The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Mas vale ser solo ke mal akompanyado
Better alone than in bad company.
Kötü arkadaştan yalnız olmak yeğdir.
Más vale estar solo que mal acompañado.
עדיף להיות לבד מאשר בחברה רעה.
Mieux vaut être seul que mal accompagné.
Meglio soli che male accompagnati.
Mais vale estar só do que mal acompanhado.
Καλύτερα μόνος παρά κακοπαρέα.
الوحدة خير من رفقة السوء.
Kon la esperanza todo se alkansa
With hope, everything is achieved.
Umutla her şeye ulaşılır.
Con la esperanza todo se alcanza.
עם תקווה משיגים הכול.
Avec l'espoir, tout s'obtient.
Con la speranza tutto si ottiene.
Com a esperança tudo se alcança.
Με την ελπίδα όλα κατακτιούνται.
بالأمل يُنال كل شيء.
La buena mansana se la kome el guzano
The worm eats the good apple.
İyi elmayı kurt yer.
A la buena manzana se la come el gusano.
את התפוח הטוב אוכל התולעת.
La bonne pomme, c'est le ver qui la mange.
La mela buona se la mangia il verme.
A boa maçã, come-a o bicho.
Το καλό μήλο το τρώει το σκουλήκι.
التفاحة الجيدة تأكلها الدودة.
La kaza es un pozo ke no decha repozo
The house is a well that gives no rest.
Ev, huzur vermeyen bir kuyudur.
La casa es un pozo que no deja reposo.
הבית הוא באר שאינה מניחה מנוחה.
La maison est un puits qui ne laisse aucun repos.
La casa è un pozzo che non lascia riposo.
A casa é um poço que não deixa repouso.
Το σπίτι είναι πηγάδι που δεν αφήνει ανάπαυση.
البيت بئر لا تترك راحة.
El ombre sembra, el ijo fragua i el inyeto se lo goza
The man sows, the son builds, and the grandson enjoys it.
Adam eker, oğul inşa eder, torun tadını çıkarır.
El hombre siembra, el hijo fragua y el nieto lo disfruta.
האדם זורע, הבן בונה והנכד נהנה.
L'homme sème, le fils bâtit et le petit-fils en jouit.
L'uomo semina, il figlio costruisce e il nipote se lo gode.
O homem semeia, o filho constrói e o neto desfruta.
Ο άνθρωπος σπέρνει, ο γιος χτίζει και το εγγόνι το απολαμβάνει.
الرجل يزرع والابن يبني والحفيد يتمتع.
La ropa suzya se lava en kaza
Dirty laundry is washed at home.
Kirli çamaşırlar evde yıkanır.
La ropa sucia se lava en casa.
כביסה מלוכלכת נשטפת בבית.
Le linge sale est lavé à la maison.
Il bucato sporco viene lavato a casa.
A roupa suja é lavada em casa.
Τα βρώμικα ρούχα πλένονται στο σπίτι.
يتم غسل الملابس المتسخة في المنزل.
La vida es komo un espejo, komo miras te vez
Life is like a mirror: as you look, so you see yourself.
Hayat bir ayna gibidir; nasıl bakarsan öyle görürsün.
La vida es como un espejo, como miras te ves.
החיים הם כמו מראה, כפי שאתה מביט כך אתה נראה.
La vie est comme un miroir : comme tu regardes, tu te vois.
La vita è come uno specchio: come guardi, così ti vedi.
A vida é como um espelho: como olhas, assim te vês.
Η ζωή είναι σαν καθρέφτης: όπως κοιτάς, έτσι βλέπεις τον εαυτό σου.
الحياة كالمرآة، كما تنظر ترى نفسك.
No tomes kaza toma vizino
Do not take a house, take a neighbor.
Ev tutma, komşu tut.
No tomes casa, toma vecino.
אל תיקח בית, קח שכן.
Ne prends pas une maison, prends un voisin.
Non prendere casa, prendi un vicino.
Não tomes casa, toma vizinho.
Μην παίρνεις σπίτι, πάρε γείτονα.
لا تختر بيتًا، اختر جارًا.
La roza se seka la golor keda
The rose dries up, the fragrance remains.
Gül solar, kokusu kalır.
La rosa se seca, el olor queda.
הוורד מתייבש, הריח נשאר.
La rose se dessèche, le parfum reste.
La rosa si secca, il profumo resta.
A rosa seca, o cheiro fica.
Το τριαντάφυλλο ξεραίνεται, το άρωμα μένει.
الوردة تذبل والعطر يبقى.
Ken tiene ijos de kazar i en Shabat deve de lavorar
Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.
Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.
Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.
מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.
Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.
Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.
Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.
Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.
من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.
Mas vale pan kon amor ke gayna kon dolor
Better bread with love than a hen with sorrow.
Sevgiyle ekmek, kederli bir tavuktan daha iyidir.
Mejor pan con amor que una gallina con dolor.
עדיף לחם באהבה מאשר תרנגולת בצער.
Meilleur pain avec amour qu'une poule avec chagrin.
Meglio il pane con amore che una gallina con dolore.
Melhor pão com amor do que uma galinha com tristeza.
Καλύτερο ψωμί με αγάπη παρά μια κότα με θλίψη.
خبز أفضل مع الحب من دجاجة مع الحزن.
La vieja kere mas bivir para mas ver i mas oyir
The old woman wants to live longer to see more and hear more.
Yaşlı kadın daha çok görmek ve duymak için daha çok yaşamak ister.
La vieja quiere vivir más para ver más y oír más.
הזקנה רוצה לחיות עוד כדי לראות עוד ולשמוע עוד.
La vieille veut vivre plus longtemps pour voir plus et entendre plus.
La vecchia vuole vivere di più per vedere di più e sentire di più.
A velha quer viver mais para ver mais e ouvir mais.
Η γριά θέλει να ζήσει περισσότερο για να δει περισσότερα και να ακούσει περισσότερα.
العجوز تريد أن تعيش أكثر لترى أكثر وتسمع أكثر.
Ken moneda tiene alkansa lo ke kere
Whoever has money gets what they want.
Parası olan istediğine ulaşır.
Quien tiene moneda alcanza lo que quiere.
מי שיש לו כסף משיג את מה שהוא רוצה.
Qui a de l'argent obtient ce qu'il veut.
Chi ha denaro ottiene ciò che vuole.
Quem tem dinheiro alcança o que quer.
Όποιος έχει χρήματα αποκτά ό,τι θέλει.
من يملك المال ينال ما يريد.
Ermuera dolor de muela
A daughter-in-law is a toothache.
Gelin diş ağrısıdır.
Nuera, dolor de muela.
כלה, כאב שיניים.
Belle-fille, mal de dents.
Nuora, mal di denti.
Nora, dor de dentes.
Νύφη, πονόδοντος.
الكنة وجع ضرس.
La sangre no se aze agua
Blood does not turn into water.
Kan suya dönmez.
La sangre no se hace agua.
דם אינו הופך למים.
Le sang ne devient pas de l'eau.
Il sangue non diventa acqua.
O sangue não se faz água.
Το αίμα νερό δεν γίνεται.
الدم لا يصير ماءً.
Asta ke aboltas la kara, va pasar el tiempo
By the time you turn your face,time will pass
Yüzünü döndüğünde zaman geçecek
Para cuando vuelvas la cara,el tiempo pasará
עד שתסובב את פניך,הזמן יעבור
Au moment où vous tournerez la tête,le temps passera
Quando girerai il viso, il tempo passerà
Quando virar a cara, otempo passará
Μέχρι να γυρίσεις το πρόσωπό σου, οχρόνος θα έχει περάσει
بحلول الوقت الذي تدير فيه وجهك، سيمر الوقت
Mas vale ser ijo de un prove, ke esklavo de un riko
Better to be the son of a poor man than the slave of a rich man.
Zenginin kölesi olmaktansa fakirin oğlu olmak yeğdir.
Más vale ser hijo de un pobre que esclavo de un rico.
עדיף להיות בן של עני מאשר עבד של עשיר.
Mieux vaut être le fils d'un pauvre que l'esclave d'un riche.
Meglio essere figlio di un povero che schiavo di un ricco.
Mais vale ser filho de um pobre do que escravo de um rico.
Καλύτερα γιος φτωχού παρά σκλάβος πλούσιου.
أن تكون ابن فقير خير من أن تكون عبدًا لغني.
Kunyadika Kulevrika
Little sister-in-law, little snake.
Küçük görümce, küçük yılan.
Cuñadita culebrita.
גיסה קטנה, נחש קטן.
Petite belle-sœur, petite couleuvre.
Cognatina serpentina.
Cunhadinha cobrinha.
Μικρή κουνιάδα, μικρό φιδάκι.
سلفة صغيرة، أفعى صغيرة.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy