Ladino proverbs

I have three wishes: to eat without getting fat, to love without suffering, and to earn without working.

Üç dileğim var: şişmanlamadan yemek yemek, acı çekmeden sevmek ve çalışmadan kazanmak.

Tengo tres deseos: comer sin engordar, amar sin sufrir y ganar sin trabajar.

יש לי שלוש משאלות: לאכול בלי להשמין, לאהוב בלי לסבול ולהרוויח בלי לעבוד.

J'ai trois souhaits : manger sans grossir, aimer sans souffrir et gagner sans travailler.

Ho tre desideri: mangiare senza ingrassare, amare senza soffrire e guadagnare senza lavorare.

Tenho três desejos: comer sem engordar, amar sem sofrer e ganhar sem trabalhar.

Έχω τρεις επιθυμίες: να τρώω χωρίς να παχαίνω, να αγαπώ χωρίς να υποφέρω και να κερδίζω χωρίς να δουλεύω.

لدي ثلاث أمنيات: أن آكل دون أن أصبح سمينًا، وأن أحب دون أن أتألم، وأن أكسب دون أن أعمل.

A secret between two is God's secret; a secret between three is everyone's secret.

İki kişi arasındaki sır, Tanrı'nın sırrıdır; üç kişi arasındaki sır ise herkesin sırrıdır.

Un secreto entre dos es el secreto de Dios; un secreto entre tres es el secreto de todos.

סוד בין שניים הוא הסוד של אלוהים; סוד בין שלושה הוא הסוד של כולם.

Un secret entre deux est le secret de Dieu ; un secret entre trois est le secret de tout le monde.

Un segreto tra due è il segreto di Dio; un segreto tra tre è il segreto di tutti.

Um segredo entre dois é o segredo de Deus; um segredo entre três é o segredo de todos.

Ένα μυστικό μεταξύ δύο είναι το μυστικό του Θεού. Ένα μυστικό μεταξύ τριών είναι το μυστικό όλων.

السر بين اثنين هو سر الله ؛ السر بين ثلاثة هو سر الجميع.

Better late than never.

Geç olması hiç olmamasından daha iyidir.

El que no llora, no mama.

מוטב מאוחר מאשר אף פעם.

Mieux vaut tard que jamais.

Meglio tardi che mai.

Antes tarde do que nunca.

Κάλλιο αργά παρά ποτέ.

أن تصلَ متأخراً خيراً من أن لا تصل أبداً

You can tell a happily married woman by her face.

Mutlu bir evliliği olan bir kadını yüzünden anlarsın.

Puedes distinguir a una mujer felizmente casada por su cara.

אתה יכול לספר לאישה נשואה באושר על פי פניה.

Vous pouvez reconnaître une femme mariée heureuse à son visage.

Si può distinguere una donna felicemente sposata dal suo viso.

Você pode dizer o rosto de uma mulher casada e feliz.

Μπορείς να καταλάβεις μια ευτυχισμένη παντρεμένη γυναίκα από το πρόσωπό της.

يمكنك أن تخبر امرأة متزوجة بسعادة من وجهها.

He who thinks evil does it to himself.

Kötülüğü düşünen kendine yapar.

El que piensa mal se lo hace a sí mismo.

מי שחושב שהרע עושה את זה לעצמו.

Celui qui pense le mal se le fait à lui-même.

Colui che pensa il male lo fa a se stesso.

Aquele que pensa mal faz isso a si mesmo.

Αυτός που σκέφτεται το κακό το κάνει στον εαυτό του.

من يعتقد أن الشر يفعل ذلك بنفسه.

Night closes the door, morning opens the mouth (at night people are quiet; in the morning, talk resumes).

Gece kapıyı kapatır, sabah ağzı açar (geceleri insanlar sessizdir; sabahları konuşma devam eder).

La noche cierra la puerta, la mañana abre la boca (por la noche la gente está tranquila; por la mañana, se reanuda la conversación).

הלילה סוגר את הדלת, הבוקר פותח את הפה (בלילה אנשים שקטים; בבוקר, הדיבורים מתחדשים).

La nuit ferme la porte, le matin ouvre la bouche (la nuit, les gens sont calmes ; le matin, la conversation reprend).

La notte chiude la porta, la mattina apre la bocca (di notte la gente tace, al mattino riprende a parlare).

A noite fecha a porta, a manhã abre a boca (à noite as pessoas ficam quietas; de manhã, a conversa recomeça).

Η νύχτα κλείνει την πόρτα, το πρωί ανοίγει το στόμα (τη νύχτα οι άνθρωποι είναι ήσυχοι, το πρωί, η συζήτηση συνεχίζεται).

يغلق الليل الباب، يفتح الصباح الفم (في الليل يكون الناس هادئين ؛ في الصباح، يستأنف الحديث).

If Moses died, God remained (people are mortal; God endures).

Musa öldüyse, Tanrı kalır (insanlar ölümlüdür; Tanrı dayanır).

Si Moisés murió, Dios permaneció (las personas son mortales; Dios permanece).

אם משה מת, אלוהים נשאר (בני האדם הם בני תמותה, אלוהים ממשיך להתקיים).

Si Moïse est mort, Dieu est resté (les gens sont mortels ; Dieu persiste).

Se Mosè moriva, Dio rimaneva (le persone sono mortali; Dio resiste).

Se Moisés morreu, Deus permaneceu (as pessoas são mortais; Deus permanece).

Αν ο Μωυσής πέθαινε, ο Θεός παρέμενε (οι άνθρωποι είναι θνητοί, ο Θεός αντέχει).

إذا مات موسى، بقي الله (الناس بشر ؛ الله يدوم).

When the cat is away from home, the mice start to dance.

Kedi evden uzaktayken fareler dans etmeye başlar.

Cuando el gato está fuera de casa, los ratones comienzan a bailar.

כשהחתול רחוק מהבית, העכברים מתחילים לרקוד.

Lorsque le chat est loin de chez lui, les souris se mettent à danser.

Quando il gatto è lontano da casa, i topi iniziano a ballare.

Quando o gato está longe de casa, os ratos começam a dançar.

Όταν η γάτα λείπει από το σπίτι, τα ποντίκια αρχίζουν να χορεύουν.

عندما تكون القطة خارج المنزل، تبدأ الفئران في الرقص.

Better bread with love than a hen with sorrow.

Sevgiyle ekmek, kederli bir tavuktan daha iyidir.

Mejor pan con amor que una gallina con dolor.

עדיף לחם באהבה מאשר תרנגולת בצער.

Meilleur pain avec amour qu'une poule avec chagrin.

Meglio il pane con amore che una gallina con dolore.

Melhor pão com amor do que uma galinha com tristeza.

Καλύτερο ψωμί με αγάπη παρά μια κότα με θλίψη.

خبز أفضل مع الحب من دجاجة مع الحزن.

Dress according to custom, eat according to taste.

Geleneklere göre giyinin, damak tadınıza göre yiyin.

Vístete según la costumbre, come según el gusto.

להתלבש לפי המנהג, לאכול לפי הטעם.

Habillez-vous selon vos habitudes, mangez selon vos goûts.

Vestirsi secondo consuetudine, mangiare secondo gusto.

Vista-se de acordo com o costume, coma de acordo com o gosto.

Ντυθείτε σύμφωνα με το έθιμο, φάτε σύμφωνα με το γούστο σας.

ارتدِ الملابس حسب العادة، وتناول الطعام حسب الذوق.

Saying "fire" doesn't burn the mouth.

“Ateş” demek ağzı yakmaz.

Decir "fuego" no quema la boca.

אמירת "אש" לא שורפת את הפה.

Dire « feu » ne brûle pas la bouche.

Dire "fuoco" non brucia la bocca.

Dizer "fogo" não queima a boca.

Το να λες "φωτιά" δεν καίει το στόμα.

قول "نار" لا يحرق الفم.

Raw meat maybe, raw fish never.

Çiğ et belki, çiğ balık asla.

Carne cruda tal vez, pescado crudo nunca.

בשר נא אולי, דג נא לעולם לא.

La viande crue peut-être, le poisson cru jamais.

Carne cruda forse, pesce crudo mai.

Carne crua talvez, peixe cru nunca.

Ωμό κρέας ίσως, ωμό ψάρι ποτέ.

اللحوم النيئة ربما، والأسماك النيئة أبدا.

If there is nothing in the mouth, let there be something in the pocket.

Ağızda bir şey yoksa, cepte bir şey olsun.

Si no hay nada en la boca, deja que haya algo en el bolsillo.

אם אין כלום בפה, שיהיה משהו בכיס.

S'il n'y a rien dans la bouche, qu'il y ait quelque chose dans la poche.

Se non c'è niente in bocca, lascia che ci sia qualcosa nella tasca.

Se não houver nada na boca, que haja algo no bolso.

Αν δεν υπάρχει τίποτα στο στόμα, ας υπάρχει κάτι στην τσέπη.

إذا لم يكن هناك شيء في الفم، فليكن هناك شيء في الجيب.

Whoever scratches himself with his own hands should not cry out (if you do it yourself, don't complain).

Kendi elleriyle kaşınan feryat etmemeli (kendin yaptıysan şikâyet etme).

Quien se rasca con sus propias manos no debe llorar (si lo hiciste tú mismo, no te quejes).

מי שמגרד את עצמו בידיו שלא יבכה (אם עשית זאת בעצמך, אל תתלונן).

Celui qui se gratte de ses propres mains ne doit pas pleurer (si tu l'as fait toi-même, ne te plains pas).

Chi si gratta con le proprie mani non pianga (se l'hai fatto tu, non lamentarti).

Quem se coça com as próprias mãos não deve chorar (se foste tu a fazê-lo, não te queixes).

Όποιος ξύνεται με τα δικά του χέρια ας μην κλαίει (αν το έκανες μόνος σου, μην παραπονιέσαι).

من يحكّ نفسه بيديه فلا يبكِ (إن فعلتَه بنفسك فلا تشتكِ).

When the blind man's eyes are opened, he breaks his cane (the ungrateful forget what helped them).

Kör gözleri açılınca değneğini kırar (nankör, kendine yardım edeni unutur).

Cuando se le abren los ojos al ciego, rompe su bastón (el ingrato olvida lo que le ayudó).

כשנפקחות עיני העיוור הוא שובר את מקלו (כפוי הטובה שוכח את מי שעזר לו).

Quand les yeux de l'aveugle s'ouvrent, il casse sa canne (l'ingrat oublie ce qui l'a aidé).

Quando gli occhi del cieco si aprono, spezza il suo bastone (l'ingrato dimentica chi lo ha aiutato).

Quando se abrem os olhos ao cego, ele parte a bengala (o ingrato esquece quem o ajudou).

Όταν ανοίξουν τα μάτια του τυφλού, σπάει το μπαστούνι του (ο αχάριστος ξεχνά όποιον τον βοήθησε).

حين تنفتح عينا الأعمى يكسر عصاه (الجاحد ينسى من ساعده).

Whoever dares gets a husband and a home; whoever doesn't, stays at home (fortune favors the bold).

Cesaret eden koca ve ev sahibi olur, etmeyen evde kalır (talih cesurdan yanadır).

Quien se atreve consigue marido y casa; quien no, se queda en casa (la fortuna ayuda a los audaces).

מי שמעזה מקבלת בעל ובית, ומי שלא – נשארת בבית (המזל לצד האמיצים).

Qui ose obtient un mari et un foyer, qui n'ose pas reste à la maison (la fortune sourit aux audacieux).

Chi osa prende marito e casa, chi non osa resta in casa (la fortuna aiuta gli audaci).

Quem se atreve arranja marido e casa; quem não, fica em casa (a sorte protege os audazes).

Όποια τολμά παίρνει άντρα και σπίτι, όποια όχι μένει στο σπίτι (η τύχη βοηθά τους τολμηρούς).

من تجرؤ تنال زوجًا وبيتًا، ومن لا تجرؤ تبقى في البيت (الحظ يحالف الجريء).

A curse without reason goes back to its master.

Sebepsiz bir lanet, efendisine geri döner.

Una maldición sin razón se remonta a su amo.

קללה ללא סיבה חוזרת לאדונה.

Une malédiction sans raison revient à son maître.

Una maledizione senza motivo torna al suo padrone.

Uma maldição sem razão volta para o seu mestre.

Μια κατάρα χωρίς λόγο επιστρέφει στον αφέντη της.

تعود اللعنة دون سبب إلى سيدها.

The faults of married couples should not be known to the neighbors.

Evli çiftlerin kusurları komşular tarafından bilinmemelidir.

Los defectos de las parejas casadas no deben ser conocidos por los vecinos.

המגרעות של זוגות נשואים לא צריכות להיות ידועות לשכנים.

Les défauts des couples mariés ne doivent pas être connus des voisins.

I difetti delle coppie sposate non dovrebbero essere noti ai vicini.

As falhas dos casais não devem ser conhecidas pelos vizinhos.

Τα λάθη των παντρεμένων ζευγαριών δεν πρέπει να είναι γνωστά στους γείτονες.

لا ينبغي أن تكون أخطاء المتزوجين معروفة للجيران.