Ladino proverbs

Little sister-in-law, little snake.

Küçük görümce, küçük yılan.

Cuñadita culebrita.

גיסה קטנה, נחש קטן.

Petite belle-sœur, petite couleuvre.

Cognatina serpentina.

Cunhadinha cobrinha.

Μικρή κουνιάδα, μικρό φιδάκι.

سلفة صغيرة، أفعى صغيرة.

Love is like wine: the older, the better.

Aşk şarap gibidir, yaşlandıkça iyileşir.

Como el vino son los amores: cuanto más viejos, mejores.

האהבות כיין, ככל שהן ישנות יותר כך הן טובות יותר.

Les amours sont comme le vin : plus ils sont vieux, meilleurs ils sont.

Gli amori sono come il vino: più sono vecchi, più sono buoni.

Os amores são como o vinho: quanto mais velhos, melhores.

Οι έρωτες είναι σαν το κρασί: όσο πιο παλιοί, τόσο καλύτεροι.

الحب كالنبيذ، كلما قدم ازداد جودة.

People's mouths are not jars you can cover.

İnsanların ağzı kapatabileceğin kavanoz değildir.

Las bocas de la gente no son redomas que puedas tapar.

פיות האנשים אינם צלוחיות שאפשר לסתום.

Les bouches des gens ne sont pas des flacons que l'on peut boucher.

Le bocche della gente non sono boccette che si possano tappare.

As bocas das pessoas não são frascos que se possam tapar.

Τα στόματα του κόσμου δεν είναι φιάλες που μπορείς να βουλώσεις.

أفواه الناس ليست قوارير يمكنك سدّها.

My son Manuel, your father wanted you a hakham and I a merchant; now you are in the legion.

Oğlum Manuel, baban seni haham, ben tüccar istedim; şimdi lejyondasın.

Hijo mío Manuel, tu padre te quería sabio y yo mercader, ahora estás en la legión.

בני מנואל, אביך רצה אותך חכם ואני סוחר, עכשיו אתה בלגיון.

Mon fils Manuel, ton père te voulait sage et moi marchand ; maintenant tu es à la légion.

Figlio mio Manuel, tuo padre ti voleva saggio e io mercante; ora sei nella legione.

Meu filho Manuel, o teu pai queria-te sábio e eu mercador; agora estás na legião.

Γιε μου Μανουέλ, ο πατέρας σου σε ήθελε σοφό κι εγώ έμπορο· τώρα είσαι στη λεγεώνα.

يا ابني مانويل، أبوك أرادك حاخامًا وأنا تاجرًا، والآن أنت في الفيلق.

The happily married woman is the one who has neither a mother-in-law nor a sister-in-law.

İyi evlenmiş kadın, ne kayınvalidesi ne görümcesi olandır.

La bien casada es la que no tiene ni suegra ni cuñada.

הנשואה היטב היא זו שאין לה חמות ולא גיסה.

La bien mariée est celle qui n'a ni belle-mère ni belle-sœur.

La ben sposata è quella che non ha né suocera né cognata.

A bem casada é a que não tem nem sogra nem cunhada.

Η καλοπαντρεμένη είναι αυτή που δεν έχει ούτε πεθερά ούτε κουνιάδα.

المتزوجة جيدًا هي التي لا حماة لها ولا سلفة.

Do not tell the secrets of your soul, not even to your sister.

Ruhunun sırlarını kız kardeşine bile anlatma.

No cuentes los secretos de tu alma ni a tu hermana.

אל תספר את סודות נפשך אפילו לאחותך.

Ne confie pas les secrets de ton âme, pas même à ta sœur.

Non raccontare i segreti della tua anima nemmeno a tua sorella.

Não contes os segredos da tua alma nem à tua irmã.

Μη λες τα μυστικά της ψυχής σου ούτε στην αδελφή σου.

لا تُفشِ أسرار روحك ولا حتى لأختك.

He who rises early has breakfast.

Erken kalkan kahvaltı eder.

Quien madruga desayuna.

מי שמשכים קום אוכל ארוחת בוקר.

Qui se lève tôt prend son petit-déjeuner.

Chi si alza presto fa colazione.

Quem madruga toma o pequeno-almoço.

Όποιος ξυπνά νωρίς προλαβαίνει να πάρει πρωινό.

من يبكّر يتناول فطوره.

Winning and losing are brothers.

Kazanmak ile kaybetmek kardeştir.

El ganar y el perder son hermanos.

הרווח וההפסד אחים הם.

Gagner et perdre sont frères.

Il guadagnare e il perdere sono fratelli.

Ganhar e perder são irmãos.

Το κέρδος και η απώλεια είναι αδέλφια.

الربح والخسارة أخوان.

What your own hand does for you, not even your brother will do for you.

Kendi elinin yaptığını kardeşin bile yapmaz.

Lo que te hace tu mano no te lo hace ni tu hermano.

מה שידך עושה לך, גם אחיך לא יעשה לך.

Ce que ta main fait pour toi, même ton frère ne le fera pas.

Ciò che fa la tua mano non te lo fa nemmeno tuo fratello.

O que a tua mão te faz não to faz nem o teu irmão.

Αυτό που κάνει το χέρι σου, δεν στο κάνει ούτε ο αδελφός σου.

ما تفعله لك يدك لا يفعله لك حتى أخوك.

For a stepmother, the name alone is enough.

Üvey anne, adı bile yeter.

Madrastra, el nombre ya basta.

חורגת, השם לבדו מספיק.

Marâtre, le nom suffit déjà.

Matrigna, il nome basta già.

Madrasta, o nome já basta.

Μητριά, το όνομα και μόνο αρκεί.

زوجة الأب، الاسم وحده يكفي.

Neither a Wednesday without sun, nor a daughter without love, nor a widow without pain.

Güneşsiz çarşamba, aşksız kız, acısız dul olmaz.

Ni miércoles sin sol, ni hija sin amor, ni viuda sin dolor.

אין יום רביעי בלי שמש, ולא בת בלי אהבה, ולא אלמנה בלי כאב.

Ni mercredi sans soleil, ni fille sans amour, ni veuve sans douleur.

Né mercoledì senza sole, né figlia senza amore, né vedova senza dolore.

Nem quarta-feira sem sol, nem filha sem amor, nem viúva sem dor.

Ούτε Τετάρτη χωρίς ήλιο, ούτε κόρη χωρίς αγάπη, ούτε χήρα χωρίς πόνο.

لا أربعاء بلا شمس، ولا ابنة بلا حب، ولا أرملة بلا ألم.

Better a near neighbor than a distant brother.

Uzaktaki kardeşten yakındaki komşu yeğdir.

Más vale vecino cercano que hermano lejano.

עדיף שכן קרוב מאח רחוק.

Mieux vaut un voisin proche qu'un frère lointain.

Meglio un vicino vicino che un fratello lontano.

Mais vale vizinho perto do que irmão longe.

Καλύτερα γείτονας κοντινός παρά αδελφός μακρινός.

جار قريب خير من أخ بعيد.

The snotty mother praises her scabby daughter.

Sümüklü anne uyuz kızını över.

La madre mocosa alaba a su hija la tiñosa.

האם הנזלתית משבחת את בתה הגרדנית.

La mère morveuse vante sa fille teigneuse.

La madre moccicosa loda la figlia tignosa.

A mãe ranhosa elogia a sua filha tinhosa.

Η μουτσούνα μάνα επαινεί την ψωριάρα κόρη της.

الأم المخاطية تمدح ابنتها الجرباء.

What you did to your parents, expect from your children.

Anne babana ne yaptıysan çocuklarından onu bekle.

Lo que hiciste con tus padres de tus hijos espera.

מה שעשית להוריך, צפה לכך מילדיך.

Ce que tu as fait à tes parents, attends-le de tes enfants.

Ciò che hai fatto ai tuoi genitori aspettatelo dai tuoi figli.

O que fizeste com os teus pais espera-o dos teus filhos.

Ό,τι έκανες στους γονείς σου, περίμενέ το από τα παιδιά σου.

ما فعلته بوالديك انتظره من أبنائك.

When I was a daughter-in-law I found no mother-in-law, and when I was a mother-in-law I found no daughter-in-law.

Gelin olduğumda kayınvalide bulamadım, kayınvalide olduğumda gelin bulamadım.

Cuando fui nuera no encontré suegra y cuando fui suegra no encontré nuera.

כשהייתי כלה לא מצאתי חמות, וכשהייתי חמות לא מצאתי כלה.

Quand j'étais belle-fille je n'ai pas trouvé de belle-mère, et quand j'étais belle-mère je n'ai pas trouvé de belle-fille.

Quando fui nuora non trovai suocera, e quando fui suocera non trovai nuora.

Quando fui nora não encontrei sogra, e quando fui sogra não encontrei nora.

Όταν ήμουν νύφη δεν βρήκα πεθερά και όταν έγινα πεθερά δεν βρήκα νύφη.

عندما كنت كنّة لم أجد حماة، وعندما صرت حماة لم أجد كنّة.

Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.

Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.

Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.

מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.

Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.

Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.

Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.

Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.

من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.

Whoever is a king, it shows in his face.

Kral olan kişi yüzünden belli olur.

Quien es rey, en la cara se le ve.

מי שהוא מלך, רואים זאת על פניו.

Qui est roi, cela se voit à son visage.

Chi è re, si vede dalla faccia.

Quem é rei vê-se-lhe na cara.

Όποιος είναι βασιλιάς, φαίνεται στο πρόσωπό του.

من كان ملكًا يظهر ذلك على وجهه.

Mother-in-law and daughter-in-law are friends only in a painting.

Kayınvalide ile gelin yalnızca resimde dosttur.

Suegra y nuera son amigas solo en pintura.

חמות וכלה הן ידידות רק בציור.

Belle-mère et belle-fille ne sont amies qu'en peinture.

Suocera e nuora sono amiche solo in pittura.

Sogra e nora são amigas só em pintura.

Πεθερά και νύφη είναι φίλες μόνο στη ζωγραφιά.

الحماة والكنة صديقتان في الرسم فقط.