The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni la esfuegra se aze madre ni la ermuera se aze ija
A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
De la boka tuya ke vaya a los oyidos Del Dio
From your mouth to God's ears.
Senin ağzından Tanrı'nın kulaklarına.
De tu boca a los oídos de Dios.
מפיך לאוזני אלוהים.
De ta bouche aux oreilles de Dieu.
Dalla tua bocca alle orecchie di Dio.
Da tua boca aos ouvidos de Deus.
Από το στόμα σου στα αυτιά του Θεού.
من فمك إلى أذني الله.
Todo lo ganado es para el garon
All the earnings is for the throat.
Tüm kazanç boğaz içindir.
Todas las ganancias son para la garganta.
כל הרווחים הם עבור הגרון.
Tous les gains sont pour la gorge.
Tutti i guadagni sono per la gola.
Todos os ganhos são para a garganta.
Όλα τα κέρδη είναι για το λαιμό.
جميع الأرباح للحنجرة.
Lo ke das tomas
What you give, you take.
Ne verirsen onu alırsın.
Lo que das, tomas.
מה שאתה נותן, אתה לוקח.
Ce que tu donnes, tu le prends.
Ciò che dai, prendi.
O que dás, tomas.
Ό,τι δίνεις, παίρνεις.
ما تعطيه تأخذه.
El ke bien te kere, en la kara te lo dize
Whoever loves you well,tells it to your face.
Kim seni iyi seviyorsa yüzüne söylesin.
Quien te quiera bien, se lo dice a la cara.
מי שאוהב אותך היטב,אומר לך את זה בפנים.
Celui qui vous aime bien vous le dit en face.
Chi ti ama bene, te lo dice in faccia.
Quem te ama bem,diz isso na sua cara.
Όποιος σε αγαπάει καλά, σου το λέει κατάμουτρα.
من يحبك جيدًا،يقول ذلك في وجهك.
Mirate, ke te mire El Dio
Look at yourself, so that God may look at you.
Kendine bak ki Tanrı sana baksın.
Mírate, que te mire Dios.
הבט בעצמך, שיביט בך אלוהים.
Regarde-toi, que Dieu te regarde.
Guardati, che Dio ti guardi.
Olha-te, para que Deus te olhe.
Κοίτα τον εαυτό σου, για να σε κοιτάξει ο Θεός.
انظر إلى نفسك ليراك الله.
Ken lazdra en la manseves alkansa la vejes
Whoever toils in youth reaches old age.
Gençlikte zahmet çeken yaşlılığa ulaşır.
Quien se afana en la juventud alcanza la vejez.
מי שעמל בנעוריו מגיע לזקנה.
Qui peine dans sa jeunesse atteint la vieillesse.
Chi fatica in gioventù raggiunge la vecchiaia.
Quem labuta na juventude chega à velhice.
Όποιος μοχθεί στη νιότη φτάνει στα γεράματα.
من يكدّ في شبابه يبلغ الشيخوخة.
Amigos i ermanos seremos, ma las bolsas no tokaremos
Friends and brothers we will be, but we will not touch each other's purses.
Dost ve kardeş olacağız ama keselere dokunmayacağız.
Amigos y hermanos seremos, pero las bolsas no tocaremos.
ידידים ואחים נהיה, אבל לארנקים לא ניגע.
Amis et frères nous serons, mais aux bourses nous ne toucherons pas.
Amici e fratelli saremo, ma le borse non le toccheremo.
Amigos e irmãos seremos, mas nas bolsas não tocaremos.
Φίλοι και αδέλφια θα είμαστε, αλλά στα πουγκιά δεν θα αγγίξουμε.
سنكون أصدقاء وإخوة، لكننا لن نلمس الجيوب.
El tiempo vale mas ke la moneda
Time is worth more than money.
Zaman paradan değerlidir.
El tiempo vale más que la moneda.
זמן שווה יותר מכסף.
Le temps vaut plus que l'argent.
Il tempo vale più del denaro.
O tempo vale mais do que o dinheiro.
Ο χρόνος αξίζει περισσότερο από το χρήμα.
الوقت أغلى من المال.
Kuando te yaman azno, mira ver si tienes kola
When they call you a donkey, check whether you have a tail.
Sana eşek dediklerinde, kuyruğun var mı bir bak.
Cuando te llaman asno, mira a ver si tienes cola.
כשקוראים לך חמור, בדוק אם יש לך זנב.
Quand on te traite d'âne, regarde si tu as une queue.
Quando ti danno dell'asino, guarda se hai la coda.
Quando te chamam burro, vê se tens rabo.
Όταν σε λένε γάιδαρο, κοίτα αν έχεις ουρά.
عندما يسمونك حمارًا، انظر هل لك ذيل.
Ande ay vida, ay esperansa
Where there is life, there is hope.
Hayat olan yerde umut vardır.
Donde hay vida, hay esperanza.
איפה שיש חיים, יש תקווה.
Là où il y a de la vie, il y a de l'espoir.
Dove c'è vita, c'è speranza.
Onde há vida, há esperança.
Όπου υπάρχει ζωή, υπάρχει ελπίδα.
حيث توجد الحياة يوجد الأمل.
El riyo pasa la arena keda
The river passes, the sand remains.
