The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni la esfuegra se aze madre ni la ermuera se aze ija
A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
Tu pan no me arto, tu palavra me kontento
Your bread does not fill me; your word contents me.
Ekmeğin beni doyurmaz, sözün beni memnun eder.
Tu pan no me sacia, tu palabra me contenta.
הלחם שלך לא משביע אותי, דברך משמח אותי.
Ton pain ne me rassasie pas, ta parole me contente.
Il tuo pane non mi sazia, la tua parola mi accontenta.
O teu pão não me farta, a tua palavra contenta-me.
Το ψωμί σου δεν με χορταίνει, ο λόγος σου με ευχαριστεί.
خبزك لا يشبعني، وكلمتك ترضيني.
Lo izo el echo komo su kara
He did the deed just like his face.
Yaptığı iş yüzü gibiydi.
Hizo el hecho igual que su cara.
עשה את המעשה כמו פניו.
Il a fait l'acte tout comme son visage.
Ha compiuto il fatto proprio come il suo viso.
Fez o feito como o seu rosto.
Έκανε την πράξη όπως το πρόσωπό του.
فعل الفعلة مثل وجهه.
Ay unos ke molinan kafe i ay otroz ke molinan agua
There are those who grind coffee and those who grind water.
Kahve öğütenler var, su öğütenler var.
Hay unos que muelen café y hay otros que muelen agua.
יש כאלה שטוחנים קפה ויש שטוחנים מים.
Il y en a qui moulent du café et d'autres qui moulent de l'eau.
Ci sono quelli che macinano caffè e quelli che macinano acqua.
Há uns que moem café e há outros que moem água.
Υπάρχουν αυτοί που αλέθουν καφέ και αυτοί που αλέθουν νερό.
هناك من يطحن القهوة وهناك من يطحن الماء.
La buena mansana se la kome el guzano
The worm eats the good apple.
İyi elmayı kurt yer.
A la buena manzana se la come el gusano.
את התפוח הטוב אוכל התולעת.
La bonne pomme, c'est le ver qui la mange.
La mela buona se la mangia il verme.
A boa maçã, come-a o bicho.
Το καλό μήλο το τρώει το σκουλήκι.
التفاحة الجيدة تأكلها الدودة.
Tu marido ke te kera komo la sal
A husband who loves you like salt (dearly, as something essential). (uncertain)
Seni tuz gibi seven bir koca (candan, gerekli bir şey olarak). (belirsiz)
Un marido que te quiere como a la sal (caro, como algo esencial). (incierto)
בעל שאוהב אותך כמו מלח (ביוקר, כמשהו חיוני). (לא בטוח)
Un mari qui vous aime comme du sel (Chère, comme quelque chose d'essentiel). (Incertain)
Un marito che ti ama come il sale (caro, come qualcosa di essenziale). (incerto)
Um marido que te ama como sal (carinhosamente, como algo essencial). (incerto)
Ένας σύζυγος που σε αγαπάει σαν το αλάτι (στοργικά, σαν κάτι απαραίτητο). (αβέβαιο)
الزوج الذي يحبك مثل الملح (الغالي، كشيء أساسي). (غير مؤكد)
La mujer i el vino kitan al ombre del tino
Woman and wine make a man lose his senses.
Kadın ve şarap bir erkeğin aklını kaçırmasına neden olur.
La mujer y el vino hacen que un hombre pierda el juicio.
אישה ויין גורמים לגבר לאבד את שפיותו.
La femme et le vin font perdre la raison à l'homme.
La donna e il vino fanno perdere i sensi all'uomo.
Mulher e vinho fazem o homem perder os sentidos.
Η γυναίκα και το κρασί κάνουν τον άντρα να χάνει τα λογικά του.
المرأة والنبيذ يجعلان الرجل يفقد صوابه.
Ken mokos manda,bavas resive
Whoever sends snot receives drool (you get back what you give).
Sümük gönderen salya akıtır (verdiklerini geri alırsın).
Quien envía mocos recibe baba (devuelves lo que das).
מי ששולח נזלת מקבל ריר (אתה מקבל בחזרה את מה שאתה נותן).
Celui qui envoie de la morve reçoit de la bave (vous récupérez ce que vous donnez).
Chi manda moccio riceve bava (ottieni indietro quello che dai).
Quem envia ranho recebe baba (você recebe de volta o que dá).
Όποιος στέλνει μύξες, του τρέχουν τα σάλια (παίρνεις πίσω ό, τι δίνεις).
كل من يرسل مخاطًا يتلقى لعابًا (تسترد ما تعطيه).
A la mujer paridera del aver se le apega
Wealth/good fortune sticks to a woman who bears many children.
Suzan bir Örgücü Kadın’ın yanına oturur.
- Si es SABOR FRESA, nos augura amor y buena fortuna, gracias a una mujer.
BBW מתייחס לאישה שהיא שמנה או בעלת עודף משקל.
La richesse/la bonne fortune tient à une femme qui porte beaucoup d'enfants.
Perché questo succede a una donna che
A CNN falou com uma mulher que estava lá
Πλούτος/καλή τύχη κολλάει σε μια γυναίκα που έχει πολλά παιδιά.
انها امرأة تقود جيوش الرجال.
Gaste de boda no se aze kada dia
Wedding expenses are not made every day.
Düğün masrafı her gün yapılmaz.
Gasto de boda no se hace cada día.
הוצאות חתונה לא עושים כל יום.
On ne fait pas des frais de noce tous les jours.
Le spese di nozze non si fanno ogni giorno.
Gasto de boda não se faz todos os dias.
Το κόστος του γάμου δεν γίνεται κάθε μέρα.
نفقات العرس لا تُنفق كل يوم.
Muere pato,muere arto
Let the duck die, let the fed-up one die (said when one is past caring about the consequences).
Ördeğin ölmesine izin verin, bıkkın olanın ölmesine izin verin (kişi sonuçları önemsemeyi geçtiğinde söylenir).
Deja que el pato muera, deja que el harto muera (dicho cuando uno ya no se preocupa por las consecuencias).
תן לברווז למות, תן לברווז שנמאס לו למות (אמר כשעברנו את הדאגה להשלכות).
Laissez mourir le canard, laissez mourir celui qui en a marre (dit quand on est passé à se soucier des conséquences).
Lascia morire l'anatra, lascia morire quello stufo (detto quando non ci si preoccupa più delle conseguenze).
Deixe o pato morrer, deixe o cansado morrer (dito quando alguém já não se importa com as consequências).
Αφήστε την πάπια να πεθάνει, αφήστε τον αγανακτισμένο να πεθάνει (λέγεται όταν κάποιος έχει περάσει από το να νοιάζεται για τις συνέπειες).
دع البطة تموت، دع الشخص الذي سئم يموت (قال عندما يكون المرء مهتمًا بالعواقب).
Ken tiene bragas no kamina dizmudo
He who has trousers does not walk about naked.
Pantolonu olan çıplak dolaşmaz.
Quien tiene bragas no camina desnudo.
מי שיש לו מכנסיים לא הולך עירום.
Qui a des culottes ne marche pas nu.
Chi ha i calzoni non cammina nudo.
Quem tem calças não anda nu.
Όποιος έχει παντελόνι δεν περπατά γυμνός.
من لديه سروال لا يمشي عاريًا.
Ken tiene grandeza se kaye de kavesa
Whoever has greatness falls on his head (pride comes before a fall).
Büyüklüğü olan başının üstüne düşer (gurur düşmeden önce gelir).
Quien tiene grandeza cae sobre su cabeza (el orgullo viene antes de una caída).
מי שיש לו גדולה נופל על ראשו (הגאווה באה לפני הנפילה).
Celui qui a de la grandeur tombe sur la tête (l'orgueil précède la chute).
Chi ha grandezza cade sulla testa (l'orgoglio viene prima di una caduta).
Quem tem grandeza cai de cabeça (o orgulho vem antes da queda).
Όποιος έχει μεγαλείο πέφτει στο κεφάλι του (η υπερηφάνεια προηγείται της πτώσης).
من له عظمة يسقط على رأسه (الكبرياء يأتي قبل السقوط).
Ken no kaye no se alavanta
He who does not fall does not get up.
Düşmeyen kalkmaz.
Quien no cae no se levanta.
מי שלא נופל לא קם.
Qui ne tombe pas ne se relève pas.
Chi non cade non si rialza.
Quem não cai não se levanta.
Όποιος δεν πέφτει δεν σηκώνεται.
من لا يسقط لا ينهض.
Lo ke no te agredese no lo agas al denfrente
Do not do to another's face what does not please you.
Hoşuna gitmeyeni karşındakine yapma.
Lo que no te agrada no lo hagas de frente.
מה שאינו נעים לך אל תעשה בפניו של אחר.
Ce qui ne te plaît pas, ne le fais pas en face de l'autre.
Ciò che non ti piace non farlo davanti agli altri.
O que não te agrada não o faças de frente.
Ό,τι δεν σου αρέσει μην το κάνεις μπροστά στον άλλον.
ما لا يرضيك لا تفعله في وجه غيرك.
Kamina kon buenos, te azeras uno de eyos
Walk with the good, and you will become one of them.
İyilerle yürü, onlardan biri olursun.
Camina con buenos, te harás uno de ellos.
לך עם טובים, ותהיה לאחד מהם.
Marche avec les bons, tu deviendras l'un d'eux.
Cammina con i buoni, diventerai uno di loro.
Anda com os bons, tornar-te-ás um deles.
Περπάτα με τους καλούς και θα γίνεις ένας από αυτούς.
امشِ مع الصالحين تصبح واحدًا منهم.
No ay mijor madre de la ke te paryo
There is no better mother than the one who gave birth to you.
Seni doğuran anneden daha iyi anne yoktur.
No hay mejor madre que la que te parió.
אין אם טובה יותר מזו שילדה אותך.
Il n'y a pas de meilleure mère que celle qui t'a mis au monde.
Non c'è madre migliore di quella che ti ha messo al mondo.
Não há melhor mãe do que a que te deu à luz.
Δεν υπάρχει καλύτερη μάνα από αυτήν που σε γέννησε.
لا توجد أم أفضل من التي ولدتك.
Ni Mierkoles sin sol, ni ija sin amor, ni bivda sin dolor
Neither a Wednesday without sun, nor a daughter without love, nor a widow without pain.
Güneşsiz çarşamba, aşksız kız, acısız dul olmaz.
Ni miércoles sin sol, ni hija sin amor, ni viuda sin dolor.
אין יום רביעי בלי שמש, ולא בת בלי אהבה, ולא אלמנה בלי כאב.
Ni mercredi sans soleil, ni fille sans amour, ni veuve sans douleur.
Né mercoledì senza sole, né figlia senza amore, né vedova senza dolore.
Nem quarta-feira sem sol, nem filha sem amor, nem viúva sem dor.
Ούτε Τετάρτη χωρίς ήλιο, ούτε κόρη χωρίς αγάπη, ούτε χήρα χωρίς πόνο.
لا أربعاء بلا شمس، ولا ابنة بلا حب، ولا أرملة بلا ألم.
El haham por ande kere bolta la ojika
The hakham turns the page wherever he wants.
Haham sayfayı nereye isterse oraya çevirir.
El jajam vuelve la hoja por donde quiere.
החכם הופך את הדף לאן שהוא רוצה.
Le hakham tourne la page où il veut.
Il hakham gira la pagina dove vuole.
O haham vira a folha por onde quer.
Ο χαχάμης γυρίζει τη σελίδα όπου θέλει.
الحاخام يقلّب الصفحة أينما يشاء.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy