The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Pasensya es pan i sensia
Patience is bread and knowledge.
Sabır ekmektir ve bilgidir.
La paciencia es pan y ciencia.
סבלנות היא לחם וידע.
La patience est pain et science.
La pazienza è pane e scienza.
A paciência é pão e ciência.
Η υπομονή είναι ψωμί και γνώση.
الصبر خبز وعلم.
Dame godrura te dare ermozura
Give me fat and I'll give you beauty.
Bana yağ ver, ben de sana güzellik vereyim.
Dame grasa y te daré belleza.
תן לי שומן ואני אתן לך יופי.
Donne-moi de la graisse et je te donnerai de la beauté.
Dammi il grasso e ti darò la bellezza.
Dê-me gordura e eu lhe darei beleza.
Δώσε μου λίπος και θα σου δώσω ομορφιά.
أعطني الدهون وسأعطيك الجمال.
Soz riko soz mi tiyo
If you are rich, you are my uncle.
Zenginsen amcamsın.
Si eres rico, eres mi tío.
אם אתה עשיר, אתה דוד שלי.
Si tu es riche, tu es mon oncle.
Se sei ricco sei mio zio.
Se és rico, és meu tio.
Αν είσαι πλούσιος, είσαι ο θείος μου.
إن كنت غنيًا فأنت عمي.
El ken kere lo muncho perye i lo poko
He who wants a lot loses both the much and the little.
Çok şey isteyen, hem çok şey hem de az şey kaybeder.
El que quiere mucho pierde tanto lo mucho como lo poco.
מי שרוצה הרבה מפסיד גם הרבה וגם מעט.
Celui qui veut beaucoup perd à la fois le beaucoup et le peu.
Chi vuole molto perde sia il molto che il poco.
Quem quer muito perde tanto o muito quanto o pouco.
Αυτός που θέλει πολλά χάνει και τα πολλά και τα λίγα.
من يريد الكثير يفقد كل من الكثير والقليل.
Yaves viejas no avren puertas muevas
Old keys do not open new doors.
Eski anahtarlar yeni kapıları açmaz.
Llaves viejas no abren puertas nuevas.
מפתחות ישנים לא פותחים דלתות חדשות.
Les vieilles clés n'ouvrent pas les portes neuves.
Le vecchie chiavi non aprono porte nuove.
Chaves velhas não abrem portas novas.
Τα παλιά κλειδιά δεν ανοίγουν καινούργιες πόρτες.
المفاتيح القديمة لا تفتح أبوابًا جديدة.
Fidel marido es bien rekerido
A faithful husband is highly sought after.
Sadık bir koca çok aranır.
Un marido fiel es muy buscado.
בעל נאמן מבוקש מאוד.
Un mari fidèle est très recherché.
Un marito fedele è molto ambito.
Um marido fiel é muito procurado.
Ένας πιστός σύζυγος είναι περιζήτητος.
يتم البحث عن زوج مخلص للغاية.
No save las bragas atar i se kere kazar
He doesn't know how to tie his trousers, yet he wants to marry.
Pantolonunu bağlamayı bilmiyor ama evlenmek istiyor.
No sabe atarse las bragas y se quiere casar.
הוא לא יודע לקשור את מכנסיו ורוצה להתחתן.
Il ne sait pas attacher ses culottes et il veut se marier.
Non sa allacciarsi i calzoni e vuole sposarsi.
Não sabe atar as calças e quer casar-se.
Δεν ξέρει να δέσει το παντελόνι του και θέλει να παντρευτεί.
لا يعرف كيف يربط سرواله ويريد أن يتزوج.
Aharva el kulo ke no pedo
Beat the backside so that it won't fart.
Kıçı döv ki osurmasın.
Azota el culo para que no pea.
הלקה את הישבן שלא יפלוט.
Fouette le derrière pour qu'il ne pète pas.
Frusta il sedere perché non scoreggi.
Açoita o rabo para que não peide.
Χτύπα τον πισινό για να μην κλάσει.
اضرب المؤخرة كي لا تضرط.
Si Moshe Muryo, Adonay kedo
If Moses died, God remained (people are mortal; God endures).
Musa öldüyse, Tanrı kalır (insanlar ölümlüdür; Tanrı dayanır).
Si Moisés murió, Dios permaneció (las personas son mortales; Dios permanece).
אם משה מת, אלוהים נשאר (בני האדם הם בני תמותה, אלוהים ממשיך להתקיים).
Si Moïse est mort, Dieu est resté (les gens sont mortels ; Dieu persiste).
Se Mosè moriva, Dio rimaneva (le persone sono mortali; Dio resiste).
Se Moisés morreu, Deus permaneceu (as pessoas são mortais; Deus permanece).
Αν ο Μωυσής πέθαινε, ο Θεός παρέμενε (οι άνθρωποι είναι θνητοί, ο Θεός αντέχει).
إذا مات موسى، بقي الله (الناس بشر ؛ الله يدوم).
Karne kruda puede ser,pishkado crudo nunka
Raw meat maybe, raw fish never.
Çiğ et belki, çiğ balık asla.
Carne cruda tal vez, pescado crudo nunca.
בשר נא אולי, דג נא לעולם לא.
La viande crue peut-être, le poisson cru jamais.
Carne cruda forse, pesce crudo mai.
Carne crua talvez, peixe cru nunca.
Ωμό κρέας ίσως, ωμό ψάρι ποτέ.
اللحوم النيئة ربما، والأسماك النيئة أبدا.
Ande ay amor ay dolor
Where there's love there's pain.
Aşkın olduğu yerde acı da vardır.
Donde hay amor hay dolor.
איפה שיש אהבה יש כאב.
Là où il y a de l'amour, il y a de la douleur.
Dove c'è amore c'è dolore.
Onde há amor, há dor.
Όπου υπάρχει αγάπη υπάρχει πόνος.
حيث يوجد الحب يوجد الألم.
Sin lavar la kara ya empeso kon sus hohentas
Before washing his face he starts nagging.
Yüzünü yıkamadan önce dırdır etmeye başlar.
Antes de lavarse la cara comienza a regañar.
לפני שהוא שוטף את פניו הוא מתחיל לנדנד.
Avant de se laver le visage, il commence à se plaindre.
Prima di lavarsi la faccia inizia a tormentarsi.
Antes de lavar o rosto, ele começa a reclamar.
Πριν πλύνει το πρόσωπό του, αρχίζει να γκρινιάζει.
قبل أن يغسل وجهه يبدأ في التذمر.
Kualo vale la moneda kuando la persona no esta buena
What's money worth when a person isn't well.
Bir insan iyi olmadığında paranın değeri nedir?
¿Cuánto vale el dinero cuando una persona no está bien?
כמה שווה כסף כשאדם לא מרגיש טוב.
Que vaut l'argent quand une personne ne va pas bien ?
Quanto valgono i soldi quando una persona non sta bene.
Quanto vale o dinheiro quando uma pessoa não está bem.
Τι αξία έχουν τα χρήματα όταν ένα άτομο δεν είναι καλά.
ما قيمة المال عندما لا يكون الشخص على ما يرام.
El buen pleto traye buena paz
A good fight brings a good peace.
İyi bir kavga iyi bir huzur getirir.
Una buena pelea trae una buena paz.
קרב טוב מביא שלום טוב.
Un bon combat apporte une bonne paix.
Un buon combattimento porta una buona pace.
Um bom combate traz uma boa paz.
Ένας καλός αγώνας φέρνει μια καλή ειρήνη.
القتال الجيد يجلب السلام الجيد.
Kon fuersa de braso no se alkansa a nada
Nothing is achieved by brute strength.
Kol gücüyle hiçbir şeye ulaşılmaz.
Con fuerza de brazo no se alcanza nada.
בכוח הזרוע לא משיגים דבר.
Par la force du bras on n'atteint rien.
Con la forza del braccio non si ottiene nulla.
Com força de braço não se alcança nada.
Με τη δύναμη του μπράτσου δεν επιτυγχάνεται τίποτα.
بقوة الذراع لا يُنال شيء.
Para ke se vaya al fregon, ke se vaya al garon
Rather than let it go to the pest, let it go to the lad/man.
Zararlıya gitmesine izin vermek yerine, delikanlıya/erkeğe gitmesine izin verin.
En lugar de dejarlo ir a la plaga, déjelo ir al muchacho/hombre.
במקום לתת לו ללכת למזיק, תן לו ללכת לנער/אדם.
Plutôt que de le laisser aller au ravageur, laissez-le aller au garçon/à l'homme.
Piuttosto che lasciarlo andare alla peste, lascialo andare al ragazzo/uomo.
Em vez de deixá-lo ir para a praga, deixe-o ir para o rapaz/homem.
Αντί να το αφήσετε να πάει στο παράσιτο, αφήστε το να πάει στο παλικάρι/άντρα.
بدلاً من تركها تذهب إلى الآفة، دعها تذهب إلى الفتى/الرجل.
La aluenga korta mijor de la tijera
The tongue cuts better than scissors.
Dil makastan iyi keser.
La lengua corta mejor que la tijera.
הלשון חותכת טוב יותר מהמספריים.
La langue coupe mieux que les ciseaux.
La lingua taglia meglio delle forbici.
A língua corta melhor do que a tesoura.
Η γλώσσα κόβει καλύτερα από το ψαλίδι.
اللسان يقطع أفضل من المقص.
El ke se aharva kon sus manos no yora
He who hits himself with his own hands does not cry.
Kendi eliyle kendine vuran ağlamaz.
El que se golpea con sus propias manos no llora.
מי שמכה את עצמו בידיו לא בוכה.
Celui qui se frappe de ses propres mains ne pleure pas.
Chi si colpisce con le proprie mani non piange.
Quem se bate com as próprias mãos não chora.
Όποιος χτυπά τον εαυτό του με τα χέρια του δεν κλαίει.
من يضرب نفسه بيديه لا يبكي.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy