The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Kuando ase luvia yoran los sielos i riye la tierra
When it rains, the skies weep and the earth laughs.
Yağmur yağdığında gökyüzü ağlar, yeryüzü güler.
Cuando llueve, el cielo llora y la tierra ríe.
כשיורד גשם, השמיים בוכים והאדמה צוחקת.
Quand il pleut, le ciel pleure et la terre rit.
Quando piove, il cielo piange e la terra ride.
Quando chove, o céu chora e a terra ri.
Όταν βρέχει, ο ουρανός κλαίει και η γη γελάει.
عندما تمطر، تبكي السماء وتضحك الأرض.
El gato aspera mujer chapachula i puerta avierta
The cat waits for a sloppy woman and an open door. (uncertain)
Kedi yarım yamalak bir kadın ve açık bir kapı bekler. (belirsiz)
El gato espera a una mujer descuidada y una puerta abierta. (incierto)
החתול מחכה לאישה מרושלת ודלת פתוחה. (לא בטוח)
Le chat attend une femme bâclée et une porte ouverte. (Incertain)
Il gatto aspetta una donna sciatta e una porta aperta. (incerto)
O gato espera por uma mulher desleixada e uma porta aberta. (incerto)
Η γάτα περιμένει μια τσαπατσούλα και μια ανοιχτή πόρτα. (αβέβαιη)
تنتظر القطة امرأة قذرة وبابًا مفتوحًا. (غير مؤكد)
El ermano kere la ermana i el marido mujer sana
The brother wants his sister (well), and the husband wants a healthy wife.
Erkek kardeş kız kardeşini (iyi) ister ve koca sağlıklı bir eş ister.
El hermano quiere a su hermana (bueno), y el marido quiere una esposa sana.
האח רוצה את אחותו (טוב), והבעל רוצה אישה בריאה.
Le frère veut sa sœur (en bonne santé), et le mari veut une femme en bonne santé.
Il fratello vuole sua sorella (bene), e il marito vuole una moglie sana.
O irmão quer bem a irmã, e o marido quer uma esposa saudável.
Ο αδελφός θέλει την αδελφή του (καλά), και ο σύζυγος θέλει μια υγιή σύζυγο.
الأخ يريد أخته (حسنا)، والزوج يريد زوجة سليمة.
El ke tyene i no se lo goza,al otro mundo no repoza
He who has and doesn't enjoy it will not rest in the other world.
Buna sahip olan ve bundan hoşlanmayan kişi, öteki dünyada dinlenmeyecektir.
El que lo tiene y no lo disfruta no descansará en el otro mundo.
מי שנהנה ולא נהנה לא ינוח בעולם האחר.
Celui qui l'a et ne l'apprécie pas ne se reposera pas dans l'autre monde.
Colui che ha e non gode non riposerà nell'altro mondo.
Aquele que tem e não desfruta não descansará no outro mundo.
Αυτός που το έχει και δεν το απολαμβάνει δεν θα αναπαυθεί στον άλλο κόσμο.
من يستمتع بها ولا يستمتع بها لن يرتاح في العالم الآخر.
Ken se kaza i fragua El Dio lo apiyada
God takes pity on whoever marries and builds.
Evlenen ve inşa edene Tanrı merhamet eder.
A quien se casa y fragua Dios lo apiada.
מי שמתחתן ובונה, אלוהים מרחם עליו.
À celui qui se marie et bâtit, Dieu fait miséricorde.
Chi si sposa e costruisce, Dio ne ha pietà.
Quem se casa e constrói, Deus se compadece dele.
Όποιον παντρεύεται και χτίζει, ο Θεός τον σπλαχνίζεται.
من يتزوج ويبني يرحمه الله.
Enemigo de mi enemigo es mi amigo
The enemy of my enemy is my friend.
Düşmanımın düşmanı dostumdur.
Enemigo de mi enemigo es mi amigo.
אויבו של אויבי הוא ידידי.
L'ennemi de mon ennemi est mon ami.
Il nemico del mio nemico è mio amico.
O inimigo do meu inimigo é meu amigo.
Ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου.
عدو عدوي هو صديقي.
Abolta la luenga siete vezes ariento la boka antes de avlar
Turn your tongue seven times inside your mouth before speaking.
Konuşmadan önce dilini ağzında yedi kez çevir.
Vuelve la lengua siete veces dentro de la boca antes de hablar.
סובב את לשונך שבע פעמים בתוך הפה לפני שתדבר.
Tourne ta langue sept fois dans ta bouche avant de parler.
Gira la lingua sette volte in bocca prima di parlare.
Vira a língua sete vezes dentro da boca antes de falar.
Γύρνα τη γλώσσα σου επτά φορές μέσα στο στόμα πριν μιλήσεις.
أدر لسانك سبع مرات داخل فمك قبل أن تتكلم.
El Dio da muez al ke no tiene dientes
God gives nuts to the toothless one.
Tanrı dişsiz olana fındık verir.
Dios le da nueces al desdentado.
אלוהים נותן אגוזים לחסר השיניים.
Dieu donne des noix à l'édenté.
Dio dà le noci a chi è sdentato.
Deus dá nozes ao desdentado.
Ο Θεός δίνει καρύδια στον ξεδοντιάρη.
الله يعطي المكسرات إلى واحد بلا أسنان.
Sin lavar la kara ya empeso kon sus hohentas
Before washing his face he starts nagging.
Yüzünü yıkamadan önce dırdır etmeye başlar.
Antes de lavarse la cara comienza a regañar.
לפני שהוא שוטף את פניו הוא מתחיל לנדנד.
Avant de se laver le visage, il commence à se plaindre.
