Refranes en ladino

Children are known when their parents grow old.

Çocuklar, ana babaları yaşlanınca tanınır.

Los hijos se conocen cuando los padres envejecen.

הילדים מתגלים כשההורים מזדקנים.

Les enfants se reconnaissent quand les parents vieillissent.

I figli si conoscono quando i genitori invecchiano.

Os filhos conhecem-se quando os pais envelhecem.

Τα παιδιά γνωρίζονται όταν γερνούν οι γονείς.

الأبناء يُعرفون حين يشيخ الوالدان.

Even though he didn't sell out in his own time, he will sell you out. (uncertain)

Kendi zamanında satılmamış olsa da seni satar.

Aunque no se vendió en su tiempo, te vende a ti.

אף שלא מכר את עצמו בימיו, הוא ימכור אותך.

Bien qu'il ne se soit pas vendu en son temps, il te vend, toi.

Anche se non si è venduto ai suoi tempi, vende te.

Embora não se tenha vendido no seu tempo, vende-te a ti.

Αν και δεν πουλήθηκε στην εποχή του, σε πουλά εσένα.

وإن لم يبع نفسه في زمانه، فإنه يبيعك أنت.

There are those who grind coffee and those who grind water.

Kahve öğütenler var, su öğütenler var.

Hay unos que muelen café y hay otros que muelen agua.

יש כאלה שטוחנים קפה ויש שטוחנים מים.

Il y en a qui moulent du café et d'autres qui moulent de l'eau.

Ci sono quelli che macinano caffè e quelli che macinano acqua.

Há uns que moem café e há outros que moem água.

Υπάρχουν αυτοί που αλέθουν καφέ και αυτοί που αλέθουν νερό.

هناك من يطحن القهوة وهناك من يطحن الماء.

Those who walk the straight path walk the narrow path.

Doğru yolda yürüyenler dar yolda yürür.

Los que caminan por el camino derecho caminan por el camino estrecho.

מי שהולכים בדרך הישרה הולכים בדרך הצרה.

Ceux qui marchent sur le droit chemin marchent sur le chemin étroit.

Chi cammina sulla retta via cammina sulla via stretta.

Os que caminham pelo caminho direito caminham pelo caminho estreito.

Όσοι περπατούν στον ίσιο δρόμο περπατούν στον στενό δρόμο.

الذين يسيرون في الطريق المستقيم يسيرون في الطريق الضيق.

The gut is up in the nose (he is fed up, has had enough). (uncertain, idiom)

Bağırsak burnunda (canına tak etti, bıktı).

Tiene la tripa en la nariz (está harto, ya no aguanta más).

המעיים באף (נמאס לו, הוא כבר לא יכול).

Il a la tripe dans le nez (il en a assez, il n'en peut plus).

Ha la trippa nel naso (è stufo, non ne può più).

Tem a tripa no nariz (está farto, não aguenta mais).

Έχει το έντερο στη μύτη (το έχει βαρεθεί, δεν αντέχει άλλο).

الأمعاء في الأنف (لقد ضاق ذرعًا ولم يعد يحتمل).

Whoever loves you more than your mother will deceive you with words.

Seni annenden çok seven, sözlerle seni kandırır.

Quien te ame más que tu mamá, con palabras te engañará.

מי שיאהב אותך יותר מאמך, במילים יתעה אותך.

Celui qui t'aime plus que ta mère te trompera avec des paroles.

Chi ti ama più di tua madre ti ingannerà con le parole.

Quem te amar mais do que a tua mãe, com palavras te enganará.

Όποιος σε αγαπά περισσότερο από τη μητέρα σου, με λόγια θα σε εξαπατήσει.

من يحبك أكثر من أمك سيخدعك بالكلام.

Better to be alone than in bad company.

Kötü arkadaşlarla olmaktansa yalnız olmak daha iyidir.

Mejor solo que mal acompañado.

עדיף להיות לבד מאשר בחברה רעה.

Mieux vaut être seul qu'en mauvaise compagnie.

Meglio da soli che mal accompagnati

Antes só que mal acompanhado.

Καλύτερα να είσαι μόνος παρά με κακή παρέα.

أفضل أنّ أكون لوحدي من رفقة سيئة.

A husband who loves you like salt (dearly, as something essential). (uncertain)

Seni tuz gibi seven bir koca (candan, gerekli bir şey olarak). (belirsiz)

Un marido que te quiere como a la sal (caro, como algo esencial). (incierto)

בעל שאוהב אותך כמו מלח (ביוקר, כמשהו חיוני). (לא בטוח)

Un mari qui vous aime comme du sel (Chère, comme quelque chose d'essentiel). (Incertain)

Un marito che ti ama come il sale (caro, come qualcosa di essenziale). (incerto)

Um marido que te ama como sal (carinhosamente, como algo essencial). (incerto)

Ένας σύζυγος που σε αγαπάει σαν το αλάτι (στοργικά, σαν κάτι απαραίτητο). (αβέβαιο)

الزوج الذي يحبك مثل الملح (الغالي، كشيء أساسي). (غير مؤكد)

Man is stronger than stone and more delicate than a rose.

İnsan taştan daha güçlü ve bir gülden daha hassastır.

El hombre es más fuerte que la piedra y más delicado que una rosa.

האדם חזק יותר מאבן ועדין יותר מוורד.

L'homme est plus fort que la pierre et plus délicat qu'une rose.

L'uomo è più forte della pietra e più delicato di una rosa.

O homem é mais forte que a pedra e mais delicado que uma rosa.

Ο άνθρωπος είναι πιο δυνατός από την πέτρα και πιο ντελικάτος από το τριαντάφυλλο.

الإنسان أقوى من الحجر وأكثر رقة من الوردة.

Today's fruit, yesterday's bread, the day-before-yesterday's meat and last year's wine make a man healthy.

Bugünün meyvesi, dünün ekmeği, dünden önceki günün eti ve geçen yılın şarabı insanı sağlıklı kılar.

La fruta de hoy, el pan de ayer, la carne del día anterior y el vino del año pasado hacen que un hombre sea saludable.

הפירות של היום, הלחם של אתמול, הבשר של היום הקודם והיין של השנה שעברה עושים את האדם בריא.

Les fruits d'aujourd' hui, le pain d'hier, la viande d'avant-hier et le vin de l'année dernière rendent un homme en bonne santé.

Il frutto di oggi, il pane di ieri, la carne del giorno prima di ieri e il vino dell'anno scorso rendono l'uomo sano.

A fruta de hoje, o pão de ontem, a carne de anteontem e o vinho do ano passado tornam um homem saudável.

Τα σημερινά φρούτα, το χθεσινό ψωμί, το προχθεσινό κρέας και το περσινό κρασί κάνουν έναν άνθρωπο υγιή.

فاكهة اليوم وخبز الأمس ولحم الأمس السابق ونبيذ العام الماضي تجعل الرجل بصحة جيدة.

Whoever sends snot receives drool (you get back what you give).

Sümük gönderen salya akıtır (verdiklerini geri alırsın).

Quien envía mocos recibe baba (devuelves lo que das).

מי ששולח נזלת מקבל ריר (אתה מקבל בחזרה את מה שאתה נותן).

Celui qui envoie de la morve reçoit de la bave (vous récupérez ce que vous donnez).

Chi manda moccio riceve bava (ottieni indietro quello che dai).

Quem envia ranho recebe baba (você recebe de volta o que dá).

Όποιος στέλνει μύξες, του τρέχουν τα σάλια (παίρνεις πίσω ό, τι δίνεις).

كل من يرسل مخاطًا يتلقى لعابًا (تسترد ما تعطيه).

Let the duck die, let the fed-up one die (said when one is past caring about the consequences).

Ördeğin ölmesine izin verin, bıkkın olanın ölmesine izin verin (kişi sonuçları önemsemeyi geçtiğinde söylenir).

Deja que el pato muera, deja que el harto muera (dicho cuando uno ya no se preocupa por las consecuencias).

תן לברווז למות, תן לברווז שנמאס לו למות (אמר כשעברנו את הדאגה להשלכות).

Laissez mourir le canard, laissez mourir celui qui en a marre (dit quand on est passé à se soucier des conséquences).

Lascia morire l'anatra, lascia morire quello stufo (detto quando non ci si preoccupa più delle conseguenze).

Deixe o pato morrer, deixe o cansado morrer (dito quando alguém já não se importa com as consequências).

Αφήστε την πάπια να πεθάνει, αφήστε τον αγανακτισμένο να πεθάνει (λέγεται όταν κάποιος έχει περάσει από το να νοιάζεται για τις συνέπειες).

دع البطة تموت، دع الشخص الذي سئم يموت (قال عندما يكون المرء مهتمًا بالعواقب).

He who sells the sun buys the candle.

Güneşi satan mum satın alır.

Quien vende el sol compra la vela.

מי שמוכר את השמש קונה נר.

Qui vend le soleil achète la chandelle.

Chi vende il sole compra la candela.

Quem vende o sol compra a vela.

Όποιος πουλά τον ήλιο αγοράζει το κερί.

من يبيع الشمس يشتري الشمعة.

Bland at the table, salty in the head.

Sofrada yavan, kafada tuzlu.

Soso en la mesa, salado en la cabeza.

תפל על השולחן, מלוח בראש.

Fade à table, salé dans la tête.

Insipido a tavola, salato in testa.

Insosso à mesa, salgado na cabeça.

Άνοστος στο τραπέζι, αλμυρός στο κεφάλι.

مَسِيخ على المائدة، مالح في الرأس.

When I was a daughter-in-law I found no mother-in-law, and when I was a mother-in-law I found no daughter-in-law.

Gelin olduğumda kayınvalide bulamadım, kayınvalide olduğumda gelin bulamadım.

Cuando fui nuera no encontré suegra y cuando fui suegra no encontré nuera.

כשהייתי כלה לא מצאתי חמות, וכשהייתי חמות לא מצאתי כלה.

Quand j'étais belle-fille je n'ai pas trouvé de belle-mère, et quand j'étais belle-mère je n'ai pas trouvé de belle-fille.

Quando fui nuora non trovai suocera, e quando fui suocera non trovai nuora.

Quando fui nora não encontrei sogra, e quando fui sogra não encontrei nora.

Όταν ήμουν νύφη δεν βρήκα πεθερά και όταν έγινα πεθερά δεν βρήκα νύφη.

عندما كنت كنّة لم أجد حماة، وعندما صرت حماة لم أجد كنّة.

The going is in my hand; the coming back, I don't know when.

Gitmek elimde, dönüşün ne zaman olacağını bilmiyorum.

La ida está en mi mano, la venida no sé cuándo.

ההליכה בידי, החזרה אינני יודע מתי.

L'aller est dans ma main, le retour je ne sais quand.

L'andata è nelle mie mani, il ritorno non so quando.

A ida está na minha mão, a vinda não sei quando.

Η φυγή είναι στο χέρι μου, η επιστροφή δεν ξέρω πότε.

الذهاب بيدي أما العودة فلا أعرف متى.

Dress according to custom, eat according to taste.

Geleneklere göre giyinin, damak tadınıza göre yiyin.

Vístete según la costumbre, come según el gusto.

להתלבש לפי המנהג, לאכול לפי הטעם.

Habillez-vous selon vos habitudes, mangez selon vos goûts.

Vestirsi secondo consuetudine, mangiare secondo gusto.

Vista-se de acordo com o costume, coma de acordo com o gosto.

Ντυθείτε σύμφωνα με το έθιμο, φάτε σύμφωνα με το γούστο σας.

ارتدِ الملابس حسب العادة، وتناول الطعام حسب الذوق.

Whoever has no sister has nothing.

Kız kardeşi olmayanın hiçbir şeyi yoktur.

Quien no tiene hermana no tiene nada.

מי שאין לו אחות אין לו כלום.

Qui n'a pas de sœur n'a rien.

Chi non ha una sorella non ha niente.

Quem não tem irmã não tem nada.

Όποιος δεν έχει αδελφή δεν έχει τίποτα.

من لا أخت له لا شيء له.