Ladino proverbs

He who has money and does not enjoy it will not rest in the other world.

Parası olup da tadını çıkarmayan öbür dünyada rahat edemez.

El que tiene dinero y no lo goza, en el otro mundo no reposa.

מי שיש לו כסף ואינו נהנה ממנו, בעולם הבא לא ינוח.

Celui qui a de l'argent et n'en jouit pas ne repose pas dans l'autre monde.

Chi ha denaro e non lo gode non riposa nell'altro mondo.

Quem tem dinheiro e não o goza não repousa no outro mundo.

Όποιος έχει χρήματα και δεν τα απολαμβάνει δεν αναπαύεται στον άλλο κόσμο.

من يملك مالًا ولا يتمتع به لا يرتاح في العالم الآخر.

A thousand candles do not make a sun.

Bin mum bir güneş yapmaz.

Mil velas no hacen un sol.

אלף נרות אינם עושים שמש.

Mille chandelles ne font pas un soleil.

Mille candele non fanno un sole.

Mil velas não fazem um sol.

Χίλια κεριά δεν κάνουν έναν ήλιο.

ألف شمعة لا تصنع شمسًا.

A son-in-law is like the winter sun.

Damat kış güneşi gibidir.

Yerno como el sol de invierno.

חתן כמו שמש החורף.

Un gendre est comme le soleil d'hiver.

Genero come il sole d'inverno.

Genro como o sol de inverno.

Γαμπρός σαν τον χειμωνιάτικο ήλιο.

الصهر مثل شمس الشتاء.

Nothing is achieved without pain.

Acı çekmeden hiçbir şeye ulaşılmaz.

Nada se alcanza sin dolor.

שום דבר לא מושג בלי כאב.

On n'obtient rien sans peine.

Niente si ottiene senza dolore.

Nada se alcança sem dor.

Τίποτα δεν κατακτάται χωρίς πόνο.

لا شيء يُنال بلا ألم.

Saying "fire" does not burn the mouth.

Ateş demekle ağız yanmaz.

Con decir fuego no se quema la boca.

מלומר "אש" לא נשרף הפה.

À dire « feu », on ne se brûle pas la bouche.

A dire «fuoco» non si brucia la bocca.

Dizer fogo não queima a boca.

Λέγοντας «φωτιά» δεν καίγεται το στόμα.

قول «نار» لا يحرق الفم.

Stolen water is sweeter.

Çalınan su daha tatlıdır.

El agua robada es más dulce.

מים גנובים מתוקים יותר.

L'eau volée est plus douce.

L'acqua rubata è più dolce.

A água roubada é mais doce.

Το κλεμμένο νερό είναι πιο γλυκό.

الماء المسروق أحلى.

Whoever toils in youth reaches old age.

Gençlikte zahmet çeken yaşlılığa ulaşır.

Quien se afana en la juventud alcanza la vejez.

מי שעמל בנעוריו מגיע לזקנה.

Qui peine dans sa jeunesse atteint la vieillesse.

Chi fatica in gioventù raggiunge la vecchiaia.

Quem labuta na juventude chega à velhice.

Όποιος μοχθεί στη νιότη φτάνει στα γεράματα.

من يكدّ في شبابه يبلغ الشيخوخة.

Into a bitter heart enters neither laughter nor joy.

Acı dolu yüreğe ne kahkaha girer ne sevinç.

En corazón amargado no entra ni risa ni gozo.

ללב מר לא נכנסים לא צחוק ולא שמחה.

Dans un cœur amer n'entrent ni rire ni joie.

In un cuore amareggiato non entrano né riso né gioia.

Em coração amargurado não entra nem riso nem alegria.

Σε πικραμένη καρδιά δεν μπαίνει ούτε γέλιο ούτε χαρά.

القلب المرّ لا يدخله ضحك ولا فرح.

Love is temporary, like the winter wind: it passes and goes.

Aşk geçicidir, kış rüzgârı gibi gelir geçer gider.

El amor es temporal como el aire del invierno: pasa y se va.

האהבה זמנית כמו רוח החורף: עוברת והולכת.

L'amour est passager comme le vent d'hiver : il passe et s'en va.

L'amore è temporaneo come il vento d'inverno: passa e se ne va.

O amor é temporário como o vento do inverno: passa e vai-se.

Η αγάπη είναι προσωρινή σαν τον χειμωνιάτικο άνεμο: περνά και φεύγει.

الحب مؤقت كريح الشتاء: يمر ويرحل.

The shop makes the house; the house does not make the shop.

Dükkân ev yapar, ev dükkân yapmaz.

La tienda hace la casa, la casa no hace la tienda.

החנות בונה בית, הבית לא בונה חנות.

La boutique fait la maison, la maison ne fait pas la boutique.

La bottega fa la casa, la casa non fa la bottega.

A loja faz a casa, a casa não faz a loja.

Το μαγαζί φτιάχνει το σπίτι, το σπίτι δεν φτιάχνει το μαγαζί.

الدكان يبني البيت، والبيت لا يبني الدكان.

Neighbors are more than relatives and more than cousins.

Komşular akrabadan da, kuzenden de öte.

Los vecinos son más que parientes y más que primos.

השכנים הם יותר מקרובים ויותר מבני דודים.

Les voisins valent plus que des parents et plus que des cousins.

I vicini sono più dei parenti e più dei cugini.

Os vizinhos são mais do que parentes e mais do que primos.

Οι γείτονες είναι περισσότερο από συγγενείς και από ξαδέλφια.

الجيران أكثر من الأقارب وأكثر من أبناء العمومة.

Cleanliness is half of wealth.

Temizlik yarı zenginliktir.

La limpieza es media riqueza.

הניקיון הוא חצי עושר.

La propreté est la moitié de la richesse.

La pulizia è metà della ricchezza.

A limpeza é meia riqueza.

Η καθαριότητα είναι μισός πλούτος.

النظافة نصف الغنى.

He has no children, yet grandchildren cry for him.

Çocuğu yok, ama torunları ona ağlıyor.

No tiene hijos, pero los nietos lloran por él.

אין לו ילדים, אך נכדים בוכים עליו.

Il n'a pas d'enfants, et pourtant ses petits-enfants le pleurent.

Non ha figli, eppure i nipoti piangono per lui.

Não tem filhos, mas os netos choram por ele.

Παιδιά δεν έχει, μα τα εγγόνια τον κλαίνε.

ليس له أبناء، ومع ذلك يبكي عليه الأحفاد.

Children are known when their parents grow old.

Çocuklar, ana babaları yaşlanınca tanınır.

Los hijos se conocen cuando los padres envejecen.

הילדים מתגלים כשההורים מזדקנים.

Les enfants se reconnaissent quand les parents vieillissent.

I figli si conoscono quando i genitori invecchiano.

Os filhos conhecem-se quando os pais envelhecem.

Τα παιδιά γνωρίζονται όταν γερνούν οι γονείς.

الأبناء يُعرفون حين يشيخ الوالدان.

No one who is not missing from his own home.

Evinden eksik olmayan kimse yoktur.

Ninguno que no falte de su casa.

אין מי שלא חסר מביתו.

Personne qui ne manque de chez soi.

Nessuno che non manchi dalla propria casa.

Ninguém que não falte da sua casa.

Κανείς που να μη λείπει από το σπίτι του.

لا أحد إلا ويفتقد في بيته.

When a man and a woman marry, their romance ends and their (real) story begins.

Bir erkek ve bir kadın evlendiğinde, romantizmleri sona erer ve (gerçek) hikayeleri başlar.

Cuando un hombre y una mujer se casan, su romance termina y comienza su historia (real).

כשגבר ואישה מתחתנים, הרומנטיקה שלהם מסתיימת והסיפור (האמיתי) שלהם מתחיל.

Quand un homme et une femme se marient, leur histoire se termine et leur (vraie) histoire commence.

Quando un uomo e una donna si sposano, la loro storia d'amore finisce e inizia la loro (vera) storia.

Quando um homem e uma mulher se casam, o romance termina e a história (real) começa.

Όταν ένας άντρας και μια γυναίκα παντρεύονται, το ειδύλλιό τους τελειώνει και η (πραγματική) ιστορία τους αρχίζει.

عندما يتزوج رجل وامرأة، تنتهي رومانسيتهما وتبدأ قصتهما (الحقيقية).

In a quarrel between husband and wife, the bedspread must win.

Karı koca kavgasında yorgan galip gelmelidir.

Pleito entre marido y mujer, la colcha debe vencer.

בריב בין איש לאשתו, השמיכה צריכה לנצח.

Dispute entre mari et femme, c'est le couvre-lit qui doit l'emporter.

Lite tra marito e moglie, la coperta deve vincere.

Briga entre marido e mulher, a colcha deve vencer.

Σε καβγά άντρα και γυναίκας, το κάλυμμα πρέπει να νικήσει.

في الخصام بين الزوجين يجب أن ينتصر اللحاف.

Every day is not a wedding.

Her gün düğün olmaz.

No todos los días es boda.

לא כל יום חתונה.

Ce n'est pas tous les jours noce.

Non è ogni giorno festa di nozze.

Nem todos os dias são de boda.

Δεν είναι κάθε μέρα γάμος.

ليس كل يوم عرسًا.