Prima di lavarsi la faccia inizia a tormentarsi.
Antes de lavar o rosto, ele começa a reclamar.
Πριν πλύνει το πρόσωπό του, αρχίζει να γκρινιάζει.
قبل أن يغسل وجهه يبدأ في التذمر.
El Dio es tadrozo ma no es olvidozo
God is slow, but He is not forgetful.
Tanrı geç kalır ama unutmaz.
Dios es tardío pero no es olvidadizo.
אלוהים מאחר אך אינו שוכח.
Dieu est lent, mais il n'oublie pas.
Dio è lento, ma non dimentica.
Deus é tardio, mas não é esquecido.
Ο Θεός αργεί, αλλά δεν ξεχνά.
الله متأخر لكنه لا ينسى.
El ken kere lo muncho perye i lo poko
He who wants a lot loses both the much and the little.
Çok şey isteyen, hem çok şey hem de az şey kaybeder.
El que quiere mucho pierde tanto lo mucho como lo poco.
מי שרוצה הרבה מפסיד גם הרבה וגם מעט.
Celui qui veut beaucoup perd à la fois le beaucoup et le peu.
Chi vuole molto perde sia il molto che il poco.
Quem quer muito perde tanto o muito quanto o pouco.
Αυτός που θέλει πολλά χάνει και τα πολλά και τα λίγα.
من يريد الكثير يفقد كل من الكثير والقليل.
Kresen los ijos, pujan las ansias
As the children grow, the worries grow.
Çocuklar büyüdükçe endişeler büyür.
A medida que los niños crecen, las preocupaciones crecen.
כשהילדים גדלים, הדאגות גדלות.
Au fur et à mesure que les enfants grandissent, les inquiétudes grandissent.
Man mano che i bambini crescono, le preoccupazioni crescono.
À medida que as crianças crescem, as preocupações aumentam.
Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ανησυχίες μεγαλώνουν.
مع نمو الأطفال، تزداد المخاوف.
Komo yo eredi de mis padres i tu vas a eredar de mi
As I inherited from my parents, you will inherit from me.
Ailemden miras aldığım gibi, sen de benden miras alacaksın.
Como heredé de mis padres, tú heredarás de mí.
כפי שירשתי מהוריי, אתה תירש ממני.
Comme j'ai hérité de mes parents, tu hériteras de moi.
Come io ho ereditato dai miei genitori, voi erediterete da me.
Como herdei dos meus pais, você herdará de mim.
Όπως κληρονόμησα από τους γονείς μου, θα κληρονομήσετε από μένα.
كما ورثت من والدي، سوف ترث مني.
Boka dulse avre puertas de fierro
A sweet mouth opens iron doors.
Tatlı bir ağız demir kapıları açar.
Una boca dulce abre puertas de hierro.
פה מתוק פותח דלתות ברזל.
Une bouche sucrée ouvre des portes en fer.
Una bocca dolce apre porte di ferro.
Uma boca doce abre portas de ferro.
Ένα γλυκό στόμα ανοίγει σιδερένιες πόρτες.
الفم الحلو يفتح الأبواب الحديدية.
Yerros de kazados ke no sepan vizindados
The faults of married couples should not be known to the neighbors.
Evli çiftlerin kusurları komşular tarafından bilinmemelidir.
Los defectos de las parejas casadas no deben ser conocidos por los vecinos.
המגרעות של זוגות נשואים לא צריכות להיות ידועות לשכנים.
Les défauts des couples mariés ne doivent pas être connus des voisins.
I difetti delle coppie sposate non dovrebbero essere noti ai vicini.
As falhas dos casais não devem ser conhecidas pelos vizinhos.
Τα λάθη των παντρεμένων ζευγαριών δεν πρέπει να είναι γνωστά στους γείτονες.
لا ينبغي أن تكون أخطاء المتزوجين معروفة للجيران.
Kuento de kaza no sale a la plasa
Household matters don't go out to the square (don't air your dirty laundry).
Ev işleri meydana çıkmaz (kirli çamaşırlarınızı havalandırmayın).
Los asuntos domésticos no salen a la plaza (no airees tu ropa sucia).
עניינים ביתיים לא יוצאים לכיכר (לא לאוורר את הכביסה המלוכלכת שלכם).
Les affaires ménagères ne vont pas sur la place (n'aérez pas votre linge sale).
Le faccende domestiche non vanno in piazza (non arieggiare i panni sporchi).
Assuntos domésticos não vão para a praça (não lave a roupa suja).
Τα οικιακά θέματα δεν βγαίνουν στην πλατεία (μην αερίζετε τα άπλυτά σας).
لا تخرج الأمور المنزلية إلى الميدان (لا تبث غسيلك المتسخ).
Azno muerto no se espanta del lovo
A dead donkey is not afraid of the wolf.
Ölü eşek kurttan korkmaz.
Asno muerto no se espanta del lobo.
חמור מת לא נבהל מהזאב.
Un âne mort n'a pas peur du loup.
Un asino morto non si spaventa del lupo.
Burro morto não se assusta com o lobo.
Ο πεθαμένος γάιδαρος δεν φοβάται τον λύκο.
الحمار الميت لا يخاف من الذئب.
Fidel marido es bien rekerido
A faithful husband is highly sought after.
Sadık bir koca çok aranır.
Un marido fiel es muy buscado.
בעל נאמן מבוקש מאוד.
Un mari fidèle est très recherché.
Un marito fedele è molto ambito.
Um marido fiel é muito procurado.
Ένας πιστός σύζυγος είναι περιζήτητος.
يتم البحث عن زوج مخلص للغاية.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy