The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni novya sin sejas ni boda sin keshas
Neither a bride without eyebrows nor a wedding without complaints.
Kaşsız gelin de şikâyetsiz düğün de olmaz.
Ni novia sin cejas ni boda sin quejas.
אין כלה בלי גבות ואין חתונה בלי תלונות.
Ni mariée sans sourcils ni noce sans plaintes.
Né sposa senza sopracciglia né nozze senza lamentele.
Nem noiva sem sobrancelhas nem boda sem queixas.
Ούτε νύφη χωρίς φρύδια ούτε γάμος χωρίς παράπονα.
لا عروس بلا حواجب ولا عرس بلا شكاوى.
Le prometieron a Rachel le dieron a Lea
They promised him Rachel, they gave him Leah.
Rahel'i vaat ettiler, Lea'yı verdiler.
Le prometieron a Raquel, le dieron a Lea.
הבטיחו לו את רחל, נתנו לו את לאה.
On lui a promis Rachel, on lui a donné Léa.
Gli promisero Rachele, gli diedero Lia.
Prometeram-lhe Raquel, deram-lhe Lia.
Του υποσχέθηκαν τη Ραχήλ, του έδωσαν τη Λεία.
وعدوه براحيل وأعطوه ليئة.
Un sako de aroz una ava
A sack of rice, one bean.
Bir çuval pirinç, bir fasulye.
Un saco de arroz, una haba.
שק אורז, שעועית אחת.
Un sac de riz, une fève.
Un sacco di riso, una fava.
Um saco de arroz, uma fava.
Ένα σακί ρύζι, ένα φασόλι.
كيس أرز وحبة فول.
Kon una dada no se parte un lenyo
A log is not split with one blow.
Tek vuruşla kütük yarılmaz.
Con un golpe no se parte un leño.
במכה אחת לא מפצלים גזע.
D'un seul coup on ne fend pas une bûche.
Con un solo colpo non si spacca un tronco.
Com um só golpe não se racha um lenho.
Με μια τσεκουριά δεν σπάει ξύλο.
بضربة واحدة لا يُشقّ جذع.
Kada uno es rey en su kaza
Everyone is king in his own home.
Herkes kendi evinde kraldır.
Cada uno es rey en su propia casa.
כל אחד הוא מלך בביתו שלו.
Tout le monde est roi dans sa propre maison.
Ognuno è re nella propria casa.
Cada um é rei na sua própria casa.
Ο καθένας είναι βασιλιάς στο σπίτι του.
كل شخص هو ملك في منزله.
El ke korre se kaye
He who runs falls.
Koşan düşer.
El que corre se cae.
מי שרץ נופל.
Qui court tombe.
Chi corre cade.
Quem corre cai.
Όποιος τρέχει πέφτει.
من يركض يسقط.
Lo izo el echo komo su kara
He did the deed just like his face.
Yaptığı iş yüzü gibiydi.
Hizo el hecho igual que su cara.
עשה את המעשה כמו פניו.
Il a fait l'acte tout comme son visage.
Ha compiuto il fatto proprio come il suo viso.
Fez o feito como o seu rosto.
Έκανε την πράξη όπως το πρόσωπό του.
فعل الفعلة مثل وجهه.
A la boka serrada no entra moshka
No fly enters a closed mouth.
Kapalı ağza sinek girmez.
En boca cerrada no entran moscas.
לפה סגור לא נכנסות זבובים.
Dans une bouche fermée, il n'entre pas de mouches.
In bocca chiusa non entrano mosche.
Em boca fechada não entra mosquito.
Στο κλειστό στόμα δεν μπαίνουν μύγες.
الفم المغلق لا يدخله الذباب.
Los ijos se konosen kuando los paryentes se envejesen
Children are known when their parents grow old.
Çocuklar, ana babaları yaşlanınca tanınır.
Los hijos se conocen cuando los padres envejecen.
הילדים מתגלים כשההורים מזדקנים.
Les enfants se reconnaissent quand les parents vieillissent.
I figli si conoscono quando i genitori invecchiano.
Os filhos conhecem-se quando os pais envelhecem.
Τα παιδιά γνωρίζονται όταν γερνούν οι γονείς.
الأبناء يُعرفون حين يشيخ الوالدان.
Ken aze paz entre marido i mujer merese Ganeden
Whoever makes peace between husband and wife deserves Paradise.
Karı koca arasında barış sağlayan Cenneti hak eder.
Quien hace paz entre marido y mujer merece el Paraíso.
מי שעושה שלום בין איש לאשתו ראוי לגן עדן.
Qui fait la paix entre mari et femme mérite le Paradis.
Chi fa pace tra marito e moglie merita il Paradiso.
Quem faz paz entre marido e mulher merece o Paraíso.
Όποιος φέρνει ειρήνη ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα αξίζει τον Παράδεισο.
من يصلح بين الزوج وزوجته يستحق الجنة.
Mijor ser solo ke mal akompanyado
Better to be alone than in bad company.
Kötü arkadaşlarla olmaktansa yalnız olmak daha iyidir.
Mejor solo que mal acompañado.
עדיף להיות לבד מאשר בחברה רעה.
Mieux vaut être seul qu'en mauvaise compagnie.
Meglio da soli che mal accompagnati
Antes só que mal acompanhado.
Καλύτερα να είσαι μόνος παρά με κακή παρέα.
أفضل أنّ أكون لوحدي من رفقة سيئة.
Fruta de oy, pan de ayer, karne de antiyer, vino de un anyo antes, azen el ombre sano
Today's fruit, yesterday's bread, the day-before-yesterday's meat and last year's wine make a man healthy.
Bugünün meyvesi, dünün ekmeği, dünden önceki günün eti ve geçen yılın şarabı insanı sağlıklı kılar.
La fruta de hoy, el pan de ayer, la carne del día anterior y el vino del año pasado hacen que un hombre sea saludable.
הפירות של היום, הלחם של אתמול, הבשר של היום הקודם והיין של השנה שעברה עושים את האדם בריא.
Les fruits d'aujourd' hui, le pain d'hier, la viande d'avant-hier et le vin de l'année dernière rendent un homme en bonne santé.
Il frutto di oggi, il pane di ieri, la carne del giorno prima di ieri e il vino dell'anno scorso rendono l'uomo sano.
A fruta de hoje, o pão de ontem, a carne de anteontem e o vinho do ano passado tornam um homem saudável.
Τα σημερινά φρούτα, το χθεσινό ψωμί, το προχθεσινό κρέας και το περσινό κρασί κάνουν έναν άνθρωπο υγιή.
فاكهة اليوم وخبز الأمس ولحم الأمس السابق ونبيذ العام الماضي تجعل الرجل بصحة جيدة.
Tiene savor de ashor
It has the taste of "ashor" (Ladino word; meaning unclear, possibly a traditional dish).
"Ashor" (Ladino kelimesi; belirsiz, muhtemelen geleneksel bir yemek anlamına gelir) tadına sahiptir.
Es una cepa de regiones cálidas, posee el sabor del sur de España.
יש לו טעם של "אשור" (מילת לאדינו; כלומר לא ברור, אולי מנה מסורתית).
Mais si non le goût, ça a le goût des autres Kinder.
Ha il sapore di "ashor" (parola ladina; che significa poco chiaro, forse un piatto tradizionale).
A bebida possui um sabor suave semelhante ao caramelo.
Έχει τη γεύση του "ashor" (λέξη Ladino, που σημαίνει ασαφές, πιθανώς ένα παραδοσιακό πιάτο).
وله قدره بسبب مذاق الليمون الخفيف
Mujer ke save Latin,no tiene ni marido ni buena fin
A woman who knows Latin has neither a husband nor a good end.
Latince bilen bir kadının ne kocası olur ne de iyi bir sonu.
Una mujer que sabe latín no tiene ni marido ni un buen final.
לאישה שיודעת לטינית אין לא בעל ולא סוף טוב.
Une femme qui connaît le latin n'a ni mari ni fin heureuse.
Una donna che conosce il latino non ha né marito né una buona fine.
Uma mulher que sabe latim não tem marido nem um bom fim.
Μια γυναίκα που ξέρει λατινικά δεν έχει ούτε σύζυγο ούτε καλό τέλος.
المرأة التي تعرف اللاتينية ليس لها زوج ولا نهاية سعيدة.
El pan de la vizina es una milizina
The neighbor's bread is a medicine.
Komşunun ekmeği ilaçtır.
El pan de la vecina es una medicina.
הלחם של השכנה הוא תרופה.
Le pain de la voisine est un remède.
Il pane della vicina è una medicina.
O pão da vizinha é um remédio.
Το ψωμί της γειτόνισσας είναι φάρμακο.
خبز الجارة دواء.
Esfuegra i ermuera son amigas solo en pintura
Mother-in-law and daughter-in-law are friends only in a painting.
Kayınvalide ile gelin yalnızca resimde dosttur.
Suegra y nuera son amigas solo en pintura.
חמות וכלה הן ידידות רק בציור.
Belle-mère et belle-fille ne sont amies qu'en peinture.
Suocera e nuora sono amiche solo in pittura.
Sogra e nora são amigas só em pintura.
Πεθερά και νύφη είναι φίλες μόνο στη ζωγραφιά.
الحماة والكنة صديقتان في الرسم فقط.
Muere pato,muere arto
Let the duck die, let the fed-up one die (said when one is past caring about the consequences).
Ördeğin ölmesine izin verin, bıkkın olanın ölmesine izin verin (kişi sonuçları önemsemeyi geçtiğinde söylenir).
Deja que el pato muera, deja que el harto muera (dicho cuando uno ya no se preocupa por las consecuencias).
תן לברווז למות, תן לברווז שנמאס לו למות (אמר כשעברנו את הדאגה להשלכות).
Laissez mourir le canard, laissez mourir celui qui en a marre (dit quand on est passé à se soucier des conséquences).
Lascia morire l'anatra, lascia morire quello stufo (detto quando non ci si preoccupa più delle conseguenze).
Deixe o pato morrer, deixe o cansado morrer (dito quando alguém já não se importa com as consequências).
Αφήστε την πάπια να πεθάνει, αφήστε τον αγανακτισμένο να πεθάνει (λέγεται όταν κάποιος έχει περάσει από το να νοιάζεται για τις συνέπειες).
دع البطة تموت، دع الشخص الذي سئم يموت (قال عندما يكون المرء مهتمًا بالعواقب).
Ken tiene grandeza se kaye de kavesa
Whoever has greatness falls on his head (pride comes before a fall).
Büyüklüğü olan başının üstüne düşer (gurur düşmeden önce gelir).
Quien tiene grandeza cae sobre su cabeza (el orgullo viene antes de una caída).
מי שיש לו גדולה נופל על ראשו (הגאווה באה לפני הנפילה).
Celui qui a de la grandeur tombe sur la tête (l'orgueil précède la chute).
Chi ha grandezza cade sulla testa (l'orgoglio viene prima di una caduta).
Quem tem grandeza cai de cabeça (o orgulho vem antes da queda).
Όποιος έχει μεγαλείο πέφτει στο κεφάλι του (η υπερηφάνεια προηγείται της πτώσης).
من له عظمة يسقط على رأسه (الكبرياء يأتي قبل السقوط).
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy