Ladino proverbs

Whoever dares gets a husband and a home; whoever doesn't, stays at home (fortune favors the bold).

Cesaret eden koca ve ev sahibi olur, etmeyen evde kalır (talih cesurdan yanadır).

Quien se atreve consigue marido y casa; quien no, se queda en casa (la fortuna ayuda a los audaces).

מי שמעזה מקבלת בעל ובית, ומי שלא – נשארת בבית (המזל לצד האמיצים).

Qui ose obtient un mari et un foyer, qui n'ose pas reste à la maison (la fortune sourit aux audacieux).

Chi osa prende marito e casa, chi non osa resta in casa (la fortuna aiuta gli audaci).

Quem se atreve arranja marido e casa; quem não, fica em casa (a sorte protege os audazes).

Όποια τολμά παίρνει άντρα και σπίτι, όποια όχι μένει στο σπίτι (η τύχη βοηθά τους τολμηρούς).

من تجرؤ تنال زوجًا وبيتًا، ومن لا تجرؤ تبقى في البيت (الحظ يحالف الجريء).

A curse without reason goes back to its master.

Sebepsiz bir lanet, efendisine geri döner.

Una maldición sin razón se remonta a su amo.

קללה ללא סיבה חוזרת לאדונה.

Une malédiction sans raison revient à son maître.

Una maledizione senza motivo torna al suo padrone.

Uma maldição sem razão volta para o seu mestre.

Μια κατάρα χωρίς λόγο επιστρέφει στον αφέντη της.

تعود اللعنة دون سبب إلى سيدها.

The faults of married couples should not be known to the neighbors.

Evli çiftlerin kusurları komşular tarafından bilinmemelidir.

Los defectos de las parejas casadas no deben ser conocidos por los vecinos.

המגרעות של זוגות נשואים לא צריכות להיות ידועות לשכנים.

Les défauts des couples mariés ne doivent pas être connus des voisins.

I difetti delle coppie sposate non dovrebbero essere noti ai vicini.

As falhas dos casais não devem ser conhecidas pelos vizinhos.

Τα λάθη των παντρεμένων ζευγαριών δεν πρέπει να είναι γνωστά στους γείτονες.

لا ينبغي أن تكون أخطاء المتزوجين معروفة للجيران.

He who starts drinking doesn't count the glasses.

İçmeye başlayan bardakları saymaz.

El que empieza a beber no cuenta los vasos.

מי שמתחיל לשתות לא סופר את הכוסות.

Celui qui commence à boire ne compte pas les verres.

Chi inizia a bere non conta i bicchieri.

Quem começa a beber não conta os copos.

Αυτός που αρχίζει να πίνει δεν μετράει τα ποτήρια.

من يبدأ بالشرب لا يحسب الكؤوس.

The wise one is he who learns something from every person.

Bilge kişi, her insandan bir şeyler öğrenen kişidir.

El sabio es aquel que aprende algo de cada persona.

החכם הוא זה שלומד משהו מכל אדם.

Le sage est celui qui apprend quelque chose de chaque personne.

Il saggio è colui che impara qualcosa da ogni persona.

O sábio é aquele que aprende algo de cada pessoa.

Ο σοφός είναι αυτός που μαθαίνει κάτι από τον κάθε άνθρωπο.

الحكيم هو الذي يتعلم شيئًا من كل شخص.

Woman and wine make a man lose his senses.

Kadın ve şarap bir erkeğin aklını kaçırmasına neden olur.

La mujer y el vino hacen que un hombre pierda el juicio.

אישה ויין גורמים לגבר לאבד את שפיותו.

La femme et le vin font perdre la raison à l'homme.

La donna e il vino fanno perdere i sensi all'uomo.

Mulher e vinho fazem o homem perder os sentidos.

Η γυναίκα και το κρασί κάνουν τον άντρα να χάνει τα λογικά του.

المرأة والنبيذ يجعلان الرجل يفقد صوابه.

The cat waits for a sloppy woman and an open door. (uncertain)

Kedi yarım yamalak bir kadın ve açık bir kapı bekler. (belirsiz)

El gato espera a una mujer descuidada y una puerta abierta. (incierto)

החתול מחכה לאישה מרושלת ודלת פתוחה. (לא בטוח)

Le chat attend une femme bâclée et une porte ouverte. (Incertain)

Il gatto aspetta una donna sciatta e una porta aperta. (incerto)

O gato espera por uma mulher desleixada e uma porta aberta. (incerto)

Η γάτα περιμένει μια τσαπατσούλα και μια ανοιχτή πόρτα. (αβέβαιη)

تنتظر القطة امرأة قذرة وبابًا مفتوحًا. (غير مؤكد)

When a man and a woman marry, their romance ends and their (real) story begins.

Bir erkek ve bir kadın evlendiğinde, romantizmleri sona erer ve (gerçek) hikayeleri başlar.

Cuando un hombre y una mujer se casan, su romance termina y comienza su historia (real).

כשגבר ואישה מתחתנים, הרומנטיקה שלהם מסתיימת והסיפור (האמיתי) שלהם מתחיל.

Quand un homme et une femme se marient, leur histoire se termine et leur (vraie) histoire commence.

Quando un uomo e una donna si sposano, la loro storia d'amore finisce e inizia la loro (vera) storia.

Quando um homem e uma mulher se casam, o romance termina e a história (real) começa.

Όταν ένας άντρας και μια γυναίκα παντρεύονται, το ειδύλλιό τους τελειώνει και η (πραγματική) ιστορία τους αρχίζει.

عندما يتزوج رجل وامرأة، تنتهي رومانسيتهما وتبدأ قصتهما (الحقيقية).

The land is worth as much as the man who works it.

Arazi, onu işleyen adam kadar değerlidir.

La tierra vale tanto como el hombre que la trabaja.

האדמה שווה כמו האיש שעובד אותה.

La terre vaut autant que l'homme qui la travaille.

La terra vale quanto l'uomo che la lavora.

A terra vale tanto quanto o homem que a trabalha.

Η γη αξίζει όσο και ο άνθρωπος που την καλλιεργεί.

الأرض تساوي بقدر الرجل الذي يعمل فيها.

Whoever has not tasted bitterness cannot appreciate sweetness.

Acıyı tatmayan kişi tatlılığı takdir edemez.

Quien no ha probado la amargura no puede apreciar la dulzura.

מי שלא טעם מרירות לא יכול להעריך מתיקות.

Celui qui n'a pas goûté à l'amertume ne peut pas apprécier la douceur.

Chi non ha assaggiato l'amaro non può apprezzare la dolcezza.

Quem não provou o amargor não pode apreciar a doçura.

Όποιος δεν έχει γευτεί την πικρία δεν μπορεί να εκτιμήσει τη γλυκύτητα.

من لم يذق المرارة لا يقدر العذوبة.

Man is stronger than stone and more delicate than a rose.

İnsan taştan daha güçlü ve bir gülden daha hassastır.

El hombre es más fuerte que la piedra y más delicado que una rosa.

האדם חזק יותר מאבן ועדין יותר מוורד.

L'homme est plus fort que la pierre et plus délicat qu'une rose.

L'uomo è più forte della pietra e più delicato di una rosa.

O homem é mais forte que a pedra e mais delicado que uma rosa.

Ο άνθρωπος είναι πιο δυνατός από την πέτρα και πιο ντελικάτος από το τριαντάφυλλο.

الإنسان أقوى من الحجر وأكثر رقة من الوردة.

Today's fruit, yesterday's bread, the day-before-yesterday's meat and last year's wine make a man healthy.

Bugünün meyvesi, dünün ekmeği, dünden önceki günün eti ve geçen yılın şarabı insanı sağlıklı kılar.

La fruta de hoy, el pan de ayer, la carne del día anterior y el vino del año pasado hacen que un hombre sea saludable.

הפירות של היום, הלחם של אתמול, הבשר של היום הקודם והיין של השנה שעברה עושים את האדם בריא.

Les fruits d'aujourd' hui, le pain d'hier, la viande d'avant-hier et le vin de l'année dernière rendent un homme en bonne santé.

Il frutto di oggi, il pane di ieri, la carne del giorno prima di ieri e il vino dell'anno scorso rendono l'uomo sano.

A fruta de hoje, o pão de ontem, a carne de anteontem e o vinho do ano passado tornam um homem saudável.

Τα σημερινά φρούτα, το χθεσινό ψωμί, το προχθεσινό κρέας και το περσινό κρασί κάνουν έναν άνθρωπο υγιή.

فاكهة اليوم وخبز الأمس ولحم الأمس السابق ونبيذ العام الماضي تجعل الرجل بصحة جيدة.

If there is no warmth in the nest, the husband looks for it outside.

Yuvada sıcaklık yoksa, koca onu dışarıda arar.

Si no hay calor en el nido, el marido lo busca fuera.

אם אין חום בקן, הבעל מחפש אותו בחוץ.

S'il n'y a pas de chaleur dans le nid, le mari le cherche à l'extérieur.

Se non c'è calore nel nido, il marito lo cerca fuori.

Se não houver calor no ninho, o marido procura lá fora.

Αν δεν υπάρχει ζεστασιά στη φωλιά, ο σύζυγος την ψάχνει έξω.

إذا لم يكن هناك دفء في العش، يبحث الزوج عنه في الخارج.

Household matters don't go out to the square (don't air your dirty laundry).

Ev işleri meydana çıkmaz (kirli çamaşırlarınızı havalandırmayın).

Los asuntos domésticos no salen a la plaza (no airees tu ropa sucia).

עניינים ביתיים לא יוצאים לכיכר (לא לאוורר את הכביסה המלוכלכת שלכם).

Les affaires ménagères ne vont pas sur la place (n'aérez pas votre linge sale).

Le faccende domestiche non vanno in piazza (non arieggiare i panni sporchi).

Assuntos domésticos não vão para a praça (não lave a roupa suja).

Τα οικιακά θέματα δεν βγαίνουν στην πλατεία (μην αερίζετε τα άπλυτά σας).

لا تخرج الأمور المنزلية إلى الميدان (لا تبث غسيلك المتسخ).

Unfinished work should not be shown to the mother-in-law, the sister-in-law, or the nosy neighbor. (uncertain: "ayreada")

Yarım kalan işler kayınvalideye, yengeye, meraklı komşuya gösterilmemelidir. (belirsiz: “ayreada ”)

El trabajo inacabado no debe mostrarse a la suegra, la cuñada o el vecino entrometido. (incierto: "ayreada")

אין להציג עבודה לא גמורה לחמות, לגיסה או לשכנה החטטנית. (לא ברור: "אירידה ")

Le travail inachevé ne doit pas être montré à la belle-mère, à la belle-sœur ou au voisin curieux. (incertain : "ayreada")

Il lavoro incompiuto non dovrebbe essere mostrato alla suocera, alla cognata o al vicino ficcanaso. (incerto: "ayreada")

O trabalho inacabado não deve ser mostrado à sogra, à cunhada ou à vizinha intrometida. (incerto: "ayreada")

Η ημιτελής εργασία δεν πρέπει να επιδεικνύεται στην πεθερά, την κουνιάδα ή τον αδιάκριτο γείτονα. (αβέβαιο: "ayreada")

يجب عدم عرض العمل غير المكتمل على الحماة أو شقيقة الزوج أو الجار الفضولي. (غير مؤكد: "ayreada ")

Look at the mother, take the daughter (like mother, like daughter).

Anneye bak, kızı al (anne gibi, kızı gibi).

Mira a la madre, toma a la hija (como madre, como hija).

תסתכל על האמא, קח את הבת (כמו אמא, כמו בת).

Regarde la mère, prends la fille (comme la mère, comme la fille).

Guarda la madre, prendi la figlia (come madre, come figlia).

Olhe para a mãe, leve a filha (como mãe, como filha).

Κοίτα τη μητέρα, πάρε την κόρη (σαν μητέρα, σαν κόρη).

انظر إلى الأم، خذ الابنة (مثل الأم، مثل الابنة).

Better to be alone than in bad company.

Kötü arkadaşlarla olmaktansa yalnız olmak daha iyidir.

Mejor solo que mal acompañado.

עדיף להיות לבד מאשר בחברה רעה.

Mieux vaut être seul qu'en mauvaise compagnie.

Meglio da soli che mal accompagnati

Antes só que mal acompanhado.

Καλύτερα να είσαι μόνος παρά με κακή παρέα.

أفضل أنّ أكون لوحدي من رفقة سيئة.

When it rains, the skies weep and the earth laughs.

Yağmur yağdığında gökyüzü ağlar, yeryüzü güler.

Cuando llueve, el cielo llora y la tierra ríe.

כשיורד גשם, השמיים בוכים והאדמה צוחקת.

Quand il pleut, le ciel pleure et la terre rit.

Quando piove, il cielo piange e la terra ride.

Quando chove, o céu chora e a terra ri.

Όταν βρέχει, ο ουρανός κλαίει και η γη γελάει.

عندما تمطر، تبكي السماء وتضحك الأرض.