Ladino proverbs

By the time the rich man's wish comes, the poor man's soul has left him.

Zenginin canı istediğinde yoksulun canı çıkar.

Hasta que le viene el antojo al rico, al pobre le sale el alma.

עד שהעשיר מתחשק לו, נשמת העני יוצאת.

Le temps que l'envie vienne au riche, l'âme du pauvre s'en va.

Prima che al ricco venga la voglia, al povero esce l'anima.

Até que ao rico lhe venha a vontade, ao pobre sai-lhe a alma.

Ώσπου να έρθει η όρεξη στον πλούσιο, βγαίνει η ψυχή του φτωχού.

قبل أن تأتي رغبة الغني تخرج روح الفقير.

Life is a biscuit: some eat it raw, some baked.

Hayat bir bisküvidir; kimi çiğ yer, kimi pişmiş.

La vida es un bizcocho: quien lo come crudo, quien cocido.

החיים הם עוגייה: יש שאוכלים אותה נא ויש אפויה.

La vie est un biscuit : certains le mangent cru, d'autres cuit.

La vita è un biscotto: chi lo mangia crudo, chi cotto.

A vida é um biscoito: uns comem-no cru, outros cozido.

Η ζωή είναι ένα παξιμάδι: άλλοι το τρώνε ωμό, άλλοι ψημένο.

الحياة بسكويت، منهم من يأكله نيئًا ومنهم من يأكله مطبوخًا.

When the son is beaten, the mother is hurt.

Oğula vurulunca anasının canı yanar.

Cuando golpean al hijo, a la madre le duele.

כשמכים את הבן, האם כואבת.

Quand on bat le fils, c'est la mère qui souffre.

Quando picchiano il figlio, alla madre fa male.

Quando batem no filho, à mãe dói.

Όταν χτυπούν το παιδί, πονάει η μάνα.

حين يُضرب الابن تتألم الأم.

He who knows how to tell lies can make a camel fly.

Yalan söylemesini bilen deveyi uçurur.

El que sabe contar mentiras hace volar al camello.

מי שיודע לספר שקרים, גורם לגמל לעוף.

Celui qui sait raconter des mensonges ferait voler un chameau.

Chi sa raccontare bugie farebbe volare un cammello.

Quem sabe contar mentiras faz o camelo voar.

Όποιος ξέρει να λέει ψέματα κάνει την καμήλα να πετάξει.

من يعرف كيف يروي الأكاذيب يجعل الجمل يطير.

He who tells the truth loses friendship.

Doğruyu söyleyen dostluğu kaybeder.

El que dice la verdad pierde la amistad.

מי שאומר את האמת מאבד את החברות.

Celui qui dit la vérité perd l'amitié.

Chi dice la verità perde l'amicizia.

Quem diz a verdade perde a amizade.

Όποιος λέει την αλήθεια χάνει τη φιλία.

من يقول الحقيقة يفقد الصداقة.

Death knows neither rich nor poor.

Ölüm ne zengin tanır ne fakir.

La muerte no conoce ni rico ni pobre.

המוות לא מכיר לא עשיר ולא עני.

La mort ne connaît ni riche ni pauvre.

La morte non conosce né ricco né povero.

A morte não conhece nem rico nem pobre.

Ο θάνατος δεν ξέρει ούτε πλούσιο ούτε φτωχό.

الموت لا يعرف غنيًا ولا فقيرًا.

Married couples get to know each other in divorce.

Evliler boşanmada birbirini tanır.

Los casados se conocen en el divorcio.

נשואים מכירים זה את זה בגירושין.

Les époux se connaissent lors du divorce.

Gli sposati si conoscono nel divorzio.

Os casados conhecem-se no divórcio.

Οι παντρεμένοι γνωρίζονται στο διαζύγιο.

المتزوجون يتعارفون عند الطلاق.

Old keys do not open new doors.

Eski anahtarlar yeni kapıları açmaz.

Llaves viejas no abren puertas nuevas.

מפתחות ישנים לא פותחים דלתות חדשות.

Les vieilles clés n'ouvrent pas les portes neuves.

Le vecchie chiavi non aprono porte nuove.

Chaves velhas não abrem portas novas.

Τα παλιά κλειδιά δεν ανοίγουν καινούργιες πόρτες.

المفاتيح القديمة لا تفتح أبوابًا جديدة.

A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.

Kayınvalide anne olmaz, gelin de kız olmaz.

Una suegra no se convierte en madre, ni una nuera en hija.

חמות לא הופכת לאם, ולא כלה לבת.

Une belle-mère ne devient pas mère, ni une belle-fille une fille.

Una suocera non diventa una madre, né una nuora una figlia.

Uma sogra não se torna uma mãe, nem uma nora uma filha.

Μια πεθερά δεν γίνεται μητέρα, ούτε μια νύφη κόρη.

لا تصبح الحماة أماً، ولا زوجة الابن ابنة.

He who looks at other people does not live content.

Başkalarına bakan mutlu yaşamaz.

Quien mira a la gente no vive contento.

מי שמסתכל על אנשים אחרים לא חי מרוצה.

Qui regarde les autres ne vit pas content.

Chi guarda la gente non vive contento.

Quem olha para as pessoas não vive contente.

Όποιος κοιτάζει τους άλλους δεν ζει ευχαριστημένος.

من ينظر إلى الناس لا يعيش راضيًا.

A silent donkey is counted as wise.

Susan eşek bilge sayılır.

Asno callado por sabio contado.

חמור שותק נחשב לחכם.

Un âne qui se tait passe pour sage.

Asino zitto è considerato saggio.

Burro calado é tido por sábio.

Γάιδαρος που σωπαίνει περνά για σοφός.

الحمار الصامت يُحسب حكيمًا.

You were a son, you will be a father; what you did, will be done to you.

Sen bir oğuldun, bir baba olacaksın; ne yaptıysan sana da yapılacak.

Eras un hijo, serás un padre; lo que hiciste, te será hecho.

היית בן, תהיה אבא; מה שעשית, ייעשה לך.

Tu étais un fils, tu seras un père ; ce que tu as fait, il te sera fait.

Eri un figlio, sarai un padre; quello che hai fatto, sarà fatto a te.

Tu eras um filho, tu serás um pai; o que fizeste, será feito a ti.

Ήσουν γιος, θα γίνεις πατέρας · ό, τι έκανες, θα γίνει σε σένα.

لقد كنت ابنًا، وستكون أبًا ؛ ما فعلته، سيتم فعله بك.

I have three wishes: to eat without getting fat, to love without suffering, and to earn without working.

Üç dileğim var: şişmanlamadan yemek yemek, acı çekmeden sevmek ve çalışmadan kazanmak.

Tengo tres deseos: comer sin engordar, amar sin sufrir y ganar sin trabajar.

יש לי שלוש משאלות: לאכול בלי להשמין, לאהוב בלי לסבול ולהרוויח בלי לעבוד.

J'ai trois souhaits : manger sans grossir, aimer sans souffrir et gagner sans travailler.

Ho tre desideri: mangiare senza ingrassare, amare senza soffrire e guadagnare senza lavorare.

Tenho três desejos: comer sem engordar, amar sem sofrer e ganhar sem trabalhar.

Έχω τρεις επιθυμίες: να τρώω χωρίς να παχαίνω, να αγαπώ χωρίς να υποφέρω και να κερδίζω χωρίς να δουλεύω.

لدي ثلاث أمنيات: أن آكل دون أن أصبح سمينًا، وأن أحب دون أن أتألم، وأن أكسب دون أن أعمل.

The snotty mother praises her scabby daughter.

Sümüklü anne uyuz kızını över.

La madre mocosa alaba a su hija la tiñosa.

האם הנזלתית משבחת את בתה הגרדנית.

La mère morveuse vante sa fille teigneuse.

La madre moccicosa loda la figlia tignosa.

A mãe ranhosa elogia a sua filha tinhosa.

Η μουτσούνα μάνα επαινεί την ψωριάρα κόρη της.

الأم المخاطية تمدح ابنتها الجرباء.

Beat the backside so that it won't fart.

Kıçı döv ki osurmasın.

Azota el culo para que no pea.

הלקה את הישבן שלא יפלוט.

Fouette le derrière pour qu'il ne pète pas.

Frusta il sedere perché non scoreggi.

Açoita o rabo para que não peide.

Χτύπα τον πισινό για να μην κλάσει.

اضرب المؤخرة كي لا تضرط.

Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.

Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.

Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.

מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.

Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.

Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.

Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.

Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.

من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.

Neither money in the purse nor sweetness in the mouth.

Ne kesede para ne ağızda tatlılık.

Ni dinero en la bolsa, ni dulzura en la boca.

לא כסף בארנק ולא מתיקות בפה.

Ni argent dans la bourse, ni douceur dans la bouche.

Né soldi in borsa né dolcezza in bocca.

Nem dinheiro na bolsa, nem doçura na boca.

Ούτε λεφτά στην τσέπη ούτε γλυκύτητα στο στόμα.

لا مال في الكيس ولا حلاوة في الفم.

Saying "fire" doesn't burn the mouth.

“Ateş” demek ağzı yakmaz.

Decir "fuego" no quema la boca.

אמירת "אש" לא שורפת את הפה.

Dire « feu » ne brûle pas la bouche.

Dire "fuoco" non brucia la bocca.

Dizer "fogo" não queima a boca.

Το να λες "φωτιά" δεν καίει το στόμα.

قول "نار" لا يحرق الفم.