The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ken oye a la djente se kita de la mujer
Whoever listens to people ends up leaving his wife.
Si no ay pasensya no ay erensya
If there is no patience, there is no inheritance.
Sabır yoksa miras da yoktur.
Si no hay paciencia, no hay herencia.
אם אין סבלנות, אין ירושה.
S'il n'y a pas de patience, il n'y a pas d'héritage.
Se non c'è pazienza, non c'è eredità.
Se não há paciência, não há herança.
Αν δεν υπάρχει υπομονή, δεν υπάρχει κληρονομιά.
إذا لم يكن هناك صبر، فلا يوجد ميراث.
A karne dura diente agudo
Tough meat calls for a sharp tooth.
Sert et keskin bir diş gerektirir.
La carne dura requiere un diente afilado.
בשר קשה דורש שן חדה.
La viande dure nécessite une dent tranchante.
La carne dura richiede un dente affilato.
Carne dura exige um dente afiado.
Το σκληρό κρέας απαιτεί κοφτερό δόντι.
يتطلب اللحم القاسي سنًا حادًا.
El ganar i el pedrer son haverim
Gaining and losing are companions.
Kazanmak ve kaybetmek arkadaştır.
Ganar y perder son compañeros.
רווח והפסד הם בני לוויה.
Gagner et perdre sont des compagnons.
Guadagnare e perdere sono compagni.
Ganhar e perder são companheiros.
Το κέρδος και η ήττα είναι σύντροφοι.
الكسب والخسارة رفيقان.
La mujer buena la kaza yena
A good woman fills the house.
Evi iyi bir kadın doldurur.
Una buena mujer llena la casa.
אישה טובה ממלאת את הבית.
Une bonne femme remplit la maison.
Una brava donna riempie la casa.
Uma boa mulher enche a casa.
Μια καλή γυναίκα γεμίζει το σπίτι.
امرأة جيدة تملأ المنزل.
Detras de kada mujer komicha ay un ombre haragan i tembel ke la kita loka
Behind every nagging woman is a lazy, idle man who drives her crazy.
Her dırdırcı kadının arkasında onu çıldırtan tembel, tembel bir adam vardır.
Detrás de cada mujer regañona hay un hombre perezoso y ocioso que la vuelve loca.
מאחורי כל אישה מציקה עומד גבר עצלן ובטלן שמשגע אותה.
Derrière chaque femme lancinante se cache un homme paresseux et oisif qui la rend folle.
Dietro ogni donna assillante c'è un uomo pigro e ozioso che la fa impazzire.
Atrás de cada mulher irritante há um homem preguiçoso e ocioso que a deixa louca.
Πίσω από κάθε γκρινιάρα γυναίκα βρίσκεται ένας τεμπέλης, τεμπέλης άντρας που την τρελαίνει.
وراء كل امرأة مزعجة رجل كسول عاطل يقودها إلى الجنون.
No ay ombre sin solombra
There is no man without a shadow (a flaw).
Gölgesi (kusuru) olmayan insan yoktur.
No hay hombre sin sombra (un defecto).
אין אדם ללא צל (פגם).
Il n'y a pas d'homme sans ombre (un défaut).
Non c'è uomo senza ombra (un difetto).
Não há homem sem sombra (uma falha).
Δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς σκιά (ελάττωμα).
لا يوجد إنسان بلا ظل (عيب).
En kazal sin perros la djente kaminan sin palos
In a village without dogs, people walk without sticks.
Köpeksiz bir köyde insanlar sopasız yürürler.
En un pueblo sin perros, la gente camina sin palos.
בכפר בלי כלבים, אנשים הולכים בלי מקלות.
Dans un village sans chiens, les gens marchent sans bâtons.
In un villaggio senza cani, la gente cammina senza bastoni.
Numa aldeia sem cães, as pessoas caminham sem paus.
Σε ένα χωριό χωρίς σκυλιά, οι άνθρωποι περπατούν χωρίς ραβδιά.
في قرية بلا كلاب، يمشي الناس بلا عصي.
Para dizir todo a la kara, se kere boka emprestada
To say everything to someone's face, you need a borrowed mouth.
Birinin yüzüne her şeyi söylemek için, ödünç alınmış bir ağza ihtiyacınız var.
Para decir todo a la cara de alguien, necesitas una boca prestada.
כדי לומר הכל לפנים של מישהו, אתה צריך פה שאול.
Pour tout dire au visage de quelqu'un, il faut une bouche empruntée.
Per dire tutto in faccia a qualcuno, hai bisogno di una bocca presa in prestito.
Para dizer tudo na cara de alguém, você precisa de uma boca emprestada.
Για να πεις τα πάντα κατάμουτρα σε κάποιον, χρειάζεσαι ένα δανεικό στόμα.
لكي تقول كل شيء في وجه شخص ما، فأنت بحاجة إلى فم مستعار.
Ken oye a la djente se kita de la mujer
Whoever listens to people ends up leaving his wife.
İnsanları dinleyen karısını terk eder.
Quien escucha a la gente termina dejando a su esposa.
מי שמקשיב לאנשים בסוף עוזב את אשתו.
Celui qui écoute les gens finit par quitter sa femme.
Chi ascolta le persone finisce per lasciare la moglie.
Quem ouve as pessoas acaba por deixar a mulher.
Όποιος ακούει τους ανθρώπους καταλήγει να αφήνει τη γυναίκα του.
من يستمع إلى الناس ينتهي به الأمر إلى ترك زوجته.
Mas vale la piedra del amigo ke de la mansana del enemigo
A stone from a friend is better than an apple from an enemy.
Bir arkadaşın taşı, bir düşmanın elmasından daha iyidir.
Una piedra de un amigo es mejor que una manzana de un enemigo.
אבן מחבר עדיפה על תפוח מאויב.
Une pierre d'un ami vaut mieux qu'une pomme d'un ennemi.
Una pietra di un amico è meglio di una mela di un nemico.
Uma pedra de um amigo é melhor do que uma maçã de um inimigo.
Μια πέτρα από έναν φίλο είναι καλύτερη από ένα μήλο από έναν εχθρό.
حجر من صديق أفضل من تفاحة من عدو.
La mujer baylando el marido yorando
The wife dances while the husband cries.
Koca ağlarken kadın dans eder.
La mujer baila mientras el marido llora.
האישה רוקדת בעוד הבעל בוכה.
La femme danse pendant que le mari pleure.
La moglie balla mentre il marito piange.
A esposa dança enquanto o marido chora.
Η σύζυγος χορεύει ενώ ο σύζυγος κλαίει.
ترقص الزوجة بينما يبكي الزوج.
La mujer destruyedera vazya del marido la aldikera
A wasteful wife empties her husband's pocket.
Savurgan bir kadın kocasının cebini boşaltır.
Una esposa derrochadora vacía el bolsillo de su marido.
אישה בזבזנית מרוקנת את כיס בעלה.
Une femme gaspilleuse vide la poche de son mari.
Una moglie dispendiosa svuota le tasche del marito.
Uma esposa perdulária esvazia o bolso do marido.
Μια σπάταλη σύζυγος αδειάζει την τσέπη του συζύγου της.
زوجة مسرفة تفرغ جيب زوجها.
Kresen los ijos, pujan las ansias
As the children grow, the worries grow.
Çocuklar büyüdükçe endişeler büyür.
A medida que los niños crecen, las preocupaciones crecen.
כשהילדים גדלים, הדאגות גדלות.
Au fur et à mesure que les enfants grandissent, les inquiétudes grandissent.
Man mano che i bambini crescono, le preoccupazioni crescono.
À medida que as crianças crescem, as preocupações aumentam.
Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ανησυχίες μεγαλώνουν.
مع نمو الأطفال، تزداد المخاوف.
Kada uno es rey en su kaza
Everyone is king in his own home.
Herkes kendi evinde kraldır.
Cada uno es rey en su propia casa.
כל אחד הוא מלך בביתו שלו.
Tout le monde est roi dans sa propre maison.
Ognuno è re nella propria casa.
Cada um é rei na sua própria casa.
Ο καθένας είναι βασιλιάς στο σπίτι του.
كل شخص هو ملك في منزله.
Si de tu novya izites tu mujer, aze tambien te tu mujer tu novya
If you made your bride your wife, make your wife your bride too.
Gelini karın yaptıysan, karını da gelinin yap.
Si hiciste de tu novia tu esposa, haz de tu esposa tu novia también.
אם הפכת את כלתך לאשתך, הפוך גם את אשתך לכלתך.
Si vous avez fait de votre épouse votre épouse, faites de votre épouse votre épouse aussi.
Se hai fatto di tua moglie tua moglie, fai di tua moglie anche la tua sposa.
Se fez da sua noiva a sua esposa, faça da sua esposa a sua noiva também.
Αν έκανες τη γυναίκα σου γυναίκα σου, κάνε και τη γυναίκα σου νύφη σου.
إذا جعلت عروسك زوجتك، اجعل زوجتك عروسك أيضًا.
El pan tugerto la lumbre lo enderecha
The fire straightens crooked bread.
Ateş eğri büğrü ekmeği düzeltir.
El fuego endereza el pan torcido.
האש מיישרת לחם עקום.
Le feu redresse le pain tordu.
Il fuoco raddrizza il pane storto.
O fogo endireita o pão torto.
Η φωτιά ισιώνει το στραβό ψωμί.
تقوّم النار الخبز الملتوي.
Marido en kaza dolor de keshada
A husband at home is a pain in the jaw.
Evdeki bir koca tam bir baş belasıdır.
Un marido en casa es un dolor en la mandíbula.
בעל בבית הוא קוץ בלסת.
Un mari à la maison est une douleur à la mâchoire.
Un marito a casa è un dolore alla mascella.
Um marido em casa é uma dor na mandíbula.
Ένας σύζυγος στο σπίτι είναι ένας πόνος στο σαγόνι.
الزوج في المنزل هو ألم في الفك.
El ke no oye a su mujerika se trava la orejika
He who doesn't listen to his dear wife gets his little ear pulled.
Sevgili karısını dinlemeyen küçük kulağını çektirir.
El que no escucha a su querida esposa se jala la orejita.
מי שלא מקשיב לאשתו היקרה, מושך את אוזנו הקטנה.
Celui qui n'écoute pas sa chère épouse se fait tirer l'oreille.
Chi non ascolta la sua cara moglie si fa tirare il piccolo orecchio.
Aquele que não dá ouvidos à sua querida esposa fica com a orelhinha puxada.
Όποιος δεν ακούει την αγαπημένη του γυναίκα, του τραβάνε το αυτί.
من لا يستمع لزوجته العزيزة يسحب أذنه الصغيرة.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageWe use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy