The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Kada uno es rey en su kaza
Everyone is king in his own home.
Herkes kendi evinde kraldır.
Cada uno es rey en su propia casa.
כל אחד הוא מלך בביתו שלו.
Tout le monde est roi dans sa propre maison.
Ognuno è re nella propria casa.
Cada um é rei na sua própria casa.
Ο καθένας είναι βασιλιάς στο σπίτι του.
كل شخص هو ملك في منزله.
El diamante briya ma fin al kavo es piedra
The diamond shines, but in the end it is a stone.
Elmas parlar ama sonunda taştır.
El diamante brilla, pero al fin y al cabo es piedra.
היהלום מבריק, אך בסוף הוא אבן.
Le diamant brille, mais au bout du compte c'est une pierre.
Il diamante brilla, ma in fondo è una pietra.
O diamante brilha, mas no fim é pedra.
Το διαμάντι λάμπει, αλλά στο τέλος είναι πέτρα.
الألماس يلمع لكنه في النهاية حجر.
Tu pan no me arto, tu palavra me kontento
Your bread does not fill me; your word contents me.
Ekmeğin beni doyurmaz, sözün beni memnun eder.
Tu pan no me sacia, tu palabra me contenta.
הלחם שלך לא משביע אותי, דברך משמח אותי.
Ton pain ne me rassasie pas, ta parole me contente.
Il tuo pane non mi sazia, la tua parola mi accontenta.
O teu pão não me farta, a tua palavra contenta-me.
Το ψωμί σου δεν με χορταίνει, ο λόγος σου με ευχαριστεί.
خبزك لا يشبعني، وكلمتك ترضيني.
Lo izo el echo komo su kara
He did the deed just like his face.
Yaptığı iş yüzü gibiydi.
Hizo el hecho igual que su cara.
עשה את המעשה כמו פניו.
Il a fait l'acte tout comme son visage.
Ha compiuto il fatto proprio come il suo viso.
Fez o feito como o seu rosto.
Έκανε την πράξη όπως το πρόσωπό του.
فعل الفعلة مثل وجهه.
Para el bien se kere sensya i para el mal pasensya
For doing good you need knowledge, and for enduring bad you need patience.
İyilik için bilgi, kötülüğe katlanmak için sabır gerekir.
Para el bien se necesita sabiduría y para el mal, paciencia.
לעשות טוב צריך ידע, ולשאת רע צריך סבלנות.
Pour le bien il faut du savoir, et pour le mal de la patience.
Per il bene serve sapienza, e per il male pazienza.
Para o bem é preciso saber, e para o mal, paciência.
Για το καλό χρειάζεται γνώση και για το κακό υπομονή.
للخير يلزم العلم، وللشرّ يلزم الصبر.
El selo no kome el korason, kome los guesos
Jealousy does not eat the heart; it eats the bones.
Kıskançlık yüreği yemez, kemikleri yer.
Los celos no comen el corazón, comen los huesos.
הקנאה לא אוכלת את הלב, היא אוכלת את העצמות.
La jalousie ne ronge pas le cœur, elle ronge les os.
La gelosia non mangia il cuore, mangia le ossa.
O ciúme não come o coração, come os ossos.
Η ζήλια δεν τρώει την καρδιά, τρώει τα κόκαλα.
الغيرة لا تأكل القلب، بل تأكل العظام.
La buena mansana se la kome el guzano
The worm eats the good apple.
İyi elmayı kurt yer.
A la buena manzana se la come el gusano.
את התפוח הטוב אוכל התולעת.
La bonne pomme, c'est le ver qui la mange.
La mela buona se la mangia il verme.
A boa maçã, come-a o bicho.
Το καλό μήλο το τρώει το σκουλήκι.
التفاحة الجيدة تأكلها الدودة.
Ken aze paz entre marido i mujer merese Ganeden
Whoever makes peace between husband and wife deserves Paradise.
Karı koca arasında barış sağlayan Cenneti hak eder.
Quien hace paz entre marido y mujer merece el Paraíso.
מי שעושה שלום בין איש לאשתו ראוי לגן עדן.
Qui fait la paix entre mari et femme mérite le Paradis.
Chi fa pace tra marito e moglie merita il Paradiso.
Quem faz paz entre marido e mulher merece o Paraíso.
Όποιος φέρνει ειρήνη ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα αξίζει τον Παράδεισο.
من يصلح بين الزوج وزوجته يستحق الجنة.
No ay en el mundo amiga komo la madre
There is no friend in the world like a mother.
Dünyada anne gibi bir dost yoktur.
No hay en el mundo amiga como la madre.
אין בעולם חברה כמו האם.
Il n'y a au monde d'amie comme la mère.
Non c'è al mondo amica come la madre.
Não há no mundo amiga como a mãe.
Δεν υπάρχει στον κόσμο φίλη σαν τη μητέρα.
لا توجد في العالم صديقة مثل الأم.
