Refranes en ladino

What you give, you take.

Ne verirsen onu alırsın.

Lo que das, tomas.

מה שאתה נותן, אתה לוקח.

Ce que tu donnes, tu le prends.

Ciò che dai, prendi.

O que dás, tomas.

Ό,τι δίνεις, παίρνεις.

ما تعطيه تأخذه.

A thousand candles do not make a sun.

Bin mum bir güneş yapmaz.

Mil velas no hacen un sol.

אלף נרות אינם עושים שמש.

Mille chandelles ne font pas un soleil.

Mille candele non fanno un sole.

Mil velas não fazem um sol.

Χίλια κεριά δεν κάνουν έναν ήλιο.

ألف شمعة لا تصنع شمسًا.

He cannot tell the squash from the eggplant.

Kabağı patlıcandan ayırmayı bilmez.

No sabe separar la calabaza de la berenjena.

הוא לא יודע להבדיל בין דלעת לחציל.

Il ne sait pas distinguer la courge de l'aubergine.

Non sa distinguere la zucca dalla melanzana.

Não sabe separar a abóbora da beringela.

Δεν ξέρει να ξεχωρίσει την κολοκύθα από τη μελιτζάνα.

لا يعرف أن يميز القرع من الباذنجان.

He who is too picky eats the rotten.

Çok seçen çürüğü yer.

El que mucho escoge lo podrido come.

מי שבררן מדי אוכל את הרקוב.

Qui choisit trop mange le pourri.

Chi sceglie troppo mangia il marcio.

Quem escolhe muito come o podre.

Όποιος διαλέγει πολύ τρώει το σάπιο.

من يُكثر الاختيار يأكل العفن.

A saving father, a spendthrift son.

Baba biriktirici, oğul harcayıcı.

Padre ahorrador, hijo gastador.

אב חוסך, בן מבזבז.

Père économe, fils dépensier.

Padre risparmiatore, figlio spendaccione.

Pai poupador, filho gastador.

Πατέρας φειδωλός, γιος σπάταλος.

أب مدّخر، وابن مبذّر.

Look at yourself, so that God may look at you.

Kendine bak ki Tanrı sana baksın.

Mírate, que te mire Dios.

הבט בעצמך, שיביט בך אלוהים.

Regarde-toi, que Dieu te regarde.

Guardati, che Dio ti guardi.

Olha-te, para que Deus te olhe.

Κοίτα τον εαυτό σου, για να σε κοιτάξει ο Θεός.

انظر إلى نفسك ليراك الله.

A sack of rice, one bean.

Bir çuval pirinç, bir fasulye.

Un saco de arroz, una haba.

שק אורז, שעועית אחת.

Un sac de riz, une fève.

Un sacco di riso, una fava.

Um saco de arroz, uma fava.

Ένα σακί ρύζι, ένα φασόλι.

كيس أرز وحبة فول.

Whoever toils in youth reaches old age.

Gençlikte zahmet çeken yaşlılığa ulaşır.

Quien se afana en la juventud alcanza la vejez.

מי שעמל בנעוריו מגיע לזקנה.

Qui peine dans sa jeunesse atteint la vieillesse.

Chi fatica in gioventù raggiunge la vecchiaia.

Quem labuta na juventude chega à velhice.

Όποιος μοχθεί στη νιότη φτάνει στα γεράματα.

من يكدّ في شبابه يبلغ الشيخوخة.

Friends and brothers we will be, but we will not touch each other's purses.

Dost ve kardeş olacağız ama keselere dokunmayacağız.

Amigos y hermanos seremos, pero las bolsas no tocaremos.

ידידים ואחים נהיה, אבל לארנקים לא ניגע.

Amis et frères nous serons, mais aux bourses nous ne toucherons pas.

Amici e fratelli saremo, ma le borse non le toccheremo.

Amigos e irmãos seremos, mas nas bolsas não tocaremos.

Φίλοι και αδέλφια θα είμαστε, αλλά στα πουγκιά δεν θα αγγίξουμε.

سنكون أصدقاء وإخوة، لكننا لن نلمس الجيوب.

A log is not split with one blow.

Tek vuruşla kütük yarılmaz.

Con un golpe no se parte un leño.

במכה אחת לא מפצלים גזע.

D'un seul coup on ne fend pas une bûche.

Con un solo colpo non si spacca un tronco.

Com um só golpe não se racha um lenho.

Με μια τσεκουριά δεν σπάει ξύλο.

بضربة واحدة لا يُشقّ جذع.

Time is worth more than money.

Zaman paradan değerlidir.

El tiempo vale más que la moneda.

זמן שווה יותר מכסף.

Le temps vaut plus que l'argent.

Il tempo vale più del denaro.

O tempo vale mais do que o dinheiro.

Ο χρόνος αξίζει περισσότερο από το χρήμα.

الوقت أغلى من المال.

Throw a bone to the dog so that it does not bark.

Köpeğe havlamasın diye bir kemik at.

Echa un hueso al perro para que no ladre.

זרוק עצם לכלב כדי שלא ינבח.

Jette un os au chien pour qu'il n'aboie pas.

Getta un osso al cane perché non abbai.

Atira um osso ao cão para que não ladre.

Πέτα ένα κόκαλο στον σκύλο για να μη γαβγίζει.

ارمِ عظمة للكلب كي لا ينبح.

Whoever is born a donkey dies a donkey.

Eşek doğan eşek ölür.

Quien nace asno, asno muere.

מי שנולד חמור, חמור ימות.

Qui naît âne meurt âne.

Chi nasce asino muore asino.

Quem nasce burro, burro morre.

Όποιος γεννιέται γάιδαρος, γάιδαρος πεθαίνει.

من وُلد حمارًا مات حمارًا.

With the hat I have, I say "bonjour".

Elimdeki şapkayla "bonjour" derim.

Con el sombrero que tengo digo «bonjour».

עם הכובע שיש לי אני אומר "בונז'ור".

Avec le chapeau que j'ai, je dis « bonjour ».

Con il cappello che ho, dico «bonjour».

Com o chapéu que tenho, digo «bonjour».

Με το καπέλο που έχω λέω «μπονζούρ».

بالقبعة التي أملكها أقول «بونجور».

The river passes, the sand remains.

Nehir geçer, kum kalır.

El río pasa, la arena queda.

הנהר עובר, החול נשאר.

La rivière passe, le sable reste.

Il fiume passa, la sabbia resta.

O rio passa, a areia fica.

Το ποτάμι περνά, η άμμος μένει.

النهر يمرّ والرمل يبقى.

No fly enters a closed mouth.

Kapalı ağza sinek girmez.

En boca cerrada no entran moscas.

לפה סגור לא נכנסות זבובים.

Dans une bouche fermée, il n'entre pas de mouches.

In bocca chiusa non entrano mosche.

Em boca fechada não entra mosquito.

Στο κλειστό στόμα δεν μπαίνουν μύγες.

الفم المغلق لا يدخله الذباب.

Those who walk the straight path walk the narrow path.

Doğru yolda yürüyenler dar yolda yürür.

Los que caminan por el camino derecho caminan por el camino estrecho.

מי שהולכים בדרך הישרה הולכים בדרך הצרה.

Ceux qui marchent sur le droit chemin marchent sur le chemin étroit.

Chi cammina sulla retta via cammina sulla via stretta.

Os que caminham pelo caminho direito caminham pelo caminho estreito.

Όσοι περπατούν στον ίσιο δρόμο περπατούν στον στενό δρόμο.

الذين يسيرون في الطريق المستقيم يسيرون في الطريق الضيق.

The gut is up in the nose (he is fed up, has had enough). (uncertain, idiom)

Bağırsak burnunda (canına tak etti, bıktı).

Tiene la tripa en la nariz (está harto, ya no aguanta más).

המעיים באף (נמאס לו, הוא כבר לא יכול).

Il a la tripe dans le nez (il en a assez, il n'en peut plus).

Ha la trippa nel naso (è stufo, non ne può più).

Tem a tripa no nariz (está farto, não aguenta mais).

Έχει το έντερο στη μύτη (το έχει βαρεθεί, δεν αντέχει άλλο).

الأمعاء في الأنف (لقد ضاق ذرعًا ولم يعد يحتمل).