The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni la esfuegra se aze madre ni la ermuera se aze ija
A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
Kada gayo kanta en su gayinero
Every rooster crows in his own henhouse.
Her horoz kendi kümesinde öter.
Cada gallo canta en su gallinero.
כל תרנגול קורא בלול שלו.
Chaque coq chante dans son poulailler.
Ogni gallo canta nel suo pollaio.
Cada galo canta no seu galinheiro.
Κάθε κόκορας λαλεί στο κοτέτσι του.
كل ديك يصيح في قنّه.
Estomago ambierto no tiene orejas
A hungry stomach has no ears.
Aç karnın kulağı yoktur.
Estómago hambriento no tiene orejas.
לבטן רעבה אין אוזניים.
Ventre affamé n'a pas d'oreilles.
Stomaco affamato non ha orecchie.
Estômago faminto não tem orelhas.
Άδειο στομάχι δεν έχει αυτιά.
البطن الجائع ليس له أذنان.
Ande ay vida, ay esperansa
Where there is life, there is hope.
Hayat olan yerde umut vardır.
Donde hay vida, hay esperanza.
איפה שיש חיים, יש תקווה.
Là où il y a de la vie, il y a de l'espoir.
Dove c'è vita, c'è speranza.
Onde há vida, há esperança.
Όπου υπάρχει ζωή, υπάρχει ελπίδα.
حيث توجد الحياة يوجد الأمل.
Los vizinos son mas ke parientes i mas ke primos
Neighbors are more than relatives and more than cousins.
Komşular akrabadan da, kuzenden de öte.
Los vecinos son más que parientes y más que primos.
השכנים הם יותר מקרובים ויותר מבני דודים.
Les voisins valent plus que des parents et plus que des cousins.
I vicini sono più dei parenti e più dei cugini.
Os vizinhos são mais do que parentes e mais do que primos.
Οι γείτονες είναι περισσότερο από συγγενείς και από ξαδέλφια.
الجيران أكثر من الأقارب وأكثر من أبناء العمومة.
El riyo pasa la arena keda
The river passes, the sand remains.
Nehir geçer, kum kalır.
El río pasa, la arena queda.
הנהר עובר, החול נשאר.
La rivière passe, le sable reste.
Il fiume passa, la sabbia resta.
O rio passa, a areia fica.
Το ποτάμι περνά, η άμμος μένει.
النهر يمرّ والرمل يبقى.
En espalda de otro, la karga es livyana
On another's back, the load is light.
Başkasının sırtında yük hafiftir.
En espalda de otro, la carga es liviana.
על גבו של אחר, המשא קל.
Sur le dos d'un autre, la charge est légère.
Sulla schiena di un altro, il carico è leggero.
Nas costas de outro, a carga é leve.
Στην πλάτη του άλλου, το φορτίο είναι ελαφρύ.
على ظهر غيرك يكون الحمل خفيفًا.
Tu marido ke te kera komo la sal
A husband who loves you like salt (dearly, as something essential). (uncertain)
Seni tuz gibi seven bir koca (candan, gerekli bir şey olarak). (belirsiz)
Un marido que te quiere como a la sal (caro, como algo esencial). (incierto)
בעל שאוהב אותך כמו מלח (ביוקר, כמשהו חיוני). (לא בטוח)
Un mari qui vous aime comme du sel (Chère, comme quelque chose d'essentiel). (Incertain)
Un marito che ti ama come il sale (caro, come qualcosa di essenziale). (incerto)
Um marido que te ama como sal (carinhosamente, como algo essencial). (incerto)
Ένας σύζυγος που σε αγαπάει σαν το αλάτι (στοργικά, σαν κάτι απαραίτητο). (αβέβαιο)
الزوج الذي يحبك مثل الملح (الغالي، كشيء أساسي). (غير مؤكد)
Mas vale un azno ke me yeva, ke un kavayo ke me echa
Better a donkey that carries me than a horse that throws me.
Beni taşıyan eşek, beni atan attan yeğdir.
Más vale un asno que me lleva que un caballo que me tira.
עדיף חמור שנושא אותי מסוס שמפיל אותי.
Mieux vaut un âne qui me porte qu'un cheval qui me jette à terre.
Meglio un asino che mi porta che un cavallo che mi getta a terra.
Mais vale um burro que me leva do que um cavalo que me derruba.
Καλύτερα ένας γάιδαρος που με κουβαλά παρά ένα άλογο που με ρίχνει.
حمار يحملني خير من حصان يرميني.
Vestir al uzo, Komer al gusto
Dress according to custom, eat according to taste.
Geleneklere göre giyinin, damak tadınıza göre yiyin.
Vístete según la costumbre, come según el gusto.
להתלבש לפי המנהג, לאכול לפי הטעם.
Habillez-vous selon vos habitudes, mangez selon vos goûts.
Vestirsi secondo consuetudine, mangiare secondo gusto.
Vista-se de acordo com o costume, coma de acordo com o gosto.
Ντυθείτε σύμφωνα με το έθιμο, φάτε σύμφωνα με το γούστο σας.
ارتدِ الملابس حسب العادة، وتناول الطعام حسب الذوق.
Kamina kon buenos, te azeras uno de eyos
Walk with the good, and you will become one of them.
İyilerle yürü, onlardan biri olursun.
Camina con buenos, te harás uno de ellos.
לך עם טובים, ותהיה לאחד מהם.
Marche avec les bons, tu deviendras l'un d'eux.
Cammina con i buoni, diventerai uno di loro.
Anda com os bons, tornar-te-ás um deles.
Περπάτα με τους καλούς και θα γίνεις ένας από αυτούς.
امشِ مع الصالحين تصبح واحدًا منهم.
No ay mijor madre de la ke te paryo
There is no better mother than the one who gave birth to you.
Seni doğuran anneden daha iyi anne yoktur.
No hay mejor madre que la que te parió.
אין אם טובה יותר מזו שילדה אותך.
Il n'y a pas de meilleure mère que celle qui t'a mis au monde.
Non c'è madre migliore di quella che ti ha messo al mondo.
Não há melhor mãe do que a que te deu à luz.
Δεν υπάρχει καλύτερη μάνα από αυτήν που σε γέννησε.
لا توجد أم أفضل من التي ولدتك.
El padre kon el ijo komo piedra en aniyo
Father and son are like a stone in a ring.
Baba ile oğul, yüzükteki taş gibidir.
El padre con el hijo, como piedra en anillo.
אב ובן כאבן בטבעת.
Le père et le fils, comme une pierre dans une bague.
Padre e figlio come una pietra nell'anello.
Pai e filho como pedra em anel.
Πατέρας και γιος σαν πέτρα σε δαχτυλίδι.
الأب والابن كحجر في خاتم.
El diya ke no barri vino el kien no asperi
The day I did not sweep, the one I did not expect came.
Süpürmediğim gün, beklemediğim kişi geldi.
El día que no barrí vino el que no esperé.
ביום שלא טאטאתי, בא מי שלא ציפיתי לו.
Le jour où je n'ai pas balayé, est venu celui que je n'attendais pas.
Il giorno in cui non ho spazzato, è venuto chi non aspettavo.
No dia em que não varri, veio quem eu não esperava.
Τη μέρα που δεν σκούπισα, ήρθε αυτός που δεν περίμενα.
في اليوم الذي لم أكنس فيه، جاء من لم أتوقعه.
El pueder es kerer
To be able is to want.
Yapabilmek, istemektir.
El poder es querer.
היכולת היא הרצון.
Pouvoir, c'est vouloir.
Potere è volere.
Poder é querer.
Το να μπορείς είναι να θέλεις.
القدرة هي الإرادة.
Ni Mierkoles sin sol, ni ija sin amor, ni bivda sin dolor
Neither a Wednesday without sun, nor a daughter without love, nor a widow without pain.
Güneşsiz çarşamba, aşksız kız, acısız dul olmaz.
Ni miércoles sin sol, ni hija sin amor, ni viuda sin dolor.
אין יום רביעי בלי שמש, ולא בת בלי אהבה, ולא אלמנה בלי כאב.
Ni mercredi sans soleil, ni fille sans amour, ni veuve sans douleur.
Né mercoledì senza sole, né figlia senza amore, né vedova senza dolore.
Nem quarta-feira sem sol, nem filha sem amor, nem viúva sem dor.
Ούτε Τετάρτη χωρίς ήλιο, ούτε κόρη χωρίς αγάπη, ούτε χήρα χωρίς πόνο.
لا أربعاء بلا شمس، ولا ابنة بلا حب، ولا أرملة بلا ألم.
El haham por ande kere bolta la ojika
The hakham turns the page wherever he wants.
Haham sayfayı nereye isterse oraya çevirir.
El jajam vuelve la hoja por donde quiere.
החכם הופך את הדף לאן שהוא רוצה.
Le hakham tourne la page où il veut.
Il hakham gira la pagina dove vuole.
O haham vira a folha por onde quer.
Ο χαχάμης γυρίζει τη σελίδα όπου θέλει.
الحاخام يقلّب الصفحة أينما يشاء.
De la boka tuya ke vaya a los oyidos Del Dio
From your mouth to God's ears.
Senin ağzından Tanrı'nın kulaklarına.
De tu boca a los oídos de Dios.
מפיך לאוזני אלוהים.
De ta bouche aux oreilles de Dieu.
Dalla tua bocca alle orecchie di Dio.
Da tua boca aos ouvidos de Deus.
Από το στόμα σου στα αυτιά του Θεού.
من فمك إلى أذني الله.
Todo lo ganado es para el garon
All the earnings is for the throat.
Tüm kazanç boğaz içindir.
Todas las ganancias son para la garganta.
כל הרווחים הם עבור הגרון.
Tous les gains sont pour la gorge.
Tutti i guadagni sono per la gola.
Todos os ganhos são para a garganta.
Όλα τα κέρδη είναι για το λαιμό.
جميع الأرباح للحنجرة.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy