Ladino proverbs

This cheese for this bread.

Bu peynir bu ekmek için.

Este queso para este pan.

הגבינה הזאת ללחם הזה.

Ce fromage pour ce pain.

Questo formaggio per questo pane.

Este queijo para este pão.

Αυτό το τυρί για αυτό το ψωμί.

هذا الجبن لهذا الخبز.

He who has money and does not enjoy it will not rest in the other world.

Parası olup da tadını çıkarmayan öbür dünyada rahat edemez.

El que tiene dinero y no lo goza, en el otro mundo no reposa.

מי שיש לו כסף ואינו נהנה ממנו, בעולם הבא לא ינוח.

Celui qui a de l'argent et n'en jouit pas ne repose pas dans l'autre monde.

Chi ha denaro e non lo gode non riposa nell'altro mondo.

Quem tem dinheiro e não o goza não repousa no outro mundo.

Όποιος έχει χρήματα και δεν τα απολαμβάνει δεν αναπαύεται στον άλλο κόσμο.

من يملك مالًا ولا يتمتع به لا يرتاح في العالم الآخر.

Better to have honor in the square than money in the chest.

Sandıkta paradan, meydanda onura sahip olmak yeğdir.

Más vale tener honor en la plaza que dinero en el arca.

עדיף כבוד בכיכר מכסף בארגז.

Mieux vaut avoir l'honneur sur la place que de l'argent dans le coffre.

Meglio avere onore in piazza che denaro nella cassa.

Mais vale ter honra na praça do que dinheiro na arca.

Καλύτερα να έχεις τιμή στην πλατεία παρά χρήματα στο μπαούλο.

الشرف في الساحة خير من المال في الصندوق.

Throw a bone to the dog so that it does not bark.

Köpeğe havlamasın diye kemik at.

Echa un hueso al perro para que no ladre.

זרוק עצם לכלב כדי שלא ינבח.

Jette un os au chien pour qu'il n'aboie pas.

Getta un osso al cane perché non abbai.

Atira um osso ao cão para que não ladre.

Ρίξε ένα κόκαλο στον σκύλο για να μην γαβγίζει.

ألقِ عظمة للكلب كي لا ينبح.

Look at yourself, so that God may look at you.

Kendine bak ki Tanrı sana baksın.

Mírate, que te mire Dios.

הבט בעצמך, שיביט בך אלוהים.

Regarde-toi, que Dieu te regarde.

Guardati, che Dio ti guardi.

Olha-te, para que Deus te olhe.

Κοίτα τον εαυτό σου, για να σε κοιτάξει ο Θεός.

انظر إلى نفسك ليراك الله.

If you are rich, you are my uncle.

Zenginsen amcamsın.

Si eres rico, eres mi tío.

אם אתה עשיר, אתה דוד שלי.

Si tu es riche, tu es mon oncle.

Se sei ricco sei mio zio.

Se és rico, és meu tio.

Αν είσαι πλούσιος, είσαι ο θείος μου.

إن كنت غنيًا فأنت عمي.

By the time the rich man's wish comes, the poor man's soul has left him.

Zenginin canı istediğinde yoksulun canı çıkar.

Hasta que le viene el antojo al rico, al pobre le sale el alma.

עד שהעשיר מתחשק לו, נשמת העני יוצאת.

Le temps que l'envie vienne au riche, l'âme du pauvre s'en va.

Prima che al ricco venga la voglia, al povero esce l'anima.

Até que ao rico lhe venha a vontade, ao pobre sai-lhe a alma.

Ώσπου να έρθει η όρεξη στον πλούσιο, βγαίνει η ψυχή του φτωχού.

قبل أن تأتي رغبة الغني تخرج روح الفقير.

To take, a mouth of gold; to pay, a pipe full of mud.

Almak için altın ağız, ödemek için çamurla dolu boru.

Para tomar, boca de oro; para pagar, caño con lodo.

לקחת – פה של זהב; לשלם – צינור מלא בוץ.

Pour prendre, une bouche d'or ; pour payer, un tuyau plein de boue.

Per prendere, bocca d'oro; per pagare, tubo pieno di fango.

Para receber, boca de ouro; para pagar, cano com lama.

Για να πάρει, στόμα χρυσό· για να πληρώσει, σωλήνας γεμάτος λάσπη.

للأخذ فم من ذهب، وللدفع أنبوب مليء بالطين.

Look for another dog for this bone.

Bu kemik için başka bir köpek ara.

Busca otro perro para este hueso.

חפש כלב אחר לעצם הזאת.

Cherche un autre chien pour cet os.

Cerca un altro cane per quest'osso.

Procura outro cão para este osso.

Ψάξε άλλον σκύλο για αυτό το κόκαλο.

ابحث عن كلب آخر لهذه العظمة.

Better to marry a poor woman than to fight with a rich one.

Zengin biriyle kavga etmektense yoksul biriyle evlenmek yeğdir.

Mejor casarse con una pobre que pelear con una rica.

עדיף להתחתן עם עניה מאשר לריב עם עשירה.

Mieux vaut épouser une pauvre que se disputer avec une riche.

Meglio sposare una povera che litigare con una ricca.

Melhor casar com uma pobre do que brigar com uma rica.

Καλύτερα να παντρευτείς μια φτωχή παρά να τσακώνεσαι με μια πλούσια.

الأفضل الزواج بفقيرة من الشجار مع غنية.

Neither money in the purse nor sweetness in the mouth.

Ne kesede para ne ağızda tatlılık.

Ni dinero en la bolsa, ni dulzura en la boca.

לא כסף בארנק ולא מתיקות בפה.

Ni argent dans la bourse, ni douceur dans la bouche.

Né soldi in borsa né dolcezza in bocca.

Nem dinheiro na bolsa, nem doçura na boca.

Ούτε λεφτά στην τσέπη ούτε γλυκύτητα στο στόμα.

لا مال في الكيس ولا حلاوة في الفم.

The old woman wants to live longer to see more and hear more.

Yaşlı kadın daha çok görmek ve duymak için daha çok yaşamak ister.

La vieja quiere vivir más para ver más y oír más.

הזקנה רוצה לחיות עוד כדי לראות עוד ולשמוע עוד.

La vieille veut vivre plus longtemps pour voir plus et entendre plus.

La vecchia vuole vivere di più per vedere di più e sentire di più.

A velha quer viver mais para ver mais e ouvir mais.

Η γριά θέλει να ζήσει περισσότερο για να δει περισσότερα και να ακούσει περισσότερα.

العجوز تريد أن تعيش أكثر لترى أكثر وتسمع أكثر.

Beat the backside so that it won't fart.

Kıçı döv ki osurmasın.

Azota el culo para que no pea.

הלקה את הישבן שלא יפלוט.

Fouette le derrière pour qu'il ne pète pas.

Frusta il sedere perché non scoreggi.

Açoita o rabo para que não peide.

Χτύπα τον πισινό για να μην κλάσει.

اضرب المؤخرة كي لا تضرط.

Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.

Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.

Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.

מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.

Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.

Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.

Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.

Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.

من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.

He who looks at other people does not live content.

Başkalarına bakan mutlu yaşamaz.

Quien mira a la gente no vive contento.

מי שמסתכל על אנשים אחרים לא חי מרוצה.

Qui regarde les autres ne vit pas content.

Chi guarda la gente non vive contento.

Quem olha para as pessoas não vive contente.

Όποιος κοιτάζει τους άλλους δεν ζει ευχαριστημένος.

من ينظر إلى الناس لا يعيش راضيًا.

Money covers the hump.

Para kamburu örter.

La moneda tapa la joroba.

הכסף מכסה את הגיבנת.

L'argent cache la bosse.

Il denaro copre la gobba.

O dinheiro cobre a corcunda.

Το χρήμα κρύβει τη καμπούρα.

المال يستر السنام.

A story of the house does not go out to the square.

Evin hikâyesi meydana çıkmaz.

Cuento de casa no sale a la plaza.

סיפור הבית לא יוצא לכיכר.

L'histoire de la maison ne sort pas sur la place.

Il racconto di casa non esce in piazza.

Conto de casa não sai para a praça.

Η ιστορία του σπιτιού δεν βγαίνει στην πλατεία.

حكاية البيت لا تخرج إلى الساحة.

What the queen is to the king, the wife is to the husband.

Kraliçe kral için neyse, karı da koca için odur.

Lo que es la reina para el rey, es la mujer para el marido.

מה שהמלכה היא למלך, היא האישה לבעל.

Ce que la reine est au roi, la femme l'est au mari.

Ciò che la regina è per il re, la moglie lo è per il marito.

O que a rainha é para o rei, a mulher é para o marido.

Ό,τι είναι η βασίλισσα για τον βασιλιά, είναι η γυναίκα για τον σύζυγο.

ما هي الملكة للملك هي الزوجة للزوج.