The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni la esfuegra se aze madre ni la ermuera se aze ija
A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
No se inche ni una kashkara de alviana
Not even a pea pod gets filled.
Bir bezelye kabuğu bile dolmaz.
No se llena ni una cáscara de arveja.
אפילו קליפת אפונה אחת לא מתמלאת.
Même une cosse de pois ne se remplit pas.
Non si riempie nemmeno un baccello di piselli.
Nem uma casca de ervilha se enche.
Ούτε ένα λοβί αρακά δεν γεμίζει.
حتى قشرة بازلاء لا تمتلئ.
Al riko, kon salud i kon vida. Al prove de ande te vino
To the rich man, "with health and life"; to the poor man, "where did it come to you from?"
Zengine "sağlıkla ve ömürle"; fakire "sana nereden geldi?"
Al rico, con salud y con vida; al pobre, ¿de dónde te vino?
לעשיר – "בבריאות ובחיים"; לעני – "מאין זה בא לך?"
Au riche, « avec santé et vie » ; au pauvre, « d'où cela t'est-il venu ? »
Al ricco, «con salute e con vita»; al povero, «da dove ti è venuto?»
Ao rico, «com saúde e com vida»; ao pobre, «de onde te veio?»
Στον πλούσιο, «με υγεία και με ζωή»· στον φτωχό, «από πού σου ήρθε;»
للغني: «بالصحة والحياة»؛ وللفقير: «من أين أتاك؟»
Kon soplar no se amata el fuego
Blowing does not put out the fire.
Üfleyerek ateş sönmez.
Con soplar no se apaga el fuego.
בנשיפה לא מכבים את האש.
Souffler n'éteint pas le feu.
Soffiando non si spegne il fuoco.
Soprando não se apaga o fogo.
Φυσώντας δεν σβήνει η φωτιά.
بالنفخ لا تنطفئ النار.
El ke fuye de la luvia enkontra el pedrisko
He who flees from the rain meets the hail.
Yağmurdan kaçan doluya tutulur.
El que huye de la lluvia encuentra el granizo.
מי שבורח מהגשם פוגש את הברד.
Qui fuit la pluie rencontre la grêle.
Chi fugge dalla pioggia incontra la grandine.
Quem foge da chuva encontra o granizo.
Όποιος φεύγει από τη βροχή πέφτει στο χαλάζι.
من يهرب من المطر يلقى البَرَد.
El amor es temporario komo el ayre del enverano pasa i se va
Love is temporary, like the winter wind: it passes and goes.
Aşk geçicidir, kış rüzgârı gibi gelir geçer gider.
El amor es temporal como el aire del invierno: pasa y se va.
האהבה זמנית כמו רוח החורף: עוברת והולכת.
L'amour est passager comme le vent d'hiver : il passe et s'en va.
L'amore è temporaneo come il vento d'inverno: passa e se ne va.
O amor é temporário como o vento do inverno: passa e vai-se.
Η αγάπη είναι προσωρινή σαν τον χειμωνιάτικο άνεμο: περνά και φεύγει.
الحب مؤقت كريح الشتاء: يمر ويرحل.
Kada gayo kanta en su gayinero
Every rooster crows in his own henhouse.
Her horoz kendi kümesinde öter.
Cada gallo canta en su gallinero.
כל תרנגול קורא בלול שלו.
Chaque coq chante dans son poulailler.
Ogni gallo canta nel suo pollaio.
Cada galo canta no seu galinheiro.
Κάθε κόκορας λαλεί στο κοτέτσι του.
كل ديك يصيح في قنّه.
Estomago ambierto no tiene orejas
A hungry stomach has no ears.
Aç karnın kulağı yoktur.
Estómago hambriento no tiene orejas.
לבטן רעבה אין אוזניים.
Ventre affamé n'a pas d'oreilles.
Stomaco affamato non ha orecchie.
Estômago faminto não tem orelhas.
Άδειο στομάχι δεν έχει αυτιά.
البطن الجائع ليس له أذنان.
Echa un gueso al perro ke no ladre
Throw a bone to the dog so that it does not bark.
Köpeğe havlamasın diye bir kemik at.
Echa un hueso al perro para que no ladre.
זרוק עצם לכלב כדי שלא ינבח.
Jette un os au chien pour qu'il n'aboie pas.
Getta un osso al cane perché non abbai.
Atira um osso ao cão para que não ladre.
Πέτα ένα κόκαλο στον σκύλο για να μη γαβγίζει.
ارمِ عظمة للكلب كي لا ينبح.
Ande ay vida, ay esperansa
Where there is life, there is hope.
Hayat olan yerde umut vardır.
Donde hay vida, hay esperanza.
איפה שיש חיים, יש תקווה.
Là où il y a de la vie, il y a de l'espoir.
Dove c'è vita, c'è speranza.
Onde há vida, há esperança.
Όπου υπάρχει ζωή, υπάρχει ελπίδα.
حيث توجد الحياة يوجد الأمل.
Los ijos se konosen kuando los paryentes se envejesen
Children are known when their parents grow old.
Çocuklar, ana babaları yaşlanınca tanınır.
Los hijos se conocen cuando los padres envejecen.
הילדים מתגלים כשההורים מזדקנים.
Les enfants se reconnaissent quand les parents vieillissent.
I figli si conoscono quando i genitori invecchiano.
Os filhos conhecem-se quando os pais envelhecem.
Τα παιδιά γνωρίζονται όταν γερνούν οι γονείς.
الأبناء يُعرفون حين يشيخ الوالدان.
El Dio ke me guadre de mis amigos i yo de mis enemigos
May God protect me from my friends, and I from my enemies.
Tanrı beni dostlarımdan korusun, ben de düşmanlarımdan.
Que Dios me guarde de mis amigos y yo de mis enemigos.
שאלוהים ישמור אותי מחבריי, ואני מאויביי.
Que Dieu me garde de mes amis, et moi de mes ennemis.
Che Dio mi guardi dai miei amici e io dai miei nemici.
Que Deus me guarde dos meus amigos e eu dos meus inimigos.
Ο Θεός να με φυλάει από τους φίλους μου κι εγώ από τους εχθρούς μου.
ليحفظني الله من أصدقائي وأحفظ أنا نفسي من أعدائي.
Ande no ay amor, no ay dolor
Where there is no love, there is no pain.
Aşk olmayan yerde acı da olmaz.
Donde no hay amor, no hay dolor.
איפה שאין אהבה, אין כאב.
Là où il n'y a pas d'amour, il n'y a pas de douleur.
Dove non c'è amore, non c'è dolore.
Onde não há amor, não há dor.
Όπου δεν υπάρχει αγάπη, δεν υπάρχει πόνος.
حيث لا حب لا ألم.
Mas vale etcharse sin senar ke de alevantarse kon devda
Better to go to bed without supper than to get up in debt.
Borçlu kalkmaktansa akşam yemeksiz yatmak yeğdir.
Más vale acostarse sin cenar que levantarse con deuda.
עדיף ללכת לישון בלי ארוחת ערב מאשר לקום עם חוב.
Mieux vaut se coucher sans souper que se lever avec des dettes.
Meglio andare a letto senza cena che alzarsi con un debito.
Mais vale deitar-se sem jantar do que levantar-se com dívida.
Καλύτερα να πας για ύπνο χωρίς δείπνο παρά να ξυπνήσεις με χρέος.
الأفضل أن تنام بلا عشاء على أن تستيقظ مدينًا.
A la mujer paridera del aver se le apega
Wealth/good fortune sticks to a woman who bears many children.
Suzan bir Örgücü Kadın’ın yanına oturur.
- Si es SABOR FRESA, nos augura amor y buena fortuna, gracias a una mujer.
BBW מתייחס לאישה שהיא שמנה או בעלת עודף משקל.
La richesse/la bonne fortune tient à une femme qui porte beaucoup d'enfants.
Perché questo succede a una donna che
A CNN falou com uma mulher que estava lá
Πλούτος/καλή τύχη κολλάει σε μια γυναίκα που έχει πολλά παιδιά.
انها امرأة تقود جيوش الرجال.
Kada dia no es boda
Every day is not a wedding.
Her gün düğün olmaz.
No todos los días es boda.
לא כל יום חתונה.
Ce n'est pas tous les jours noce.
Non è ogni giorno festa di nozze.
Nem todos os dias são de boda.
Δεν είναι κάθε μέρα γάμος.
ليس كل يوم عرسًا.
Shavdo en la meza Salado en la kavesa
Bland at the table, salty in the head.
Sofrada yavan, kafada tuzlu.
Soso en la mesa, salado en la cabeza.
תפל על השולחן, מלוח בראש.
Fade à table, salé dans la tête.
Insipido a tavola, salato in testa.
Insosso à mesa, salgado na cabeça.
Άνοστος στο τραπέζι, αλμυρός στο κεφάλι.
مَسِيخ على المائدة، مالح في الرأس.
Mas vale un azno ke me yeva, ke un kavayo ke me echa
Better a donkey that carries me than a horse that throws me.
Beni taşıyan eşek, beni atan attan yeğdir.
Más vale un asno que me lleva que un caballo que me tira.
עדיף חמור שנושא אותי מסוס שמפיל אותי.
Mieux vaut un âne qui me porte qu'un cheval qui me jette à terre.
Meglio un asino che mi porta che un cavallo che mi getta a terra.
Mais vale um burro que me leva do que um cavalo que me derruba.
Καλύτερα ένας γάιδαρος που με κουβαλά παρά ένα άλογο που με ρίχνει.
حمار يحملني خير من حصان يرميني.
Muevos reyes, muevas leyes
New kings, new laws.
Yeni krallar, yeni yasalar.
Nuevos reyes, nuevas leyes.
מלכים חדשים, חוקים חדשים.
Nouveaux rois, nouvelles lois.
Nuovi re, nuove leggi.
Novos reis, novas leis.
Νέοι βασιλιάδες, νέοι νόμοι.
ملوك جدد، قوانين جديدة.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy