The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni la esfuegra se aze madre ni la ermuera se aze ija
A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
Estomago ambierto no tiene orejas
A hungry stomach has no ears.
Aç karnın kulağı yoktur.
Estómago hambriento no tiene orejas.
לבטן רעבה אין אוזניים.
Ventre affamé n'a pas d'oreilles.
Stomaco affamato non ha orecchie.
Estômago faminto não tem orelhas.
Άδειο στομάχι δεν έχει αυτιά.
البطن الجائع ليس له أذنان.
Kada uno save ande apreta el kalsado
Everyone knows where the shoe pinches.
Ayakkabının nerede sıktığını herkes bilir.
Cada uno sabe dónde aprieta el zapato.
כל אחד יודע איפה הנעל לוחצת.
Chacun sait où le soulier blesse.
Ognuno sa dove stringe la scarpa.
Cada um sabe onde aperta o sapato.
Ο καθένας ξέρει πού τον σφίγγει το παπούτσι.
كل واحد يعرف أين يضغط الحذاء.
El tiempo vale mas ke la moneda
Time is worth more than money.
Zaman paradan değerlidir.
El tiempo vale más que la moneda.
זמן שווה יותר מכסף.
Le temps vaut plus que l'argent.
Il tempo vale più del denaro.
O tempo vale mais do que o dinheiro.
Ο χρόνος αξίζει περισσότερο από το χρήμα.
الوقت أغلى من المال.
La butika aze kaza, la kaza no aze butika
The shop makes the house; the house does not make the shop.
Dükkân ev yapar, ev dükkân yapmaz.
La tienda hace la casa, la casa no hace la tienda.
החנות בונה בית, הבית לא בונה חנות.
La boutique fait la maison, la maison ne fait pas la boutique.
La bottega fa la casa, la casa non fa la bottega.
A loja faz a casa, a casa não faz a loja.
Το μαγαζί φτιάχνει το σπίτι, το σπίτι δεν φτιάχνει το μαγαζί.
الدكان يبني البيت، والبيت لا يبني الدكان.
La limpyeza es medya rikeza
Cleanliness is half of wealth.
Temizlik yarı zenginliktir.
La limpieza es media riqueza.
הניקיון הוא חצי עושר.
La propreté est la moitié de la richesse.
La pulizia è metà della ricchezza.
A limpeza é meia riqueza.
Η καθαριότητα είναι μισός πλούτος.
النظافة نصف الغنى.
La aluenga no tiene gueso ma rompe gueso
The tongue has no bone, but it breaks bone.
Dilin kemiği yoktur ama kemik kırar.
La lengua no tiene hueso pero rompe huesos.
ללשון אין עצם אבל היא שוברת עצם.
La langue n'a pas d'os mais elle brise les os.
La lingua non ha ossa ma rompe le ossa.
A língua não tem osso mas quebra osso.
Η γλώσσα δεν έχει κόκαλο αλλά σπάει κόκαλα.
اللسان لا عظم فيه لكنه يكسر العظم.
Los ijos se konosen kuando los paryentes se envejesen
Children are known when their parents grow old.
Çocuklar, ana babaları yaşlanınca tanınır.
Los hijos se conocen cuando los padres envejecen.
הילדים מתגלים כשההורים מזדקנים.
Les enfants se reconnaissent quand les parents vieillissent.
I figli si conoscono quando i genitori invecchiano.
Os filhos conhecem-se quando os pais envelhecem.
Τα παιδιά γνωρίζονται όταν γερνούν οι γονείς.
الأبناء يُعرفون حين يشيخ الوالدان.
El Dio ke me guadre de mis amigos i yo de mis enemigos
May God protect me from my friends, and I from my enemies.
Tanrı beni dostlarımdan korusun, ben de düşmanlarımdan.
Que Dios me guarde de mis amigos y yo de mis enemigos.
שאלוהים ישמור אותי מחבריי, ואני מאויביי.
Que Dieu me garde de mes amis, et moi de mes ennemis.
Che Dio mi guardi dai miei amici e io dai miei nemici.
Que Deus me guarde dos meus amigos e eu dos meus inimigos.
Ο Θεός να με φυλάει από τους φίλους μου κι εγώ από τους εχθρούς μου.
ليحفظني الله من أصدقائي وأحفظ أنا نفسي من أعدائي.
Le salyo un panariz al punto de la nariz
A whitlow came out on the very tip of his nose.
Burnunun tam ucunda bir fesleğen/dolama çıktı.
Le salió un panadizo en la punta de la nariz.
יצא לו פנריץ בקצה האף.
Il lui est venu un panaris au bout du nez.
Gli è spuntato un patereccio proprio sulla punta del naso.
Saiu-lhe um panariz na ponta do nariz.
Του βγήκε ένα παρωνύχι ακριβώς στην άκρη της μύτης.
ظهر له خُراج في طرف أنفه تمامًا.
Ninguno ke no manke de su kaza
No one who is not missing from his own home.
Evinden eksik olmayan kimse yoktur.
Ninguno que no falte de su casa.
אין מי שלא חסר מביתו.
Personne qui ne manque de chez soi.
Nessuno che non manchi dalla propria casa.
Ninguém que não falte da sua casa.
Κανείς που να μη λείπει από το σπίτι του.
لا أحد إلا ويفتقد في بيته.
Ke vale el ojo avierto si el korason es siego
What is an open eye worth if the heart is blind?
Kalp kördüyse açık göz neye yarar?
¿Qué vale el ojo abierto si el corazón es ciego?
מה ערכה של עין פקוחה אם הלב עיוור?
À quoi sert l'œil ouvert si le cœur est aveugle ?
A che serve l'occhio aperto se il cuore è cieco?
Que vale o olho aberto se o coração é cego?
Τι αξίζει το ανοιχτό μάτι αν η καρδιά είναι τυφλή;
ما قيمة العين المفتوحة إن كان القلب أعمى؟
Kuando ombre i mujer kazan se eskapa su romansa i sus istorya empesa
When a man and a woman marry, their romance ends and their (real) story begins.
Bir erkek ve bir kadın evlendiğinde, romantizmleri sona erer ve (gerçek) hikayeleri başlar.
Cuando un hombre y una mujer se casan, su romance termina y comienza su historia (real).
כשגבר ואישה מתחתנים, הרומנטיקה שלהם מסתיימת והסיפור (האמיתי) שלהם מתחיל.
Quand un homme et une femme se marient, leur histoire se termine et leur (vraie) histoire commence.
Quando un uomo e una donna si sposano, la loro storia d'amore finisce e inizia la loro (vera) storia.
Quando um homem e uma mulher se casam, o romance termina e a história (real) começa.
Όταν ένας άντρας και μια γυναίκα παντρεύονται, το ειδύλλιό τους τελειώνει και η (πραγματική) ιστορία τους αρχίζει.
عندما يتزوج رجل وامرأة، تنتهي رومانسيتهما وتبدأ قصتهما (الحقيقية).
Pleto entre marido i mujer, la kolcha deve de venser
In a quarrel between husband and wife, the bedspread must win.
Karı koca kavgasında yorgan galip gelmelidir.
Pleito entre marido y mujer, la colcha debe vencer.
בריב בין איש לאשתו, השמיכה צריכה לנצח.
Dispute entre mari et femme, c'est le couvre-lit qui doit l'emporter.
Lite tra marito e moglie, la coperta deve vincere.
Briga entre marido e mulher, a colcha deve vencer.
Σε καβγά άντρα και γυναίκας, το κάλυμμα πρέπει να νικήσει.
في الخصام بين الزوجين يجب أن ينتصر اللحاف.
La mansevez es una vez ken la perye loko es
Youth comes once; whoever wastes it is a fool.
Gençlik bir kez gelir, onu kaybeden deli olur.
La juventud es una vez, quien la pierde loco es.
הנעורים הם פעם אחת, מי שמאבד אותם שוטה.
La jeunesse ne vient qu'une fois ; qui la perd est fou.
La giovinezza è una sola volta; chi la perde è un pazzo.
A juventude é uma só vez; quem a perde é louco.
Η νιότη έρχεται μία φορά· όποιος τη χάνει είναι τρελός.
الشباب مرة واحدة ومن يضيعه مجنون.
Sekreto entre dos es sekreto Del Dio,Sekreto entre tres es sekreto de todos
A secret between two is God's secret; a secret between three is everyone's secret.
İki kişi arasındaki sır, Tanrı'nın sırrıdır; üç kişi arasındaki sır ise herkesin sırrıdır.
Un secreto entre dos es el secreto de Dios; un secreto entre tres es el secreto de todos.
סוד בין שניים הוא הסוד של אלוהים; סוד בין שלושה הוא הסוד של כולם.
Un secret entre deux est le secret de Dieu ; un secret entre trois est le secret de tout le monde.
Un segreto tra due è il segreto di Dio; un segreto tra tre è il segreto di tutti.
Um segredo entre dois é o segredo de Deus; um segredo entre três é o segredo de todos.
Ένα μυστικό μεταξύ δύο είναι το μυστικό του Θεού. Ένα μυστικό μεταξύ τριών είναι το μυστικό όλων.
السر بين اثنين هو سر الله ؛ السر بين ثلاثة هو سر الجميع.
Avaz sin aroz es komo boda sin tanyedor
Beans without rice are like a wedding without a musician.
Pirinçsiz fasulye, çalgıcısız düğün gibidir.
Habas sin arroz es como boda sin tañedor.
שעועית בלי אורז היא כמו חתונה בלי נגן.
Des fèves sans riz, c'est comme une noce sans musicien.
Fave senza riso sono come un matrimonio senza musicista.
Favas sem arroz são como casamento sem músico.
Φασόλια χωρίς ρύζι είναι σαν γάμος χωρίς μουσικό.
الفول بلا أرز كالعرس بلا عازف.
El ijo de la gata ratones mata
The cat's son kills mice.
Kedinin oğlu fare öldürür.
El hijo de la gata ratones mata.
בן החתולה הורג עכברים.
Le fils de la chatte tue des souris.
Il figlio della gatta uccide i topi.
O filho da gata mata ratos.
Ο γιος της γάτας σκοτώνει ποντίκια.
ابن القطة يقتل الفئران.
Eskrito esta en la palma lo ke va pasar la alma
What will happen to the soul is written in the palm.
Ruha ne olacağı avucun içinde yazılıdır.
Escrito está en la palma lo que va a pasar al alma.
כתוב על כף היד מה יקרה לנפש.
Ce qui arrivera à l'âme est écrit dans la paume.
Ciò che accadrà all'anima è scritto nel palmo della mano.
O que vai acontecer à alma está escrito na palma da mão.
Γραμμένο είναι στην παλάμη τι θα συμβεί στην ψυχή.
ما سيحدث للروح مكتوب في الكف.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy