Ladino proverbs

Household matters don't go out to the square (don't air your dirty laundry).

Ev işleri meydana çıkmaz (kirli çamaşırlarınızı havalandırmayın).

Los asuntos domésticos no salen a la plaza (no airees tu ropa sucia).

עניינים ביתיים לא יוצאים לכיכר (לא לאוורר את הכביסה המלוכלכת שלכם).

Les affaires ménagères ne vont pas sur la place (n'aérez pas votre linge sale).

Le faccende domestiche non vanno in piazza (non arieggiare i panni sporchi).

Assuntos domésticos não vão para a praça (não lave a roupa suja).

Τα οικιακά θέματα δεν βγαίνουν στην πλατεία (μην αερίζετε τα άπλυτά σας).

لا تخرج الأمور المنزلية إلى الميدان (لا تبث غسيلك المتسخ).

The man sows, the son builds, and the grandson enjoys it.

Adam eker, oğul inşa eder, torun tadını çıkarır.

El hombre siembra, el hijo fragua y el nieto lo disfruta.

האדם זורע, הבן בונה והנכד נהנה.

L'homme sème, le fils bâtit et le petit-fils en jouit.

L'uomo semina, il figlio costruisce e il nipote se lo gode.

O homem semeia, o filho constrói e o neto desfruta.

Ο άνθρωπος σπέρνει, ο γιος χτίζει και το εγγόνι το απολαμβάνει.

الرجل يزرع والابن يبني والحفيد يتمتع.

Dirty laundry is washed at home.

Kirli çamaşırlar evde yıkanır.

La ropa sucia se lava en casa.

כביסה מלוכלכת נשטפת בבית.

Le linge sale est lavé à la maison.

Il bucato sporco viene lavato a casa.

A roupa suja é lavada em casa.

Τα βρώμικα ρούχα πλένονται στο σπίτι.

يتم غسل الملابس المتسخة في المنزل.

Success and blessing on the father's chest (Ladino blessing: luck and blessing upon the father).

Babanın göğsünde başarı ve kutsama (Ladino kutsaması: baba üzerinde şans ve kutsama).

Éxito y bendición sobre el pecho del padre (bendición ladina: suerte y bendición sobre el padre).

הצלחה וברכה על חזה האב (ברכת לדינו: מזל וברכה על האב).

Succès et bénédiction sur la poitrine du père (bénédiction ladino : chance et bénédiction sur le père).

Successo e benedizione sul petto del padre (benedizione ladina: fortuna e benedizione sul padre).

Sucesso e bênção no peito do pai (bênção ladina: sorte e bênção sobre o pai).

Επιτυχία και ευλογία στο στήθος του πατέρα (ευλογία Λαντίνο: τύχη και ευλογία στον πατέρα).

التوفيق والبركة على صدر الأب (بركة لادينو: حظ وبركة على الأب).

A silent donkey is counted as wise.

Susan eşek bilge sayılır.

Asno callado por sabio contado.

חמור שותק נחשב לחכם.

Un âne qui se tait passe pour sage.

Asino zitto è considerato saggio.

Burro calado é tido por sábio.

Γάιδαρος που σωπαίνει περνά για σοφός.

الحمار الصامت يُحسب حكيمًا.

You were a son, you will be a father; what you did, will be done to you.

Sen bir oğuldun, bir baba olacaksın; ne yaptıysan sana da yapılacak.

Eras un hijo, serás un padre; lo que hiciste, te será hecho.

היית בן, תהיה אבא; מה שעשית, ייעשה לך.

Tu étais un fils, tu seras un père ; ce que tu as fait, il te sera fait.

Eri un figlio, sarai un padre; quello che hai fatto, sarà fatto a te.

Tu eras um filho, tu serás um pai; o que fizeste, será feito a ti.

Ήσουν γιος, θα γίνεις πατέρας · ό, τι έκανες, θα γίνει σε σένα.

لقد كنت ابنًا، وستكون أبًا ؛ ما فعلته، سيتم فعله بك.

He doesn't know how to tie his trousers, yet he wants to marry.

Pantolonunu bağlamayı bilmiyor ama evlenmek istiyor.

No sabe atarse las bragas y se quiere casar.

הוא לא יודע לקשור את מכנסיו ורוצה להתחתן.

Il ne sait pas attacher ses culottes et il veut se marier.

Non sa allacciarsi i calzoni e vuole sposarsi.

Não sabe atar as calças e quer casar-se.

Δεν ξέρει να δέσει το παντελόνι του και θέλει να παντρευτεί.

لا يعرف كيف يربط سرواله ويريد أن يتزوج.

Flies come to the mangy horse (misfortune attracts more misfortune).

Sinekler uyuz ata gelir (talihsizlik daha fazla talihsizliği çeker).

Las moscas vienen al caballo sarnoso (la desgracia atrae más desgracia).

זבובים מגיעים לסוס המלוכלך (חוסר מזל מושך יותר מזל רע).

Les mouches viennent au cheval galeux (le malheur attire plus de malheur).

Le mosche arrivano al cavallo rognoso (la sfortuna attira più sfortuna).

As moscas vêm até o cavalo sarnento (o infortúnio atrai mais infortúnio).

Οι μύγες έρχονται στο ψωριασμένο άλογο (η ατυχία προσελκύει περισσότερη ατυχία).

يأتي الذباب إلى الحصان الأجرب (المصيبة تجذب المزيد من المصائب).

Beat the backside so that it won't fart.

Kıçı döv ki osurmasın.

Azota el culo para que no pea.

הלקה את הישבן שלא יפלוט.

Fouette le derrière pour qu'il ne pète pas.

Frusta il sedere perché non scoreggi.

Açoita o rabo para que não peide.

Χτύπα τον πισινό για να μην κλάσει.

اضرب المؤخرة كي لا تضرط.

Night closes the door, morning opens the mouth (at night people are quiet; in the morning, talk resumes).

Gece kapıyı kapatır, sabah ağzı açar (geceleri insanlar sessizdir; sabahları konuşma devam eder).

La noche cierra la puerta, la mañana abre la boca (por la noche la gente está tranquila; por la mañana, se reanuda la conversación).

הלילה סוגר את הדלת, הבוקר פותח את הפה (בלילה אנשים שקטים; בבוקר, הדיבורים מתחדשים).

La nuit ferme la porte, le matin ouvre la bouche (la nuit, les gens sont calmes ; le matin, la conversation reprend).

La notte chiude la porta, la mattina apre la bocca (di notte la gente tace, al mattino riprende a parlare).

A noite fecha a porta, a manhã abre a boca (à noite as pessoas ficam quietas; de manhã, a conversa recomeça).

Η νύχτα κλείνει την πόρτα, το πρωί ανοίγει το στόμα (τη νύχτα οι άνθρωποι είναι ήσυχοι, το πρωί, η συζήτηση συνεχίζεται).

يغلق الليل الباب، يفتح الصباح الفم (في الليل يكون الناس هادئين ؛ في الصباح، يستأنف الحديث).

Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.

Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.

Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.

מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.

Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.

Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.

Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.

Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.

من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.

Saying "fire" doesn't burn the mouth.

“Ateş” demek ağzı yakmaz.

Decir "fuego" no quema la boca.

אמירת "אש" לא שורפת את הפה.

Dire « feu » ne brûle pas la bouche.

Dire "fuoco" non brucia la bocca.

Dizer "fogo" não queima a boca.

Το να λες "φωτιά" δεν καίει το στόμα.

قول "نار" لا يحرق الفم.

Where there's love there's pain.

Aşkın olduğu yerde acı da vardır.

Donde hay amor hay dolor.

איפה שיש אהבה יש כאב.

Là où il y a de l'amour, il y a de la douleur.

Dove c'è amore c'è dolore.

Onde há amor, há dor.

Όπου υπάρχει αγάπη υπάρχει πόνος.

حيث يوجد الحب يوجد الألم.

A clever enemy is worth more than a foolish friend.

Akıllı düşman, aptal dosttan iyidir.

Enemigo inteligente vale más que amigo tonto.

אויב חכם שווה יותר מחבר טיפש.

Un ennemi intelligent vaut mieux qu'un ami stupide.

Un nemico intelligente vale più di un amico sciocco.

Inimigo inteligente vale mais do que amigo tolo.

Ένας έξυπνος εχθρός αξίζει περισσότερο από έναν ανόητο φίλο.

عدو عاقل خير من صديق أحمق.

By the time the rich man's wish comes, the poor man's soul has left him.

Zenginin canı istediğinde yoksulun canı çıkar.

Hasta que le viene el antojo al rico, al pobre le sale el alma.

עד שהעשיר מתחשק לו, נשמת העני יוצאת.

Le temps que l'envie vienne au riche, l'âme du pauvre s'en va.

Prima che al ricco venga la voglia, al povero esce l'anima.

Até que ao rico lhe venha a vontade, ao pobre sai-lhe a alma.

Ώσπου να έρθει η όρεξη στον πλούσιο, βγαίνει η ψυχή του φτωχού.

قبل أن تأتي رغبة الغني تخرج روح الفقير.

Life is a biscuit: some eat it raw, some baked.

Hayat bir bisküvidir; kimi çiğ yer, kimi pişmiş.

La vida es un bizcocho: quien lo come crudo, quien cocido.

החיים הם עוגייה: יש שאוכלים אותה נא ויש אפויה.

La vie est un biscuit : certains le mangent cru, d'autres cuit.

La vita è un biscotto: chi lo mangia crudo, chi cotto.

A vida é um biscoito: uns comem-no cru, outros cozido.

Η ζωή είναι ένα παξιμάδι: άλλοι το τρώνε ωμό, άλλοι ψημένο.

الحياة بسكويت، منهم من يأكله نيئًا ومنهم من يأكله مطبوخًا.

The tongue cuts better than scissors.

Dil makastan iyi keser.

La lengua corta mejor que la tijera.

הלשון חותכת טוב יותר מהמספריים.

La langue coupe mieux que les ciseaux.

La lingua taglia meglio delle forbici.

A língua corta melhor do que a tesoura.

Η γλώσσα κόβει καλύτερα από το ψαλίδι.

اللسان يقطع أفضل من المقص.

He who hits himself with his own hands does not cry.

Kendi eliyle kendine vuran ağlamaz.

El que se golpea con sus propias manos no llora.

מי שמכה את עצמו בידיו לא בוכה.

Celui qui se frappe de ses propres mains ne pleure pas.

Chi si colpisce con le proprie mani non piange.

Quem se bate com as próprias mãos não chora.

Όποιος χτυπά τον εαυτό του με τα χέρια του δεν κλαίει.

من يضرب نفسه بيديه لا يبكي.