La mujer i el vino kitan al ombre del tino
Woman and wine make a man lose his senses.
Kadın ve şarap bir erkeğin aklını kaçırmasına neden olur.
La mujer y el vino hacen que un hombre pierda el juicio.
אישה ויין גורמים לגבר לאבד את שפיותו.
La femme et le vin font perdre la raison à l'homme.
La donna e il vino fanno perdere i sensi all'uomo.
Mulher e vinho fazem o homem perder os sentidos.
Η γυναίκα και το κρασί κάνουν τον άντρα να χάνει τα λογικά του.
المرأة والنبيذ يجعلان الرجل يفقد صوابه.
Ken mokos manda,bavas resive
Whoever sends snot receives drool (you get back what you give).
Sümük gönderen salya akıtır (verdiklerini geri alırsın).
Quien envía mocos recibe baba (devuelves lo que das).
מי ששולח נזלת מקבל ריר (אתה מקבל בחזרה את מה שאתה נותן).
Celui qui envoie de la morve reçoit de la bave (vous récupérez ce que vous donnez).
Chi manda moccio riceve bava (ottieni indietro quello che dai).
Quem envia ranho recebe baba (você recebe de volta o que dá).
Όποιος στέλνει μύξες, του τρέχουν τα σάλια (παίρνεις πίσω ό, τι δίνεις).
كل من يرسل مخاطًا يتلقى لعابًا (تسترد ما تعطيه).
Si mi padre no me kaza le komo la kaza
If my father doesn't marry me off, I'll eat up the house.
Babam beni evlendirmezse, evi yiyip bitireceğim.
Si mi padre no me casa, me comeré la casa.
אם אבי לא יתחתן איתי, אני אכל את הבית.
Si mon père ne me marie pas, je vais dévorer toute la maison.
Se mio padre non mi dà in sposa, mi mangerò la casa.
Se o meu pai não me casar, vou devorar a casa toda.
Αν ο πατέρας μου δεν με παντρέψει, θα φάω όλο το σπίτι.
إذا لم يزوجني والدي، فسآكل المنزل بأكمله.
A la mujer paridera del aver se le apega
Wealth/good fortune sticks to a woman who bears many children.
Suzan bir Örgücü Kadın’ın yanına oturur.
- Si es SABOR FRESA, nos augura amor y buena fortuna, gracias a una mujer.
BBW מתייחס לאישה שהיא שמנה או בעלת עודף משקל.
La richesse/la bonne fortune tient à une femme qui porte beaucoup d'enfants.
Perché questo succede a una donna che
A CNN falou com uma mulher que estava lá
Πλούτος/καλή τύχη κολλάει σε μια γυναίκα που έχει πολλά παιδιά.
انها امرأة تقود جيوش الرجال.
Esfuegra i ermuera son amigas solo en pintura
Mother-in-law and daughter-in-law are friends only in a painting.
Kayınvalide ile gelin yalnızca resimde dosttur.
Suegra y nuera son amigas solo en pintura.
חמות וכלה הן ידידות רק בציור.
Belle-mère et belle-fille ne sont amies qu'en peinture.
Suocera e nuora sono amiche solo in pittura.
Sogra e nora são amigas só em pintura.
Πεθερά και νύφη είναι φίλες μόνο στη ζωγραφιά.
الحماة والكنة صديقتان في الرسم فقط.
La Kriyatura kayendo krese
The child grows by falling.
Çocuk düşe kalka büyür.
La criatura cayendo crece.
הילד גדל תוך כדי נפילות.
L'enfant grandit en tombant.
Il bambino cresce cadendo.
A criança cresce caindo.
Το παιδί μεγαλώνει πέφτοντας.
الطفل يكبر بالسقوط.
Si mi Vava teniya barva iva ser mi Papu
If my grandmother had a beard, she would be my grandfather.
Büyükannemin sakalı olsaydı büyükbabam olurdu.
Si mi abuela tuviera barba sería mi abuelo.
אילו הייתה לסבתי זקן, היא הייתה סבי.
Si ma grand-mère avait une barbe, ce serait mon grand-père.
Se mia nonna avesse la barba, sarebbe mio nonno.
Se a minha avó tivesse barba, seria o meu avô.
Αν η γιαγιά μου είχε γένια, θα ήταν ο παππούς μου.
لو كان لجدتي لحية لكانت جدي.
Ken tiene ijos de kazar i en Shabat deve de lavorar
Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.
Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.
Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.
מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.
Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.
Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.
Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.
Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.
من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.
Ken no kaye no se alavanta
He who does not fall does not get up.
Düşmeyen kalkmaz.
Quien no cae no se levanta.
מי שלא נופל לא קם.
Qui ne tombe pas ne se relève pas.
Chi non cade non si rialza.
Quem não cai não se levanta.
Όποιος δεν πέφτει δεν σηκώνεται.
من لا يسقط لا ينهض.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy