Refranes en ladino

Dios pone a prueba a los buenos: a un padre sensato le da un hijo loco.

God tests the good: to a settled father he gives a crazy son.

Tanrı iyileri sınar: oturaklı bir babaya çılgın bir evlat verir.

אלוהים בוחן את הטובים: לאב מיושב בדעתו הוא נותן בן מטורף.

Dieu éprouve les bons : à un père rangé, il donne un fils fou.

Dio mette alla prova i buoni: a un padre posato dà un figlio matto.

Deus põe à prova os bons: a um pai ajuizado dá um filho louco.

Ο Θεός δοκιμάζει τους καλούς: σε έναν ήρεμο πατέρα δίνει έναν τρελό γιο.

الله يمتحن الصالحين: يعطي الأب الرزين ابنًا مجنونًا.

No tiene hijos, pero los nietos lloran por él.

He has no children, yet grandchildren cry for him.

Çocuğu yok, ama torunları ona ağlıyor.

אין לו ילדים, אך נכדים בוכים עליו.

Il n'a pas d'enfants, et pourtant ses petits-enfants le pleurent.

Non ha figli, eppure i nipoti piangono per lui.

Não tem filhos, mas os netos choram por ele.

Παιδιά δεν έχει, μα τα εγγόνια τον κλαίνε.

ليس له أبناء، ومع ذلك يبكي عليه الأحفاد.

Cada uno en su casa y Dios en la de todos.

Each one in his own house, and God in everyone's.

Herkes kendi evinde, Tanrı ise herkesin evinde.

כל אחד בביתו, ואלוהים בבית של כולם.

Chacun chez soi, et Dieu chez tous.

Ognuno a casa propria e Dio in quella di tutti.

Cada um na sua casa e Deus na de todos.

Ο καθένας στο σπίτι του και ο Θεός στο σπίτι όλων.

كلٌّ في بيته، والله في بيت الجميع.

El que da una monedita toca el pito (quien paga manda).

He who gives a little coin plays the little whistle (he who pays calls the tune).

Parayı veren düdüğü çalar.

מי שנותן מטבע קטן מנגן בחליל הקטן (מי שמשלם קובע).

Celui qui donne une petite pièce joue du petit sifflet (qui paie commande).

Chi dà una monetina suona il fischietto (chi paga comanda).

Quem dá uma moedinha toca o apito (quem paga manda).

Όποιος δίνει ένα νομισματάκι παίζει τη σφυρίχτρα (όποιος πληρώνει διατάζει).

من يعطي قطعة نقد صغيرة ينفخ في الصفّارة (من يدفع هو من يأمر).

El hambre y el frío entregan al hombre en manos del enemigo.

Hunger and cold deliver a man into the hands of the enemy.

Açlık ve soğuk insanı düşmanın eline teslim eder.

רעב וקור מוסרים את האדם לידי האויב.

La faim et le froid livrent l'homme aux mains de l'ennemi.

La fame e il freddo consegnano l'uomo nelle mani del nemico.

A fome e o frio entregam o homem nas mãos do inimigo.

Η πείνα και το κρύο παραδίδουν τον άνθρωπο στα χέρια του εχθρού.

الجوع والبرد يسلّمان الإنسان إلى يد العدوّ.

Madre e hija son como la piedra en el anillo (inseparables, un vínculo precioso).

Mother and daughter are like a stone in a ring (inseparable, a precious bond).

Anne ile kız yüzükteki taş gibidir (ayrılmaz, değerli bir bağ).

אם ובת הן כאבן בטבעת (בלתי נפרדות, קשר יקר).

Mère et fille sont comme la pierre dans la bague (inséparables, un lien précieux).

Madre e figlia sono come la pietra nell'anello (inseparabili, un legame prezioso).

Mãe e filha são como a pedra no anel (inseparáveis, um laço precioso).

Μητέρα και κόρη είναι σαν πέτρα στο δαχτυλίδι (αχώριστες, ένας πολύτιμος δεσμός).

الأم وابنتها كالحجر في الخاتم (لا تنفصلان، رابطة ثمينة).

Quédate con los que muerden y no con los que han sido mordidos.

Stay with those who bite, not with those who have been bitten.

Isıranlarla ol, ısırılanlarla değil.

היה עם אלה שנושכים ולא עם אלה שננשכו.

Reste avec ceux qui mordent, pas avec ceux qui ont été mordus.

Stai con quelli che mordono e non con quelli che sono stati morsi.

Fica com os que mordem e não com os que foram mordidos.

Μείνε με αυτούς που δαγκώνουν και όχι με αυτούς που δαγκώθηκαν.

كن مع الذين يعضّون لا مع الذين عُضّوا.

Sol y lluvia, años de abundancia.

Sun and rain, years of abundance.

Güneş ve yağmur, bereket yılları.

שמש וגשם, שנות שפע.

Soleil et pluie, années d'abondance.

Sole e pioggia, anni di abbondanza.

Sol e chuva, anos de abundância.

Ήλιος και βροχή, χρόνια αφθονίας.

شمس ومطر، سنوات وفرة.

Tanto grita el ladrón que se asusta el dueño.

The thief shouts so loudly that the owner gets frightened.

Hırsız o kadar bağırır ki ev sahibi korkar.

הגנב צועק כל כך עד שבעל הבית נבהל.

Le voleur crie si fort que le maître en a peur.

Il ladro grida tanto che il padrone si spaventa.

O ladrão grita tanto que o dono se assusta.

Ο κλέφτης φωνάζει τόσο πολύ που φοβάται ο νοικοκύρης.

يصرخ اللصّ حتى يخاف صاحب البيت.

Quien bien te quiere te hará llorar.

He who loves you well makes you cry (tough love).

Seni gerçekten seven seni ağlatır (sert sevgi).

מי שאוהב אותך באמת גורם לך לבכות (אהבה קשוחה).

Celui qui t'aime bien te fait pleurer (qui aime bien châtie bien).

Chi ti vuole bene ti fa piangere (chi ama bene castiga bene).

Quem bem te quer faz-te chorar.

Όποιος σε αγαπά σε κάνει να κλαις (όποιος αγαπά, παιδεύει).

من يحبّك حقًّا يُبكيك (القسوة من المحبّة).

Ya hablé, ya lo aclaré.

Now I've spoken, now I've cleared it up. (uncertain)

Artık konuştum, artık meseleyi açıkladım.

כבר דיברתי, כבר הבהרתי את זה.

J'ai déjà parlé, je l'ai déjà éclairci.

Ho già parlato, l'ho già chiarito.

Já falei, já esclareci.

Μίλησα ήδη, το ξεκαθάρισα ήδη.

لقد تكلمتُ بالفعل وأوضحتُ الأمر.

Soportando lo malo, esperando lo bueno.

Enduring the bad, hoping for the good.

Kötüye katlanıp iyiyi beklemek.

סובלים את הרע, מצפים לטוב.

Supporter le mal en espérant le bien.

Sopportando il male, sperando nel bene.

Suportando o mal, esperando o bem.

Υπομένοντας το κακό, προσμένοντας το καλό.

نحتمل السيّئ وننتظر الخير.

Nos dieron agua de pozo.

They gave us well water. (uncertain, possibly idiomatic)

Bize kuyu suyu verdiler.

נתנו לנו מי באר.

Ils nous ont donné de l'eau de puits.

Ci hanno dato acqua di pozzo.

Deram-nos água de poço.

Μας έδωσαν νερό από πηγάδι.

أعطونا ماء بئر.

No tengo hijos y los nietos lloran por mí.

I have no children, yet grandchildren cry for me.

Çocuğum yok, ama torunlar bana ağlıyor.

אין לי ילדים, ובכל זאת נכדים בוכים עליי.

Je n'ai pas d'enfants, et pourtant des petits-enfants me pleurent.

Non ho figli, eppure i nipoti piangono per me.

Não tenho filhos, mas os netos choram por mim.

Παιδιά δεν έχω, μα εγγόνια με κλαίνε.

ليس لي أبناء، ومع ذلك يبكي عليّ الأحفاد.

Nos quedamos junto a las aguas.

We remained beside the waters. (uncertain)

Suların kıyısında kaldık.

נשארנו ליד המים.

Nous sommes restés près des eaux.

Siamo rimasti accanto alle acque.

Ficámos junto às águas.

Μείναμε δίπλα στα νερά.

بقينا بجانب المياه.

Que le brille su estrella (un buen deseo de suerte).

May his star shine (a blessing / wish for good luck).

Yıldızı parlasın (hayır, şans dileği).

שכוכבו יזהיר (ברכה, איחול למזל טוב).

Que son étoile brille (un vœu de bonne chance).

Che la sua stella brilli (un augurio di buona fortuna).

Que a sua estrela brilhe (um desejo de boa sorte).

Το αστέρι του να λάμπει (ευχή για καλή τύχη).

ليسطع نجمه (دعاء بالحظ السعيد).

Tiene la tripa en la nariz (está harto, ya no aguanta más).

The gut is up in the nose (he is fed up, has had enough). (uncertain, idiom)

Bağırsak burnunda (canına tak etti, bıktı).

המעיים באף (נמאס לו, הוא כבר לא יכול).

Il a la tripe dans le nez (il en a assez, il n'en peut plus).

Ha la trippa nel naso (è stufo, non ne può più).

Tem a tripa no nariz (está farto, não aguenta mais).

Έχει το έντερο στη μύτη (το έχει βαρεθεί, δεν αντέχει άλλο).

الأمعاء في الأنف (لقد ضاق ذرعًا ولم يعد يحتمل).

Que le caiga su estrella (una maldición).

May his star fall (a curse / wish for bad luck).

Yıldızı düşsün (beddua).

שכוכבו ייפול (קללה).

Que son étoile tombe (une malédiction).

Che la sua stella cada (una maledizione).

Que a sua estrela caia (uma maldição).

Το αστέρι του να πέσει (κατάρα).

ليسقط نجمه (دعاء بالشرّ).