Nehir geçer, kum kalır.
El río pasa, la arena queda.
הנהר עובר, החול נשאר.
La rivière passe, le sable reste.
Il fiume passa, la sabbia resta.
O rio passa, a areia fica.
Το ποτάμι περνά, η άμμος μένει.
النهر يمرّ والرمل يبقى.
No importa las veses ke te kayes, si no las veses ke te levantes
It does not matter how many times you fall, but how many times you get up.
Kaç kere düştüğün değil, kaç kere kalktığın önemlidir.
No importa las veces que te caigas, sino las veces que te levantes.
לא חשוב כמה פעמים נפלת, אלא כמה פעמים קמת.
Peu importe le nombre de fois où tu tombes, mais le nombre de fois où tu te relèves.
Non importa quante volte cadi, ma quante volte ti rialzi.
Não importa as vezes que caias, mas as vezes que te levantes.
Δεν έχει σημασία πόσες φορές πέφτεις, αλλά πόσες φορές σηκώνεσαι.
ليس المهم كم مرة سقطت، بل كم مرة نهضت.
En espalda de otro, la karga es livyana
On another's back, the load is light.
Başkasının sırtında yük hafiftir.
En espalda de otro, la carga es liviana.
על גבו של אחר, המשא קל.
Sur le dos d'un autre, la charge est légère.
Sulla schiena di un altro, il carico è leggero.
Nas costas de outro, a carga é leve.
Στην πλάτη του άλλου, το φορτίο είναι ελαφρύ.
على ظهر غيرك يكون الحمل خفيفًا.
Ambre i friyo entregan al ombre al enemigo
Hunger and cold deliver a man into the hands of the enemy.
Açlık ve soğuk insanı düşmanın eline teslim eder.
El hambre y el frío entregan al hombre en manos del enemigo.
רעב וקור מוסרים את האדם לידי האויב.
La faim et le froid livrent l'homme aux mains de l'ennemi.
La fame e il freddo consegnano l'uomo nelle mani del nemico.
A fome e o frio entregam o homem nas mãos do inimigo.
Η πείνα και το κρύο παραδίδουν τον άνθρωπο στα χέρια του εχθρού.
الجوع والبرد يسلّمان الإنسان إلى يد العدوّ.
Bien ke no se vendio en su tiempo, te vende a ti
Even though he didn't sell out in his own time, he will sell you out. (uncertain)
Kendi zamanında satılmamış olsa da seni satar.
Aunque no se vendió en su tiempo, te vende a ti.
אף שלא מכר את עצמו בימיו, הוא ימכור אותך.
Bien qu'il ne se soit pas vendu en son temps, il te vend, toi.
Anche se non si è venduto ai suoi tempi, vende te.
Embora não se tenha vendido no seu tempo, vende-te a ti.
Αν και δεν πουλήθηκε στην εποχή του, σε πουλά εσένα.
وإن لم يبع نفسه في زمانه، فإنه يبيعك أنت.
El Dio ke moz guadre de kaza i de ora mala
May God keep us safe at home and from the evil hour.
Tanrı bizi evde ve kötü saatten korusun.
Que Dios nos guarde en casa y de la hora mala.
שאלוהים ישמור עלינו בבית ומשעה רעה.
Que Dieu nous garde à la maison et de l'heure mauvaise.
Che Dio ci protegga in casa e dall'ora cattiva.
Que Deus nos guarde em casa e da hora má.
Ο Θεός να μας φυλάει στο σπίτι και από την κακιά ώρα.
ليحفظنا الله في البيت ومن الساعة السيئة.
Tu marido ke te kera komo la sal
A husband who loves you like salt (dearly, as something essential). (uncertain)
Seni tuz gibi seven bir koca (candan, gerekli bir şey olarak). (belirsiz)
Un marido que te quiere como a la sal (caro, como algo esencial). (incierto)
בעל שאוהב אותך כמו מלח (ביוקר, כמשהו חיוני). (לא בטוח)
Un mari qui vous aime comme du sel (Chère, comme quelque chose d'essentiel). (Incertain)
Un marito che ti ama come il sale (caro, come qualcosa di essenziale). (incerto)
Um marido que te ama como sal (carinhosamente, como algo essencial). (incerto)
Ένας σύζυγος που σε αγαπάει σαν το αλάτι (στοργικά, σαν κάτι απαραίτητο). (αβέβαιο)
الزوج الذي يحبك مثل الملح (الغالي، كشيء أساسي). (غير مؤكد)
El ombre es mas fuerte ke la piedra i mas delikado ke la roza
Man is stronger than stone and more delicate than a rose.
İnsan taştan daha güçlü ve bir gülden daha hassastır.
El hombre es más fuerte que la piedra y más delicado que una rosa.
האדם חזק יותר מאבן ועדין יותר מוורד.
L'homme est plus fort que la pierre et plus délicat qu'une rose.
L'uomo è più forte della pietra e più delicato di una rosa.
O homem é mais forte que a pedra e mais delicado que uma rosa.
Ο άνθρωπος είναι πιο δυνατός από την πέτρα και πιο ντελικάτος από το τριαντάφυλλο.
الإنسان أقوى من الحجر وأكثر رقة من الوردة.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy