempo, vende-te a ti.

Αν και δεν πουλήθηκε στην εποχή του, σε πουλά εσένα.

وإن لم يبع نفسه في زمانه، فإنه يبيعك أنت.