Refranes en ladino

A saving father, a spendthrift son.

Baba biriktirici, oğul harcayıcı.

Padre ahorrador, hijo gastador.

אב חוסך, בן מבזבז.

Père économe, fils dépensier.

Padre risparmiatore, figlio spendaccione.

Pai poupador, filho gastador.

Πατέρας φειδωλός, γιος σπάταλος.

أب مدّخر، وابن مبذّر.

Saying "fire" does not burn the mouth.

Ateş demekle ağız yanmaz.

Con decir fuego no se quema la boca.

מלומר "אש" לא נשרף הפה.

À dire « feu », on ne se brûle pas la bouche.

A dire «fuoco» non si brucia la bocca.

Dizer fogo não queima a boca.

Λέγοντας «φωτιά» δεν καίγεται το στόμα.

قول «نار» لا يحرق الفم.

Stolen water is sweeter.

Çalınan su daha tatlıdır.

El agua robada es más dulce.

מים גנובים מתוקים יותר.

L'eau volée est plus douce.

L'acqua rubata è più dolce.

A água roubada é mais doce.

Το κλεμμένο νερό είναι πιο γλυκό.

الماء المسروق أحلى.

A sack of rice, one bean.

Bir çuval pirinç, bir fasulye.

Un saco de arroz, una haba.

שק אורז, שעועית אחת.

Un sac de riz, une fève.

Un sacco di riso, una fava.

Um saco de arroz, uma fava.

Ένα σακί ρύζι, ένα φασόλι.

كيس أرز وحبة فول.

Whoever toils in youth reaches old age.

Gençlikte zahmet çeken yaşlılığa ulaşır.

Quien se afana en la juventud alcanza la vejez.

מי שעמל בנעוריו מגיע לזקנה.

Qui peine dans sa jeunesse atteint la vieillesse.

Chi fatica in gioventù raggiunge la vecchiaia.

Quem labuta na juventude chega à velhice.

Όποιος μοχθεί στη νιότη φτάνει στα γεράματα.

من يكدّ في شبابه يبلغ الشيخوخة.

To the rich man, "with health and life"; to the poor man, "where did it come to you from?"

Zengine "sağlıkla ve ömürle"; fakire "sana nereden geldi?"

Al rico, con salud y con vida; al pobre, ¿de dónde te vino?

לעשיר – "בבריאות ובחיים"; לעני – "מאין זה בא לך?"

Au riche, « avec santé et vie » ; au pauvre, « d'où cela t'est-il venu ? »

Al ricco, «con salute e con vita»; al povero, «da dove ti è venuto?»

Ao rico, «com saúde e com vida»; ao pobre, «de onde te veio?»

Στον πλούσιο, «με υγεία και με ζωή»· στον φτωχό, «από πού σου ήρθε;»

للغني: «بالصحة والحياة»؛ وللفقير: «من أين أتاك؟»

Love is temporary, like the winter wind: it passes and goes.

Aşk geçicidir, kış rüzgârı gibi gelir geçer gider.

El amor es temporal como el aire del invierno: pasa y se va.

האהבה זמנית כמו רוח החורף: עוברת והולכת.

L'amour est passager comme le vent d'hiver : il passe et s'en va.

L'amore è temporaneo come il vento d'inverno: passa e se ne va.

O amor é temporário como o vento do inverno: passa e vai-se.

Η αγάπη είναι προσωρινή σαν τον χειμωνιάτικο άνεμο: περνά και φεύγει.

الحب مؤقت كريح الشتاء: يمر ويرحل.

May you live, grow up and flourish like a little fish in fresh waters. Amen.

Yaşayasın, büyüyesin ve gelişesin, taze sularda küçük bir balık gibi. Amin.

Que vivas, crezcas y florezcas como un pececito en aguas frescas. Amén.

תחיו, תגדלו ותפרחו כמו דגיג במים רעננים. אמן.

Puisses-tu vivre, grandir et prospérer comme un petit poisson dans des eaux fraîches. Amen.

Che tu possa vivere, crescere e prosperare come un pesciolino in acque fresche. Amen.

Que vivas, cresças e floresças como um peixinho em águas frescas. Amém.

Να ζήσεις, να μεγαλώσεις και να ανθίσεις σαν ψαράκι σε δροσερά νερά. Αμήν.

لتعش وتكبر وتنمُ كسمكة صغيرة في مياه عذبة. آمين.

Everyone knows where the shoe pinches.

Ayakkabının nerede sıktığını herkes bilir.

Cada uno sabe dónde aprieta el zapato.

כל אחד יודע איפה הנעל לוחצת.

Chacun sait où le soulier blesse.

Ognuno sa dove stringe la scarpa.

Cada um sabe onde aperta o sapato.

Ο καθένας ξέρει πού τον σφίγγει το παπούτσι.

كل واحد يعرف أين يضغط الحذاء.

Throw a bone to the dog so that it does not bark.

Köpeğe havlamasın diye bir kemik at.

Echa un hueso al perro para que no ladre.

זרוק עצם לכלב כדי שלא ינבח.

Jette un os au chien pour qu'il n'aboie pas.

Getta un osso al cane perché non abbai.

Atira um osso ao cão para que não ladre.

Πέτα ένα κόκαλο στον σκύλο για να μη γαβγίζει.

ارمِ عظمة للكلب كي لا ينبح.

Whoever is born a donkey dies a donkey.

Eşek doğan eşek ölür.

Quien nace asno, asno muere.

מי שנולד חמור, חמור ימות.

Qui naît âne meurt âne.

Chi nasce asino muore asino.

Quem nasce burro, burro morre.

Όποιος γεννιέται γάιδαρος, γάιδαρος πεθαίνει.

من وُلد حمارًا مات حمارًا.

He did the deed just like his face.

Yaptığı iş yüzü gibiydi.

Hizo el hecho igual que su cara.

עשה את המעשה כמו פניו.

Il a fait l'acte tout comme son visage.

Ha compiuto il fatto proprio come il suo viso.

Fez o feito como o seu rosto.

Έκανε την πράξη όπως το πρόσωπό του.

فعل الفعلة مثل وجهه.

Even though he didn't sell out in his own time, he will sell you out. (uncertain)

Kendi zamanında satılmamış olsa da seni satar.

Aunque no se vendió en su tiempo, te vende a ti.

אף שלא מכר את עצמו בימיו, הוא ימכור אותך.

Bien qu'il ne se soit pas vendu en son temps, il te vend, toi.

Anche se non si è venduto ai suoi tempi, vende te.

Embora não se tenha vendido no seu tempo, vende-te a ti.

Αν και δεν πουλήθηκε στην εποχή του, σε πουλά εσένα.

وإن لم يبع نفسه في زمانه، فإنه يبيعك أنت.

Man is stronger than stone and more delicate than a rose.

İnsan taştan daha güçlü ve bir gülden daha hassastır.

El hombre es más fuerte que la piedra y más delicado que una rosa.

האדם חזק יותר מאבן ועדין יותר מוורד.

L'homme est plus fort que la pierre et plus délicat qu'une rose.

L'uomo è più forte della pietra e più delicato di una rosa.

O homem é mais forte que a pedra e mais delicado que uma rosa.

Ο άνθρωπος είναι πιο δυνατός από την πέτρα και πιο ντελικάτος από το τριαντάφυλλο.

الإنسان أقوى من الحجر وأكثر رقة من الوردة.

Today's fruit, yesterday's bread, the day-before-yesterday's meat and last year's wine make a man healthy.

Bugünün meyvesi, dünün ekmeği, dünden önceki günün eti ve geçen yılın şarabı insanı sağlıklı kılar.

La fruta de hoy, el pan de ayer, la carne del día anterior y el vino del año pasado hacen que un hombre sea saludable.

הפירות של היום, הלחם של אתמול, הבשר של היום הקודם והיין של השנה שעברה עושים את האדם בריא.

Les fruits d'aujourd' hui, le pain d'hier, la viande d'avant-hier et le vin de l'année dernière rendent un homme en bonne santé.

Il frutto di oggi, il pane di ieri, la carne del giorno prima di ieri e il vino dell'anno scorso rendono l'uomo sano.

A fruta de hoje, o pão de ontem, a carne de anteontem e o vinho do ano passado tornam um homem saudável.

Τα σημερινά φρούτα, το χθεσινό ψωμί, το προχθεσινό κρέας και το περσινό κρασί κάνουν έναν άνθρωπο υγιή.

فاكهة اليوم وخبز الأمس ولحم الأمس السابق ونبيذ العام الماضي تجعل الرجل بصحة جيدة.

Better to go to bed without supper than to get up in debt.

Borçlu kalkmaktansa akşam yemeksiz yatmak yeğdir.

Más vale acostarse sin cenar que levantarse con deuda.

עדיף ללכת לישון בלי ארוחת ערב מאשר לקום עם חוב.

Mieux vaut se coucher sans souper que se lever avec des dettes.

Meglio andare a letto senza cena che alzarsi con un debito.

Mais vale deitar-se sem jantar do que levantar-se com dívida.

Καλύτερα να πας για ύπνο χωρίς δείπνο παρά να ξυπνήσεις με χρέος.

الأفضل أن تنام بلا عشاء على أن تستيقظ مدينًا.

Everything became a fortress and a wall to me.

Bana her şey kale ve duvar oldu.

Todo se me hizo fortaleza y muro.

הכול נעשה לי מבצר וחומה.

Tout est devenu forteresse et muraille pour moi.

Tutto mi è diventato fortezza e muro.

Tudo se me tornou fortaleza e muro.

Όλα έγιναν για μένα κάστρο και τείχος.

صار كل شيء بالنسبة لي قلعة وجدارًا.

Bread is bread, wine is wine; you left, another came.

Ekmek ekmektir, şarap şaraptır; sen gittin, bir başkası geldi.

Pan es pan, vino es vino; tú te fuiste, vino otro vino.

לחם הוא לחם, יין הוא יין; אתה הלכת, בא אחר.

Le pain est le pain, le vin est le vin ; tu es parti, un autre est venu.

Il pane è pane, il vino è vino; tu te ne sei andato, ne è venuto un altro.

Pão é pão, vinho é vinho; tu foste, veio outro.

Το ψωμί είναι ψωμί, το κρασί κρασί· εσύ έφυγες, ήρθε άλλος.

الخبز خبز والنبيذ نبيذ؛ ذهبتَ أنت وجاء آخر.