The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
A la haragana de noche le viene la gana
The lazy woman feels like working at night.
Tembel kadın gece çalışmak ister.
La mujer perezosa tiene ganas de trabajar de noche.
לאישה העצלנית מתחשק לעבוד בלילה.
La femme paresseuse a envie de travailler la nuit.
La donna pigra ha voglia di lavorare di notte.
A mulher preguiçosa tem vontade de trabalhar à noite.
Η τεμπέλα έχει όρεξη για νυχτερινή δουλειά.
تشعر المرأة الكسولة بالرغبة في العمل ليلاً.
Lo mio es tuyo i lo tuyo es mio
What is mine is yours and what is yours is mine.
Benim olan senindir, senin olan da benindir.
Lo que es mío es tuyo y lo que es tuyo es mío.
מה ששלי שלך ומה ששלך שלי.
Ce qui est à moi est à toi et ce qui est à toi est à moi.
Quello che è mio è mio, quello che è tuo è mio.
O que é meu é teu e o que é teu é meu.
Ο, τι είναι δικό μου είναι δικό σου και ό, τι είναι δικό σου είναι δικό μου.
ما هو لي هو لك وما هو لك هو لي.
Un ombre sin amigo es komo la mano derecha sin la siedra
A man without a friend is like the right hand without the left.
Arkadaşı olmayan bir adam, solu olmayan sağ el gibidir.
Un hombre sin un amigo es como la mano derecha sin la izquierda.
אדם בלי חבר הוא כמו יד ימין בלי שמאל.
Un homme sans ami est comme la main droite sans la gauche.
Un uomo senza un amico è come la mano destra senza la sinistra.
Um homem sem um amigo é como a mão direita sem a esquerda.
Ένας άνθρωπος χωρίς φίλο είναι σαν το δεξί χέρι χωρίς το αριστερό.
الرجل بدون صديق مثل اليد اليمنى بدون اليسرى.
Al enemigo azelo amigo
Turn the enemy into a friend.
Düşmanı dost et.
Haz del enemigo un amigo.
עשה את האויב לידיד.
Fais de l'ennemi un ami.
Trasforma il nemico in amico.
Faz do inimigo um amigo.
Κάνε τον εχθρό φίλο.
اجعل العدوّ صديقًا.
Sol i luvya anyos de artura
Sun and rain, years of abundance.
Güneş ve yağmur, bereket yılları.
Sol y lluvia, años de abundancia.
שמש וגשם, שנות שפע.
Soleil et pluie, années d'abondance.
Sole e pioggia, anni di abbondanza.
Sol e chuva, anos de abundância.
Ήλιος και βροχή, χρόνια αφθονίας.
شمس ومطر، سنوات وفرة.
Abasha eskalon toma mujer,suve eskalon toma haver
Step down a rung to take a wife, step up a rung to take a friend/partner.
Bir eş almak için bir basamak aşağı inin, bir arkadaşınızı/partnerinizi almak için bir basamak yukarı çıkın.
Baja un peldaño para tomar una esposa, sube un peldaño para tomar un amigo/compañero.
לרדת שלב כדי לקחת אישה, לעלות שלב כדי לקחת חבר/שותף.
Descendez un échelon pour prendre une femme, montez un échelon pour prendre un ami/partenaire.
Scendi di un gradino per sposare una donna, sali di un gradino per stringere amicizia o stringere un legame con un partner.
Desça um degrau para ter uma esposa, suba um degrau para ter um amigo/parceiro.
Κατεβείτε ένα σκαλί για να πάρετε μια σύζυγο, ανεβείτε ένα σκαλί για να πάρετε έναν φίλο/συνεργάτη.
تنحى عن درجة لاتخاذ زوجة، وصعد درجة لاتخاذ صديق/شريك.
Las desgrasias nunka no vienen solas
Disasters never come alone.
Felaketler asla yalnız gelmez.
Los desastres nunca vienen solos.
אסונות אף פעם לא מגיעים לבד.
Les catastrophes ne viennent jamais seules.
I disastri non arrivano mai da soli.
Os desastres nunca vêm sozinhos.
Οι καταστροφές δεν έρχονται ποτέ μόνες.
الكوارث لا تأتي وحدها.
El Leon se konose de la unya
The lion is known by its claw.
Aslan pençesiyle bilinir.
El león es conocido por su garra.
האריה ידוע בציפורניו.
Le lion est connu par sa griffe.
Il leone è conosciuto per il suo artiglio.
O leão é conhecido pela sua garra.
Το λιοντάρι είναι γνωστό από το νύχι του.
يُعرف الأسد بمخلبه.
Mas le das kara, mas demanda
The more you give face (indulge), the more (s)he demands.
Yüzünüzü ne kadar çok gösterirseniz (şımartırsanız), o da o kadar çok şey talep eder.
Cuanto más das la cara (complacer), más exige.
ככל שאתה נותן פנים (להתפנק), יותר (ים)הוא דורש.
Plus vous donnez du visage (se livrer), plus il exige.
Più si dà faccia (indulgere), più (s)chiede.
Quanto mais você dá cara (se entrega), mais ele (a) exige.
Όσο περισσότερο δίνεις πρόσωπο (ικανοποιείς), τόσο περισσότερα απαιτεί.
كلما أعطيت وجهًا (انغمس)، كلما طلب المزيد.
La kaza no save ni riko ni prove
The house knows neither rich nor poor.
Ev ne zengini ne de fakiri tanıyor.
La casa no conoce ni ricos ni pobres.
הבית יודע לא עשיר ולא עני.
La maison ne connaît ni riche ni pauvre.
La casa non conosce né ricchi né poveri.
A casa não conhece ricos nem pobres.
Το σπίτι δεν γνωρίζει ούτε πλούσιους ούτε φτωχούς.
المنزل لا يعرف الأغنياء ولا الفقراء.
Ni novya sin velo ni mujer sin selo
Neither a bride without a veil nor a wife without jealousy.
Ne duvağı olmayan bir gelin ne de kıskançlığı olmayan bir eş.
Ni una novia sin velo ni una esposa sin celos.
לא כלה בלי רעלה ולא רעיה בלי קנאה.
Ni une épouse sans voile, ni une femme sans jalousie.
Né una sposa senza velo né una moglie senza gelosia.
Nem uma noiva sem véu nem uma esposa sem ciúmes.
Ούτε νύφη χωρίς πέπλο ούτε σύζυγος χωρίς ζήλια.
لا عروس بلا حجاب ولا زوجة بلا غيرة.
Kara tuerta ventura derecha
Crooked face, straight fortune.
Yüzü eğri, talihi doğru.
Cara torcida, ventura derecha.
פנים עקומות, מזל ישר.
Visage de travers, fortune droite.
Faccia storta, fortuna dritta.
Cara torta, sorte direita.
Στραβό πρόσωπο, ίσια τύχη.
وجه أعوج وحظّ مستقيم.
El ke da un groshiziko tanye el chufletiko
He who gives a little coin plays the little whistle (he who pays calls the tune).
Parayı veren düdüğü çalar.
El que da una monedita toca el pito (quien paga manda).
מי שנותן מטבע קטן מנגן בחליל הקטן (מי שמשלם קובע).
Celui qui donne une petite pièce joue du petit sifflet (qui paie commande).
Chi dà una monetina suona il fischietto (chi paga comanda).
Quem dá uma moedinha toca o apito (quem paga manda).
Όποιος δίνει ένα νομισματάκι παίζει τη σφυρίχτρα (όποιος πληρώνει διατάζει).
من يعطي قطعة نقد صغيرة ينفخ في الصفّارة (من يدفع هو من يأمر).
La madre kon la ija komo piedra en aniyo
Mother and daughter are like a stone in a ring (inseparable, a precious bond).
Anne ile kız yüzükteki taş gibidir (ayrılmaz, değerli bir bağ).
Madre e hija son como la piedra en el anillo (inseparables, un vínculo precioso).
אם ובת הן כאבן בטבעת (בלתי נפרדות, קשר יקר).
Mère et fille sont comme la pierre dans la bague (inséparables, un lien précieux).
Madre e figlia sono come la pietra nell'anello (inseparabili, un legame prezioso).
Mãe e filha são como a pedra no anel (inseparáveis, um laço precioso).
Μητέρα και κόρη είναι σαν πέτρα στο δαχτυλίδι (αχώριστες, ένας πολύτιμος δεσμός).
الأم وابنتها كالحجر في الخاتم (لا تنفصلان، رابطة ثمينة).
Ya Avlo ya lo espajo
Now I've spoken, now I've cleared it up. (uncertain)
Artık konuştum, artık meseleyi açıkladım.
Ya hablé, ya lo aclaré.
כבר דיברתי, כבר הבהרתי את זה.
J'ai déjà parlé, je l'ai déjà éclairci.
Ho già parlato, l'ho già chiarito.
Já falei, já esclareci.
Μίλησα ήδη, το ξεκαθάρισα ήδη.
لقد تكلمتُ بالفعل وأوضحتُ الأمر.
Ay kayades, ija va naser
Be quiet, a daughter is about to be born. (uncertain)
Susun, bir kız doğmak üzere.
Callad, va a nacer una hija.
שתקו, בת עומדת להיוולד.
Taisez-vous, une fille va naître.
Zitti, sta per nascere una figlia.
Calem-se, vai nascer uma filha.
Σιωπή, μια κόρη πρόκειται να γεννηθεί.
اصمتوا، ابنة على وشك أن تولد.
El es pedo en chini
He is a fart in porcelain (a nobody, worthless). (uncertain, idiom)
O porselende bir osuruk (değersiz, hiç kimse).
Es un pedo en porcelana (un don nadie, alguien sin valor).
הוא פלוץ בחרסינה (אפס, חסר ערך).
C'est un pet dans de la porcelaine (un moins que rien).
È una scoreggia nella porcellana (un buono a nulla).
É um peido na porcelana (um zé-ninguém).
Είναι μια κλανιά στην πορσελάνη (ένα τίποτα, άνθρωπος χωρίς αξία).
هو ضرطة في الخزف الصيني (إنسان تافه لا قيمة له).
Los lokos i los ninyos dizen la verdad
Fools and children tell the truth.
Aptallar ve çocuklar doğruyu söyler.
Los tontos y los niños dicen la verdad.
שוטים וילדים אומרים את האמת.
Les fous et les enfants disent la vérité.
Gli sciocchi e i bambini dicono la verità.
Tolos e crianças dizem a verdade.
Οι ανόητοι και τα παιδιά λένε την αλήθεια.
الحمقى والأطفال يقولون الحقيقة.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy