Refranes en ladino

God tests the good: to a settled father he gives a crazy son.

Tanrı iyileri sınar: oturaklı bir babaya çılgın bir evlat verir.

Dios pone a prueba a los buenos: a un padre sensato le da un hijo loco.

אלוהים בוחן את הטובים: לאב מיושב בדעתו הוא נותן בן מטורף.

Dieu éprouve les bons : à un père rangé, il donne un fils fou.

Dio mette alla prova i buoni: a un padre posato dà un figlio matto.

Deus põe à prova os bons: a um pai ajuizado dá um filho louco.

Ο Θεός δοκιμάζει τους καλούς: σε έναν ήρεμο πατέρα δίνει έναν τρελό γιο.

الله يمتحن الصالحين: يعطي الأب الرزين ابنًا مجنونًا.

Fools and children tell the truth.

Aptallar ve çocuklar doğruyu söyler.

Los tontos y los niños dicen la verdad.

שוטים וילדים אומרים את האמת.

Les fous et les enfants disent la vérité.

Gli sciocchi e i bambini dicono la verità.

Tolos e crianças dizem a verdade.

Οι ανόητοι και τα παιδιά λένε την αλήθεια.

الحمقى والأطفال يقولون الحقيقة.

Whatever he touches, gold turns to mud.

Neye dokunursa altın çamura döner.

Lo que sea que toque, el oro se convierte en barro.

לא משנה במה הוא נוגע, הזהב הופך לבוץ.

Quoi qu'il touche, l'or se transforme en boue.

Qualunque cosa tocchi, l'oro si trasforma in fango.

O que quer que ele toque, o ouro se transforma em lama.

Ο, τι κι αν αγγίξει, το χρυσάφι γίνεται λάσπη.

أيًا كان ما يلمسه، يتحول الذهب إلى طين.

If you have bread and lentils, why do you complain?

Ekmek ve mercimek varsa neden şikâyet ediyorsun?

Si tienes pan y lentejas, ¿por qué te quejas?

אם יש לך לחם ועדשים, למה אתה מתלונן?

Si vous avez du pain et des lentilles, pourquoi vous plaignez-vous ?

Se hai pane e lenticchie, perché ti lamenti?

Se tem pão e lentilhas, porque se queixa?

Αν έχεις ψωμί και φακές, γιατί παραπονιέσαι;

إذا كان لديك خبز وعدس، فلماذا تشتكي ؟

From such a tree, such a splinter; like father, like son.

Böyle bir ağaçtan, böyle bir kıymık; baba gibi, oğul gibi.

De tal árbol, tal astilla; como padre, como hijo.

מעץ כזה, כזה קיסם; כמו אבא, כמו בן.

D'un tel arbre, d'une telle écharde ; comme père, comme fils.

Da un tale albero, una tale scheggia; come padre, come figlio.

De tal árvore, tal lasca; como pai, como filho.

Από ένα τέτοιο δέντρο, μια τέτοια θραύση, σαν πατέρας, σαν γιος.

من مثل هذه الشجرة، مثل هذه الشظية ؛ مثل الأب، مثل الابن.

The wolf and the sheep come together in council.

Kurt ve koyun konseyde bir araya gelir.

El lobo y la oveja se unen en consejo.

הזאב והכבשים מתאחדים במועצה.

Le loup et le mouton se réunissent en conseil.

Il lupo e la pecora si riuniscono in consiglio.

O lobo e as ovelhas se reúnem em conselho.

Ο λύκος και το πρόβατο συναντιούνται σε συμβούλιο.

يجتمع الذئب والخراف معًا في المجلس.

Whoever expects from others stays hungry.

Başkalarından bekleyen aç kalır.

Quien espera de los demás se queda con hambre.

מי שמצפה מאחרים נשאר רעב.

Celui qui attend des autres reste affamé.

Chi si aspetta dagli altri rimane affamato.

Quem espera dos outros fica com fome.

Όποιος περιμένει από τους άλλους μένει πεινασμένος.

من يتوقع من الآخرين يبقى جائعاً.

The house knows neither rich nor poor.

Ev ne zengini ne de fakiri tanıyor.

La casa no conoce ni ricos ni pobres.

הבית יודע לא עשיר ולא עני.

La maison ne connaît ni riche ni pauvre.

La casa non conosce né ricchi né poveri.

A casa não conhece ricos nem pobres.

Το σπίτι δεν γνωρίζει ούτε πλούσιους ούτε φτωχούς.

المنزل لا يعرف الأغنياء ولا الفقراء.

He who doesn't listen to his dear wife gets his little ear pulled.

Sevgili karısını dinlemeyen küçük kulağını çektirir.

El que no escucha a su querida esposa se jala la orejita.

מי שלא מקשיב לאשתו היקרה, מושך את אוזנו הקטנה.

Celui qui n'écoute pas sa chère épouse se fait tirer l'oreille.

Chi non ascolta la sua cara moglie si fa tirare il piccolo orecchio.

Aquele que não dá ouvidos à sua querida esposa fica com a orelhinha puxada.

Όποιος δεν ακούει την αγαπημένη του γυναίκα, του τραβάνε το αυτί.

من لا يستمع لزوجته العزيزة يسحب أذنه الصغيرة.

He who gives a little coin plays the little whistle (he who pays calls the tune).

Parayı veren düdüğü çalar.

El que da una monedita toca el pito (quien paga manda).

מי שנותן מטבע קטן מנגן בחליל הקטן (מי שמשלם קובע).

Celui qui donne une petite pièce joue du petit sifflet (qui paie commande).

Chi dà una monetina suona il fischietto (chi paga comanda).

Quem dá uma moedinha toca o apito (quem paga manda).

Όποιος δίνει ένα νομισματάκι παίζει τη σφυρίχτρα (όποιος πληρώνει διατάζει).

من يعطي قطعة نقد صغيرة ينفخ في الصفّارة (من يدفع هو من يأمر).

He who loves you well makes you cry (tough love).

Seni gerçekten seven seni ağlatır (sert sevgi).

Quien bien te quiere te hará llorar.

מי שאוהב אותך באמת גורם לך לבכות (אהבה קשוחה).

Celui qui t'aime bien te fait pleurer (qui aime bien châtie bien).

Chi ti vuole bene ti fa piangere (chi ama bene castiga bene).

Quem bem te quer faz-te chorar.

Όποιος σε αγαπά σε κάνει να κλαις (όποιος αγαπά, παιδεύει).

من يحبّك حقًّا يُبكيك (القسوة من المحبّة).

Every hen crows in her own henhouse.

Her tavuk kendi kümesinde öter.

Cada gallina canta en su propio gallinero.

כל תרנגולת עורבת בלול שלה.

Chaque poule chante dans son propre poulailler.

Ogni gallina canta nel suo pollaio.

Cada galinha canta no seu próprio galinheiro.

Κάθε κότα λαλεί στο δικό της κοτέτσι.

كل دجاجة تصيح في بيت الدجاج الخاص بها.

There's no medicine without discipline.

Disiplin olmadan ilaç olmaz.

No hay medicina sin disciplina.

אין תרופה ללא משמעת.

Il n'y a pas de médecine sans discipline.

Non c'è medicina senza disciplina.

Não há remédio sem disciplina.

Δεν υπάρχει φάρμακο χωρίς πειθαρχία.

لا يوجد دواء بدون انضباط.

Do not call him a son in law till he has the ring on his finger.

Parmağında yüzük olana kadar ona damat deme.

No lo llames yerno hasta que tenga el anillo en su dedo.

אל תקראו לו חתן עד שהטבעת תהיה על אצבעו.

Ne l'appelez pas beau-fils tant qu'il n'a pas la bague au doigt.

Non chiamarlo genero finché non ha l'anello al dito.

Não o chame de genro até que ele tenha o anel no dedo.

Μην τον αποκαλέσεις γαμπρό μέχρι να έχει το δαχτυλίδι στο δάχτυλό του.

لا تدعوه صهراً حتى يضع الخاتم في إصبعه.

May God protect us from a bad neiighbour and from a draught.

Tanrı bizi kötü bir komşudan ve cereyandan korusun.

Que Dios nos proteja de un mal vecino y de una corriente de aire.

שאלוהים יגן עלינו מפני שכנות גרועה ומפני רוח פרצים.

Que Dieu nous protège d'un mauvais voisin et d'un courant d'air.

Che Dio ci protegga da un cattivo vicino e da una corrente d'aria.

Que Deus nos proteja de um mau vizinho e de uma corrente de ar.

Είθε ο Θεός να μας προστατεύει από έναν κακό γείτονα και από ένα ρεύμα.

الله يحمينا من جار سيء ومن تيار.

What the eyes see, the heart does not forget.

Gözlerin gördüğünü, kalp unutmaz.

Lo que los ojos ven, el corazón no lo olvida.

מה שהעיניים רואות, הלב לא שוכח.

Ce que les yeux voient, le cœur ne l'oublie pas.

Ciò che gli occhi vedono, il cuore non dimentica.

O que os olhos vêem, o coração não esquece.

Αυτό που βλέπουν τα μάτια, η καρδιά δεν το ξεχνά.

ما تراه العيون، لا ينسى القلب.

Whoever listens to people ends up leaving his wife.

İnsanları dinleyen karısını terk eder.

Quien escucha a la gente termina dejando a su esposa.

מי שמקשיב לאנשים בסוף עוזב את אשתו.

Celui qui écoute les gens finit par quitter sa femme.

Chi ascolta le persone finisce per lasciare la moglie.

Quem ouve as pessoas acaba por deixar a mulher.

Όποιος ακούει τους ανθρώπους καταλήγει να αφήνει τη γυναίκα του.

من يستمع إلى الناس ينتهي به الأمر إلى ترك زوجته.

Turn the enemy into a friend.

Düşmanı dost et.

Haz del enemigo un amigo.

עשה את האויב לידיד.

Fais de l'ennemi un ami.

Trasforma il nemico in amico.

Faz do inimigo um amigo.

Κάνε τον εχθρό φίλο.

اجعل العدوّ صديقًا.